--- title: "Kuruluş izni nedir?" source: "https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/kurulus-izni" publisher: "Hukuksal Eğitim" language: "tr" type: "DefinedTerm" updated: "2026-10-21" --- # Kuruluş izni **Kısaca:** Kuruluş izni, 6 kanunda 11 maddede geçen bir kavramdır; anlamı bağlama göre değişir. - 2521 s. K. m.4 · fabrika veya imalathane kuruluşuna izin verme: Fabrika veya imalathanenin kurulabilmesi için İçişleri Bakanlığınca verilen ön izindir. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/2521-sayili-avda-ve-sporda-kullanilan-tufekler-nisan-tabancalari-ve-av-bicaklarinin-yapimi/madde-4) - 5411 s. K. m.10 · faaliyet izni: Bankanın kurulabilmesi için 6. madde çerçevesinde verilen ön izindir. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5411-sayili-bankacilik-kanunu/madde-10) - 6361 s. K. m.7 · faaliyet izni: Kurulun, 4 üncü madde çerçevesinde bir şirketin kurulmasına verdiği ilk izindir. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6361-sayili-finansal-kiralama-faktoring-finansman-ve-tasarruf-finansman-sirketleri-kanunu/madde-7) ## Kanunda nerede geçiyor ### Avda ve Sporda Kullanılan Tüfekler, Nişan Tabancaları ve Av Bıçaklarının Yapımı, Alımı, Satımı ve Bulundurulmasına Dair Kanun - Avda ve Sporda Kullanılan Tüfekler, Nişan Tabancaları ve Av Bıçaklarının Yapımı, Alımı, Satımı ve Bulundurulmasına Dair Kanun m.4 – Fabrika veya imalathane kuruluşuna izin verme (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/2521-sayili-avda-ve-sporda-kullanilan-tufekler-nisan-tabancalari-ve-av-bicaklarinin-yapimi/madde-4#f1): Fabrika veya imalathanenin kurulabilmesi için İçişleri Bakanlığınca verilen ön izindir. Bu izin, tesisin fiilen kurulup üretime geçmesi için gereken ilk adımdır ve kendiliğinden bir üretim yetkisi doğurmaz. - Avda ve Sporda Kullanılan Tüfekler, Nişan Tabancaları ve Av Bıçaklarının Yapımı, Alımı, Satımı ve Bulundurulmasına Dair Kanun m.5 – Faaliyet izni (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/2521-sayili-avda-ve-sporda-kullanilan-tufekler-nisan-tabancalari-ve-av-bicaklarinin-yapimi/madde-5): Fabrika veya imalathanenin kurulmasına imkân veren, maddeden önce alınması gereken izindir. Madde bu iznin varlığını ön koşul olarak kabul eder; izne göre kurulan tesis için faaliyet izni aranır. - Avda ve Sporda Kullanılan Tüfekler, Nişan Tabancaları ve Av Bıçaklarının Yapımı, Alımı, Satımı ve Bulundurulmasına Dair Kanun m.11 – İzinsiz ya da izin belgesine aykırı üretim, satış ve reklam yasağına ilişkin cezalar (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/2521-sayili-avda-ve-sporda-kullanilan-tufekler-nisan-tabancalari-ve-av-bicaklarinin-yapimi/madde-11): Silah imal eden fabrika veya imalathane kurmak için 4. maddede öngörülen izindir. Bu izin alınmadan kurulan tesis birinci fıkra kapsamına girer. ### Bankacılık Kanunu - Bankacılık Kanunu m.10 – Faaliyet izni (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5411-sayili-bankacilik-kanunu/madde-10#f2): Bankanın kurulabilmesi için 6. madde çerçevesinde verilen ön izindir. Kuruluş izni geçersiz olabilir; bu durumda faaliyet izni alınamaz. - Bankacılık Kanunu m.11 – Kuruluş izninin iptali (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5411-sayili-bankacilik-kanunu/madde-11#f1): Bankacılık Kanunu uyarınca bir bankanın kurulabilmesi için Kurul tarafından verilen ilk izindir. Bu izin, bankanın faaliyet izni almasından önceki aşamayı kapsar. ### Finansal Kiralama, Faktoring, Finansman ve Tasarruf Finansman Şirketleri Kanunu - Finansal Kiralama, Faktoring, Finansman ve Tasarruf Finansman Şirketleri Kanunu m.4 – Kuruluş izni (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6361-sayili-finansal-kiralama-faktoring-finansman-ve-tasarruf-finansman-sirketleri-kanunu/madde-4): Türkiye'de bir şirketin finansal kiralama, faktoring, finansman veya tasarruf finansman faaliyetine başlayabilmesi için Kurulca verilen ön izindir. İzin, kanunda öngörülen şartların yerine getirilmesi kaydına bağlıdır; şartlar gerçekleşmeden verilemez. - Finansal Kiralama, Faktoring, Finansman ve Tasarruf Finansman Şirketleri Kanunu m.7 – Faaliyet izni (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6361-sayili-finansal-kiralama-faktoring-finansman-ve-tasarruf-finansman-sirketleri-kanunu/madde-7#f1): Kurulun, 4 üncü madde çerçevesinde bir şirketin kurulmasına verdiği ilk izindir. Bu izin tek başına şirketin faaliyet göstermesine yetmez. ### Sermaye Piyasası Kanunu - Sermaye Piyasası Kanunu m.49 – Yatırım ortaklıklarının kuruluş ve faaliyet şartları (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6362-sayili-sermaye-piyasasi-kanunu/madde-49#f1): Yatırım ortaklığının faaliyete geçebilmesi için Kurulun verdiği izindir. Madde, bu iznin verilebilmesi için aranan şartları