--- title: "Kullanma izni nedir?" source: "https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/kullanma-izni" publisher: "Hukuksal Eğitim" language: "tr" type: "DefinedTerm" updated: "2026-10-21" --- # Kullanma izni **Kısaca:** Kullanma izni, 6 kanunda 7 maddede geçen bir kavramdır; anlamı bağlama göre değişir. - TBK m.563 · kullanım yasağı: Saklatanın kullanmaya verdiği irade beyanıdır. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6098-sayili-turk-borclar-kanunu/madde-563) - 2960 s. K. m.13 · yıkım işleri: Yapının tamamlandığını ve kullanılmaya uygun olduğunu gösteren izindir. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/2960-sayili-bogazici-kanunu/madde-13) - 383 s. K. m.10 · başkanlığın Görev ve Yetkileri: Bölgede Devletin hüküm ve tasarrufu altındaki yerler için gerekli görülen hallerde Başkanlık tarafından verilen, yerin kullanılmasına imkân tanıyan izindir. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/383-sayili-ozel-cevre-koruma-kurumu-baskanligi-kurulmasina-dair-kanun-hukmunde-kararname/madde-10) ## Kanunda nerede geçiyor ### Boğaziçi Kanunu - Boğaziçi Kanunu m.12 – Kullanılan yapının denetimi (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/2960-sayili-bogazici-kanunu/madde-12#f1): Yapının kullanılmasına imkân veren, yapının iskana uygun olduğunu gösteren idari izindir. Denetim ancak kullanma izni verilmiş yapılar bakımından yapılır. - Boğaziçi Kanunu m.13 – Yıkım işleri (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/2960-sayili-bogazici-kanunu/madde-13#f1-d): Yapının tamamlandığını ve kullanılmaya uygun olduğunu gösteren izindir. Bu izinden sonra imar mevzuatına aykırı değişiklik ve eklentiler d bendine göre yıkım sebebidir. ### Türk Borçlar Kanunu - TBK m.563 – III. Saklayanın borçları — 1. Kullanım yasağı (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6098-sayili-turk-borclar-kanunu/madde-563): Saklatanın kullanmaya verdiği irade beyanıdır. Açık ya da örtülü olabilir, sınırlı, süreli veya şarta bağlı verilebilir; saklatan izni her zaman tamamen ya da kısmen geri alabilir. ### Özel Çevre Koruma Kurumu Başkanlığı Kurulmasına Dair Kanun Hükmünde Kararname - Özel Çevre Koruma Kurumu Başkanlığı Kurulmasına Dair Kanun Hükmünde Kararname m.10 – Başkanlığın Görev ve Yetkileri (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/383-sayili-ozel-cevre-koruma-kurumu-baskanligi-kurulmasina-dair-kanun-hukmunde-kararname/madde-10#f1-e): Bölgede Devletin hüküm ve tasarrufu altındaki yerler için gerekli görülen hallerde Başkanlık tarafından verilen, yerin kullanılmasına imkân tanıyan izindir. Madde metninde kullanma izninin hangi koşullarda verileceği ayrıca sayılmamıştır. ### Milli Parklar Kanunu - Milli Parklar Kanunu m.10 – İzin verilmeyecek yerler (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/2873-sayili-milli-parklar-kanunu/madde-10#f1): Bir taşınmaz üzerinde belirli bir amaçla kullanım yapılmasına idarece verilen izindir. Madde bu izni tabiat anıtı ve tabiatı koruma alanlarında yasaklamaktadır. ### Serbest Bölgeler Kanunu - Serbest Bölgeler Kanunu m.5 – Bölgenin düzenlenme esasları (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/3218-sayili-serbest-bolgeler-kanunu/madde-5#f2): Devletin hüküm ve tasarrufu altındaki yerler ile bunlar üzerindeki bina ve tesislerin, kiraya verilmek yerine belirli süreyle kullanılmasına izin verilmesi işlemidir. Maddede kiralama ile birlikte aynı süre için öngörülmüştür. ### Elektronik Haberleşme Kanunu - Elektronik Haberleşme Kanunu m.30 – Kamulaştırma (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5809-sayili-elektronik-haberlesme-kanunu/madde-30#f2): Kamu taşınmazının belirli bir amaçla