--- title: "Kullanıcı nedir?" source: "https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/kullanici" publisher: "Hukuksal Eğitim" language: "tr" type: "DefinedTerm" updated: "2026-10-21" --- # Kullanıcı **Kısaca:** Kullanıcı, 4 kanunda 7 maddede geçen bir kavramdır; anlamı bağlama göre değişir. - 3218 s. K. m.13 · uygulama yönetmeliği: Serbest bölgede faaliyet gösteren ve işleticiden ayrı olan gerçek veya tüzel kişidir. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/3218-sayili-serbest-bolgeler-kanunu/madde-13) - 5015 s. K. m.1 · amaç ve kapsam: Petrolü doğrudan ya da işlenmiş hâliyle tüketen veya kullanan kişi ve kuruluşlardır. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5015-sayili-petrol-piyasasi-kanunu/madde-1) - 5809 s. K. m.3 · tanımlar ve kısaltmalar: Aboneliği olup olmamasına bakılmaksızın elektronik haberleşme hizmetlerinden yararlanan gerçek veya tüzel kişidir. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5809-sayili-elektronik-haberlesme-kanunu/madde-3) ## Kanuna göre anlamı - **3218 s. K. m.3/1-b** (Serbest Bölgeler Kanunu): Faaliyet ruhsatı alan ve bölgede belli bir işyeri bulunan gerçek veya tüzelkişiyi — https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/3218-sayili-serbest-bolgeler-kanunu/madde-3#f1-b - **5015 s. K. m.2/1** (Petrol Piyasası Kanunu): Petrol kullanımı yapan gerçek ve tüzel kişileri — https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5015-sayili-petrol-piyasasi-kanunu/madde-2#f1-25 - **5307 s. K. m.2/1-ğ** (Sıvılaştırılmış Petrol Gazları (LPG) Piyasası Kanunu ve Elektrik Piyasası Kanununda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun): LPG kullanan gerçek ve tüzel kişileri — https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5307-sayili-sivilastirilmis-petrol-gazlari-lpg-piyasasi-kanunu-ve-elektrik-piyasasi-kanununda/madde-2#f1-gg - **5809 s. K. m.3/1-z** (Elektronik Haberleşme Kanunu): Aboneliği olup olmamasına bakılmaksızın elektronik haberleşme hizmetlerinden yararlanan gerçek veya tüzel kişiyi — https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5809-sayili-elektronik-haberlesme-kanunu/madde-3#f1-z-cc - **6475 s. K. m.3/1-o** (Posta Hizmetleri Kanunu): Hizmet sağlayıcıları tarafından verilen hizmetlerden gönderici veya alıcı olarak faydalanan gerçek veya tüzel kişiyi — https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6475-sayili-posta-hizmetleri-kanunu/madde-3#f1-o - **7464 s. K. m.2/1-f** (Konutların Turizm Amaçlı Kiralanmasına ve Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun): Kiraya verenle turizm amaçlı kiralama sözleşmesi yapan gerçek veya tüzel kişileri — https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/7464-sayili-konutlarin-turizm-amacli-kiralanmasina-ve-bazi-kanunlarda-degisiklik-yapilmasina/madde-2#f1-f ## Kanunda nerede geçiyor ### Serbest Bölgeler Kanunu - Serbest Bölgeler Kanunu m.3 – Tanımlar (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/3218-sayili-serbest-bolgeler-kanunu/madde-3#f1-b): Faaliyet ruhsatı alan ve bölgede belli bir işyeri bulunan gerçek veya tüzel kişidir. Sıfatın doğması için hem ruhsat alınmış olması hem de bölgede belirli bir işyerinin bulunması birlikte aranır. - Serbest Bölgeler Kanunu m.5 – Bölgenin düzenlenme esasları (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/3218-sayili-serbest-bolgeler-kanunu/madde-5#f2): Serbest bölgede faaliyette bulunmak için Ekonomi Bakanlığından ruhsat almış yerli veya yabancı gerçek ya da tüzel kişidir. Hazine arazisi kiralanabilecek ya da irtifak hakkı tesis edilebilecek kişi bu niteliği taşıyan yatırımcı kullanıcılardır. - Serbest Bölgeler Kanunu m.6 – Muafiyet ve teşvikler (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/3218-sayili-serbest-bolgeler-kanunu/madde-6#f4): Serbest bölgede faaliyet gösteren ve bu Kanun kapsamında kazançları vergiden istisna tutulan gerçek veya tüzel kişilerdir. Madde, kullanıcıları işleticilerle birlikte ayrı bir teşvik grubu olarak ele alır. - Serbest Bölgeler Kanunu m.13 – Uygulama yönetmeliği (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/3218-sayili-serbest-bolgeler-kanunu/madde-13#f1): Serbest bölgede faaliyet gösteren ve işleticiden ayrı olan gerçek veya tüzel kişidir. Ruhsat ve diğer yükümlülükleri yönetmelik çerçevesinde taşır. ### Petrol Piyasası Kanunu - Petrol Piyasası Kanunu m.1 – Amaç ve kapsam (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5015-sayili-petrol-piyasasi-kanunu/madde-1#f1): Petrolü doğrudan ya da işlenmiş hâliyle tüketen veya kullanan kişi ve kuruluşlardır. Maddede kullanıcılara sunum, piyasa faaliyetlerinin nihai hedefi olarak anılır. ### Elektronik Haberleşme Kanunu - Elektronik Haberleşme Kanunu m.3 – Tanımlar ve kısaltmalar (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5809-sayili-elektronik-haberlesme-kanunu/madde-3#f1-y): Aboneliği olup olmamasına bakılmaksızın elektronik haberleşme hizmetlerinden yararlanan gerçek veya tüzel kişidir. Abone kavramından geniştir. ### Konutların Turizm Amaçlı Kiralanmasına ve Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun - Konutların Turizm Amaçlı Kiralanmasına ve Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun m.2 – Tanımlar (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/7464-sayili-konutlarin-turizm-amacli-kiralanmasina-ve-bazi-kanunlarda-degisiklik-yapilmasina/madde-2#f1-f): Kiraya verenle turizm amaçlı kiralama sözleşmesi yapan gerçek veya tüzel kişidir. Sıfat, sözleşmenin tarafı olmaya bağlıdır. ## Karıştırılan kavramlar - **İşletici / Kullanıcı** (3218 s. K. m.3): İşletici, serbest bölgeyi işleten kamu kurum ve kuruluşu veya gerçek ya da tüzel kişidir. Kullanıcı, faaliyet ruhsatı almış ve bölgede işyeri bulunduran kişidir. İşletici bölgenin işletilmesi, kullanıcı ise bölgede faaliyet gösterilmesi üzerinden tanımlanır; bir kişi ikisini aynı anda taşıyabilir ama bu zorunlu değildir. - **Gerçek kişi / Tüzel kişi (kullanıcı)** (3218 s. K. m.3): Gerçek kişi kullanıcı olabilmek için de faaliyet ruhsatı almalı ve bölgede belli bir işyeri bulundurmalıdır. Tüzel kişi de aynı koşullarla kullanıcı olabilir. Maddede gerçek ve tüzel kişiler kullanıcı tanımında aynı koşullara bağlanmıştır; ayrı bir koşul öngörülmemiştir. - **Kullanıcı / Kullanıcı olmayan mülk sahibi** (3218 s. K. m.5): Serbest bölgede faaliyet ruhsatı almış yatırımcı kullanıcı, arazi ve tesisleri kullanma hakkına sahiptir. Özel mülkiyetteki arazisi olup kullanıcı niteliği taşımayan mülk sahibi bulunur. Kullanıcı olmayan mülk sahibi kullanım izinlerine tabi olmaz; ancak aidat ve bölge katılım bedelleri bakımından kullanıcılarla aynı mali yükümlülüğü taşır. - **Gelir veya kurumlar vergisinden istisna tutulan kullanıcı-işletici / istisna tutulmayan kullanıcı-işletici** (3218 s. K. m.6): Kazançları gelir veya kurumlar vergisinden istisna tutulan kullanıcılar ve işleticiler bu Kanun kapsamında teşvik görür. Kazançları istisna tutulmayan kullanıcı ve işleticiler bu Kanun kapsamında vergi istisnasından yararlanmaz. İlk grup Cumhurbaşkanınca belirlenen vergi dışı teşviklerden yararlanır; ikinci grup ise bu Kanun dışındaki vergi ve vergi dışı teşviklerden ilgili mevzuata göre yararlanır. - **Abone / Kullanıcı** (5809 s. K. m.3): Abone, işletmeciyle sözleşmeye taraf olan kişidir. Kullanıcı, aboneliği olup olmadığına bakılmaksızın hizmetten yararlanan kişidir. Sözleşmeye dayalı haklar ve borçlar yalnız abone bakımından doğar; hizmetten yararlanan ama sözleşmesi olmayan kişi bu sözleşme ilişkisinin tarafı değildir. - **İzin belgesi sahibi / Kullanıcı** (7464 s. K. m.2): İzin belgesi sahibi, adına belge düzenlenen kiraya verendir. Kullanıcı, kiraya verenle sözleşme yapan gerçek veya tüzel kişidir. Belge sahipliği ile kiracı sıfatı farklı kişilere ait olabilir; yükümlülükler ve haklar bu sıfatlara göre ayrı ayrı doğar. ## Örnek kararlar - 1985/21 E., 1986/23 K., 06.10.1986 — ilgili: 3218 s. K. m.3, 3218 s. K. m.13 - 2017/110 E., 2017/133 K., 26.07.2017 — ilgili: 3218 s. K. m.5 - 2008/115 E., 2011/86 K., 02.06.2011 — ilgili: 5809 s. K. m.3 ## İlgili terimler [İşletici](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/isletici) · [Döviz](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/doviz) · [İzin belgesi sahibi](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/izin-belgesi-sahibi) · [Turizm amaçlı kiralama](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/turizm-amacli-kiralama) · [Abone](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/abone) · [Arabağlantı](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/arabaglanti) · [Elektronik haberleşme](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/elektronik-haberlesme) · [Kiraya veren](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/kiraya-veren) --- Hukuki tavsiye değildir. Güncel kanun metni için madde bağlantılarına bakın.