sayar; şartların hepsi zorunludur. - Sermaye Piyasası Kanunu m.65 – Borsalar ve piyasa işleticileri (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6362-sayili-sermaye-piyasasi-kanunu/madde-65#f2): Borsa veya piyasa işleticisinin kurulabilmesi için Kurulun uygun görüşü üzerine Cumhurbaşkanınca verilen ilk izindir. Kuruluş izni, tek başına faaliyete geçme yetkisi vermez; faaliyete geçmek için ayrıca Kurulun faaliyet izni gerekir. ### Seyahat Acentaları ve Seyahat Acentaları Birliği Kanunu - Seyahat Acentaları ve Seyahat Acentaları Birliği Kanunu m.6 – Şubeler (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/1618-sayili-seyahat-acentalari-ve-seyahat-acentalari-birligi-kanunu/madde-6#f2): Şube açmak isteyen seyahat acentasının, Bakanlığa bildirimden sonra şubenin kurulması için alması gereken izindir. Bildirim tek başına yeterli değildir. ### Bireysel Emeklilik Tasarruf ve Yatırım Sistemi Kanunu - Bireysel Emeklilik Tasarruf ve Yatırım Sistemi Kanunu m.8 – Kuruluş esasları ve kuruluş izni (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4632-sayili-bireysel-emeklilik-tasarruf-ve-yatirim-sistemi-kanunu/madde-8#f3): Kurulacak şirketin Kurul tarafından verilen ön iznidir. İzin, Kuruma yapılan başvuru üzerine verilir ve şirketin kurulması için gerekli koşulların sağlandığını gösterir. ## Karıştırılan kavramlar - **Kuruluş izni / Üretim izni** (2521 s. K. m.4): Bu madde uyarınca verilen kuruluş izni, fabrikanın kurulmasına yöneliktir ve belirli süre için geçerlidir. Fabrikanın fiilen üretime geçmesi, bu maddenin değil, işletme ruhsatına ilişkin ayrı işlemlerin konusudur. Kuruluş izni alınmış olması, üretime başlama yetkisi anlamına gelmez; izin süresi içinde kuruluş tamamlanmalıdır. - **Kuruluş izni / Faaliyet izni** (2521 s. K. m.5): Kuruluş izni, tesisin kurulmasına imkân veren izindir ve madde metninde 'verilen kuruluş iznine göre kurulan' ifadesiyle anılır. Faaliyet izni, kurulmuş fabrika veya imalathanenin faaliyete geçmesi için İçişleri Bakanlığınca verilen izindir. İki izin ayrıdır. Kuruluş izni bulunsa da faaliyet izni olmadan üretime geçilemez; faaliyet izni için ayrıca 5. maddedeki onay koşulu aranır. - **Kuruluş izni geçersizliği / Eksikliklerin giderilmesi** (5411 s. K. m.10): Kurum, şartları taşımayanlara altı ayı geçmemek üzere düzeltme ve tamamlama süresi verir. Bu süre içinde yeniden başvuranların durumu uygun bulunmazsa kuruluş izni geçersiz olur. Kuruluş izni geçersiz olduğunda sonuç yazılı olarak bildirilir. - **Kuruluş izni iptali / faaliyet izni iptali** (5411 s. K. m.11): Bu madde yalnız kuruluş izninin, yani faaliyete geçmeden önceki ilk iznin iptalini düzenler. Faaliyet izninin iptali ayrı bir hükme tabidir ve bu maddenin kapsamı dışındadır. İptal sebebinin hangi izne ilişkin olduğu belirlenmeden işlem yapılamaz; her iki izin için ayrı değerlendirme gerekir. - **Kuruluş izni başvurusu / Faaliyet izni başvurusu** (6362 s. K. m.65): Kuruluş izni başvurusu borsa, piyasa işleticisi veya borsa adına piyasa işleticisi tarafından yapılabilir. Faaliyet izni başvurusu, kuruluş izni verilen borsanın Kurula yaptığı başvurudur. Faaliyet izni için süre kuruluş izninden itibaren bir yıldır; süre dolunca izin iptal olur. - **Kuruluş izni / Giderlerin genel bütçeden karşılanması** (211 s. K. m.98): Tesisin kurulabilmesi için Milli Savunma Bakanlığının izni gerekir. Giderlerin genel bütçeden karşılanabilmesi için yılı bütçe kanununda belirlenmiş olmak gerekir. İzin kurulma yetkisini, bütçe kanunu ise harcama imkânını sınırlar; biri olmadan diğeri yerine geçmez. ## Örnek kararlar - 19. Ceza Dairesi, 2015/33337 E., 2016/17835 K., 11.05.2016 — ilgili: 2521 s. K. m.11, 2521 s. K. m.4, 2521 s. K. m.5 - 9. Hukuk Dairesi, 2022/2147 E., 2022/4147 K., 30.03.2022 — ilgili: 2521 s. K. m.4, 2521 s. K. m.5 - 9. Hukuk Dairesi, 2016/26722 E., 2016/16914 K., 29.09.2016 — ilgili: 2521 s. K. m.4, 2521 s. K. m.5 ## İlgili terimler [Faaliyet izni](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/faaliyet-izni) · [Sisteme giriş payı](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/sisteme-giris-payi) · [Başlangıç sermayesi](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/baslangic-sermayesi) · [İradi tasfiye](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/iradi-tasfiye) · [Portföy yönetim şirketi](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/portfoy-yonetim-sirketi) · [Usul ve esaslar yönetmeliği](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/usul-ve-esaslar-yonetmeligi) · [Piyasa işleticisi](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/piyasa-isleticisi) · [Taahhütname](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/taahhutname) --- Hukuki tavsiye değildir. Güncel kanun metni için madde bağlantılarına bakın.