işletmeciye kullandırılmasına ilişkin idari izindir. İkinci fıkrada, yetkilendirme süresi ile sınırlı ve bedel karşılığı olarak düzenlenir. ## Karıştırılan kavramlar - **Mühürlenmiş yapının ilavesi (c bendi) / kullanma izni sonrası değişiklik (d bendi)** (2960 s. K. m.13): c bendi, Boğaziçi İmar Müdürlüğünce mühürlenerek yapımı durdurulmuş yapıya mühürden sonra eklenen kısmı hedef alır. d bendi, kullanma izni verilmiş yapıda sonradan imar mevzuatına aykırı yapılan değişiklik ve eklentileri hedef alır. Her iki hal de yıkım sebebidir; ancak c bendi mühür ile, d bendi kullanma izni ile zaman bakımından ayrılır. - **Kullanma izni / Kullanma yasağı** (TBK m.563): Saklatan kullanmaya açıkça ya da örtülü olarak izin vermişse saklayan eşyayı kullanabilir. İzin yoksa veya izin kapsamı dışına çıkılmışsa saklayanın kullanımı yasağa aykırıdır. İzin varsa m.563/1 hükümleri uygulanmaz; izin yoksa bedel ve beklenmedik hâl sorumluluğu doğar. - **Yapı ruhsatı / işletme ruhsatı ve kullanma izni / faaliyet değişikliği** (2872 s. K. m.11): Yapı ruhsatı ve yapı kullanma izni veya işletme ruhsatı aşaması; yükümlülüğün belgeyle ispatlandığı ilk izin evresi. Faaliyette değişiklik yapma veya tesisi büyütme planı; mevcut izinli tesisin kapasitesinin artması. İlk evrede yükümlülük belge sunumu ya da yerine getirilmişlik olarak aranır. Planlanan değişiklikte ise yönetmelikteki usul ve esaslara göre yükümlülük yeniden yerine getirilir. - **Yapı kullanma izni öncesi / sonrası tadilat** (4708 s. K. m.3): Yapı kullanma izni alınmadan önce yapılan kusurlu yapım, denetim kuruluşu ve diğer sayılan kişilerin sorumluluğu kapsamındadır. Yapı kullanma izni alındıktan sonra ilgili idareden izin alınmadan yapılan esaslı tadilat ise tadilatı yapanın sorumluluğu kapsamındadır. Esaslı tadilattan doğan hasarda sorumlu tadilatı yapan kişidir; yapı denetim kuruluşunun bu hasardan sorumluluğu aynı biçimde kurulmamıştır. - **Bedelli izin-kira-irtifak / Bedelsiz kullanma izni** (5346 s. K. m.8): Genel hal: orman, Hazine özel mülkiyeti ve Devlet tasarrufundaki taşınmazlar için izin, kiralama, irtifak veya kullanma izni bedel karşılığı verilir. Hidroelektrik tesislerin rezervuar alanında kalan Hazine ve Devlet taşınmazları için kullanma izni bedelsiz verilir. Rezervuar alanı dışında bedelsizlik yoktur; rezervuar alanı içinde Maliye Bakanlığı bedelsiz kullanma izni verir. ## İlgili konular - Genel saklama sözleşmesi ve saklayanın borçları (Borçlar Hukuku Özel Hükümler): https://www.hukuksalegitim.com/konu/borclar-hukuku-ozel-hukumler/genel-saklama-sozlesmesi-ve-saklayanin-borclari ## Örnek kararlar - 2017/110 E., 2017/133 K., 26.07.2017 — ilgili: 3218 s. K. m.5 - 4. Daire, 2025/985 E., 2025/4929 K., 30.09.2025 — ilgili: 2960 s. K. m.13 - 4. Daire, 2025/696 E., 2025/3137 K., 16.05.2025 — ilgili: 2960 s. K. m.12 ## İlgili terimler [İrtifak hakkı](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/irtifak-hakki) · [Tabiat anıtı](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/tabiat-aniti) · [Tabiatı koruma alanı](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/tabiati-koruma-alani) · [Resen terkin](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/resen-terkin) · [Boğaziçi İmar İdare Heyeti](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/bogazici-imar-idare-heyeti) · [Bölge müdürlüğü](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/bolge-mudurlugu) · [Re'sen onay](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/resen-onay) · [Özel Çevre Koruma Bölgesi](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/ozel-cevre-koruma-bolgesi) --- Hukuki tavsiye değildir. Güncel kanun metni için madde bağlantılarına bakın.