--- title: "Kurucu nedir?" source: "https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/kurucu" publisher: "Hukuksal Eğitim" language: "tr" type: "DefinedTerm" updated: "2026-10-21" --- # Kurucu Diğer yazımlar: Kurucular **Kısaca:** Kurucu, 7 kanunda 9 maddede geçen bir kavramdır; anlamı bağlama göre değişir. - TMK m.57 · dernek kurma hakkı: Derneğin kuruluş işlemini gerçekleştiren kişilerdir. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4721-sayili-turk-medeni-kanunu/madde-57) - TTK m.337 · tanım: Anonim şirketin kuruluşunda pay taahhüt edip esas sözleşmeyi imzalayan gerçek veya tüzel kişidir. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6102-sayili-turk-ticaret-kanunu/madde-337) - 1163 s. K. m.4 · mecburi hükümler: Kooperatifin kuruluşunda yer alan ve anasözleşmeyi hazırlayan kişilerdir. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/1163-sayili-kooperatifler-kanunu/madde-4) ## Kanuni tanım - **5580 s. K. m.2/1-m** (Özel Öğretim Kurumları Kanunu): Kurumun sahibi olan ve adına kurum açma izin belgesi düzenlenen gerçek veya tüzel kişiyi — https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5580-sayili-ozel-ogretim-kurumlari-kanunu/madde-2#f1-m ## Kanunda nerede geçiyor ### Türk Ticaret Kanunu - TTK m.337 – III - Kurucular — 1. Tanım (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6102-sayili-turk-ticaret-kanunu/madde-337#f1): Anonim şirketin kuruluşunda pay taahhüt edip esas sözleşmeyi imzalayan gerçek veya tüzel kişidir. Kurucu sıfatı, şirketin tescilinden önce bu iki işlemin birlikte yapılmasına bağlıdır; yalnız birini yapan kişi bu madde bakımından kurucu sayılmaz. - TTK m.568 – II - Kurucular (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6102-sayili-turk-ticaret-kanunu/madde-568#f1): Esas sözleşmeyi imzalayan kişiler ile şirkete paradan başka sermaye koyanların tümüdür. Şirket sözleşmesini imzalamamış olsa bile şirkete ayni sermaye koyan kişi de bu sıfatı taşır. - TTK m.582 – III - Mal bedelleri ve kurucu menfaatleri (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6102-sayili-turk-ticaret-kanunu/madde-582#f1): Anonim şirketi kuran ve kuruluş işlemlerini yürüten kişi; kuruluş aşamasında şirket adına hareket eden taraftır. Maddede kurucuların şirket hesabına aldığı mallar ve kuruluşta hizmeti geçenler bakımından yazılı bildirim yükümlülüğü bulunur. ### Türk Medeni Kanunu - TMK m.57 – II. Dernek kurma hakkı (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4721-sayili-turk-medeni-kanunu/madde-57#f2): Derneğin kuruluş işlemini gerçekleştiren kişilerdir. Kurucu olmak için fiil ehliyetine sahip olmak gerekir; ehliyeti bulunmayan kişi kurucu olamaz. ### Kooperatifler Kanunu - Kooperatifler Kanunu m.4 – I – Mecburi hükümler (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/1163-sayili-kooperatifler-kanunu/madde-4#f2): Kooperatifin kuruluşunda yer alan ve anasözleşmeyi hazırlayan kişilerdir. Adları, soyadları, iş ve konut adreslerinin anasözleşmede yer alması gerekir. ### Türk Silahlı Kuvvetlerini Güçlendirme Vakfı Kanunu - Türk Silahlı Kuvvetlerini Güçlendirme Vakfı Kanunu m.2 (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/3388-sayili-turk-silahli-kuvvetlerini-guclendirme-vakfi-kanunu/madde-2#f2): Vakfı kuran ve vakıf senedini hazırlayan kişidir. Bu vakıfta kurucular kanunla tek tek belirlenmiştir ve kurucu sıfatı kişisel değil, görev sıfatına bağlıdır. ### Bireysel Emeklilik Tasarruf ve Yatırım Sistemi Kanunu - Bireysel Emeklilik Tasarruf ve Yatırım Sistemi Kanunu m.8 – Kuruluş esasları ve kuruluş izni (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4632-sayili-bireysel-emeklilik-tasarruf-ve-yatirim-sistemi-kanunu/madde-8#f4-g): Kurulacak şirketin kuruluş işlemlerinde yer alan ve bu maddede tanımlanan niteliklere sahip olması gereken kişilerdir. Tüzel kişi kurucuların yönetim ve denetimine sahip gerçek kişiler de aynı nitelikleri taşımalıdır. ### Bankacılık Kanunu - Bankacılık Kanunu m.7 – Kuruluş şartları (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5411-sayili-bankacilik-kanunu/madde-7#f1-c): Esas sözleşmeyi imzalayan ve pay taahhüdünde bulunan kişidir; bankanın kuruluş şartlarının kurucular bakımından da sağlanması gerekir. ### Özel Öğretim Kurumları Kanunu - Özel Öğretim Kurumları Kanunu m.2 – Tanımlar (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5580-sayili-ozel-ogretim-kurumlari-kanunu/madde-2#f1-m): Kurumun sahibi olan ve adına kurum açma izin belgesi düzenlenen gerçek veya tüzel kişidir. Kurucu, kurumun sahibi sıfatıyla izin belgesinin muhatabıdır. ## Karıştırılan kavramlar - **Kurucu tüzel kişi / Kurucu gerçek kişi** (4632 s. K. m.8): Tüzel kişi kurucu, sermayenin en az yüzde ellibirine sahip ve mali piyasalar konusunda yeterli bilgi ve tecrübeye sahip olmalıdır. Gerçek kişi kurucu için bu sermaye ve bilgi tecrübe şartı aranmaz; onun yerine maddenin (g) bendi koşulları aranır. Tüzel kişi kurucunun yönetim ve denetimine sahip gerçek kişiler de (g) bendinin (4) numaralı alt bendi hariç kurucu şartlarını taşımalıdır. - **Kurucu / Kurucu olmayan pay sahibi** (5411 s. K. m.7): Kurucu, pay taahhüdünde bulunan ve esas sözleşmeyi imzalayan kişidir. Sonradan pay edinen kişi, kuruluş aşamasında taahhütte bulunmadığından kurucu değildir. Kurucu şartları (c bendi) yalnız kuruluş aşamasındaki kurucular bakımından aranır; sonradan pay devralanlar için bu bent uygulanmaz. - **Kurucu sayısı: tek kurucu / birden fazla kurucu** (5411 s. K. m.7): Tek bir kurucuyla kurulan banka, yalnızca o kurucunun şartlarını taşımak zorundadır. Birden fazla kurucu bulunduğunda her kurucunun şartlarını taşıması aranır. Saman adam kullanılarak kurucu şartlarının dolanılmasının önüne geçilir. - **Kurucu / Kurucu temsilcisi** (5580 s. K. m.2): Kurucu, kurumun sahibi olan ve adına kurum açma izin belgesi düzenlenen gerçek veya tüzel kişidir. Kurucu temsilcisi, özel hukuk tüzel kişileri veya özel hukuk hükümlerine göre yönetilen tüzel kişiler adına seçilen gerçek kişidir. İzin belgesi kurucuya düzenlenir; tüzel kişi kurucu adına işlem yapacak kişi ise temsilci olarak belirlenir. Temsilci kurucunun yerine geçmez, onun adına hareket eder. - **Kurucu sıfatı / kurucu sıfatının bulunmadığı kuruluş işlemi** (TTK m.337): Pay taahhüt eden ve esas sözleşmeyi imzalayan kişi, sıfat bakımından kurucudur. Yalnız ayni sermaye koyan veya yalnız bir işlemi yapan kişi, bu maddeye göre kurucu sayılmaz. Kurucu sıfatı yalnız iki işlemin birlikte gerçekleşmesine bağlıdır; ayni sermaye koymak gibi başka bir katkı bu maddeye göre kurucu sıfatı doğurmaz. - **Esas sözleşmeyi imzalayan kurucu / şirkete ayni sermaye koyan kurucu** (TTK m.568): Esas sözleşmeyi imzalayan kişi, kuruluş sözleşmesinin tarafı olarak kurucu sayılır. Sözleşmeyi imzalamamış olmakla birlikte şirkete ayni sermaye koyan kişi de kurucu sayılır. Her iki grup da kurucu sıfatını taşır ve ikinci fıkradaki sayı ile komandite şartının hesabına dahil edilir. ## İlgili konular - Kuruluşu, tüzel kişiliğin kazanılması ve üyelik (Medeni Hukuk): https://www.hukuksalegitim.com/konu/medeni-hukuk/kurulusu-tuzel-kisiligin-kazanilmasi-ve-uyelik - Kuruluş ve kurucular (Ticaret Hukuku): https://www.hukuksalegitim.com/konu/ticaret-hukuku/kurulus-ve-kurucular - Sermaye, kuruluş ve tescil (Ticaret Hukuku): https://www.hukuksalegitim.com/konu/ticaret-hukuku/sermaye-kurulus-ve-tescil - Sermayesi paylara bölünmüş komandit şirket (Ticaret Hukuku): https://www.hukuksalegitim.com/konu/ticaret-hukuku/sermayesi-paylara-bolunmus-komandit-sirket ## Örnek kararlar - 2008/17 E., 2010/44 K., 25.02.2010 — ilgili: 4632 s. K. m.8 - 1987/17 E., 1987/19 K., 17.09.1987 — ilgili: 3388 s. K. m.2 - Hukuk Genel Kurulu, 2023/891 E., 2025/99 K., 05.03.2025 — ilgili: 1163 s. K. m.4 ## İlgili terimler [Okul](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/okul) · [Azınlık okulları](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/azinlik-okullari) · [Konsolide denetim](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/konsolide-denetim) · [Kurucu temsilcisi](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/kurucu-temsilcisi) · [Milletlerarası özel öğretim kurumları](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/milletlerarasi-ozel-ogretim-kurumlari) · [Vakıf senedi](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/vakif-senedi) · [Kalkınma ve yatırım bankası](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/kalkinma-ve-yatirim-bankasi) · [Kuruluş izni](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/kurulus-izni) --- Hukuki tavsiye değildir. Güncel kanun metni için madde bağlantılarına bakın.