--- title: "Kusur sorumluluğu nedir?" source: "https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/kusur-sorumlulugu" publisher: "Hukuksal Eğitim" language: "tr" type: "DefinedTerm" updated: "2026-10-21" --- # Kusur sorumluluğu **Kısaca:** Kusur sorumluluğu, 4 kanunda 4 maddede geçen bir kavramdır; anlamı bağlama göre değişir. - TMK m.995 · iyiniyetli olmayan zilyet bakımından: Zilyedin şeyi kime geri vereceğini bilmediği hâlde verdiği zararlardan yalnızca kusuru ile sorumlu olmasıdır. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4721-sayili-turk-medeni-kanunu/madde-995) - İİK m.227 · iflas idaresinin vazife ve mes’uliyeti: İflas idaresi üyelerinin kendi kusurlarından doğan zarardan sorumluluğudur. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/2004-sayili-icra-ve-iflas-kanunu/madde-227) - TTK m.1145 · doğru bildirimde bulunma yükümlülüğü a) Eşya hakkında: Zarar gören diğer kişilere karşı yalnızca beyanı yapanın kusuru bulunduğunda doğan sorumluluktur. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6102-sayili-turk-ticaret-kanunu/madde-1145) ## Kanunda nerede geçiyor ### Türk Medeni Kanunu - TMK m.995 – 2. İyiniyetli olmayan zilyet bakımından (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4721-sayili-turk-medeni-kanunu/madde-995): Zilyedin şeyi kime geri vereceğini bilmediği hâlde verdiği zararlardan yalnızca kusuru ile sorumlu olmasıdır. Bu hâlde ihmal ya da özensizlik aranır. ### İcra ve İflas Kanunu - İİK m.227 – İflas idaresinin vazife ve mes’uliyeti (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/2004-sayili-icra-ve-iflas-kanunu/madde-227): İflas idaresi üyelerinin kendi kusurlarından doğan zarardan sorumluluğudur. Sorumluluk kusura bağlıdır; kusursuz zarar bu hüküm kapsamında değerlendirilmez. ### Türk Ticaret Kanunu - TTK m.1145 – 2. Doğru bildirimde bulunma yükümlülüğü a) Eşya hakkında (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6102-sayili-turk-ticaret-kanunu/madde-1145): Zarar gören diğer kişilere karşı yalnızca beyanı yapanın kusuru bulunduğunda doğan sorumluluktur. Kusur, zarar gören tarafça ispatlanır. ### Türk Sivil Havacılık Kanunu - Türk Sivil Havacılık Kanunu m.123 – Taşıyıcının sorumluluktan kurtulması (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/2920-sayili-turk-sivil-havacilik-kanunu/madde-123): Bu maddenin koyduğu sözleşmesel sorumluluk rejimidir. Taşıyıcı zararı doğuran bir kusurunun bulunmadığını ispatlayarak sorumluluktan kurtulabilir; bu, kusursuz sorumluluk olan m.134'ten ayrılır. ## Karıştırılan kavramlar - **Kusur sorumluluğu / memur sayılma** (İİK m.227): Üyeler kusurlarından doğan zarardan sorumludur ve bu davalar adliye mahkemelerinde görülür. Üyeler TCK bakımından memur sayılır; bu nitelik ceza hukukuna özgüdür. Hukuki sorumluluk ile ceza hukuku statüsü birbirinden bağımsız iki ayrı sonuç doğurur. - **m.49 / Özel kusur sorumluluğu hükmü** (TBK m.49): Genel haksız fiil kuralıdır ve özel düzenleme bulunmayan hallerde uygulanır. Kanunda ayrıca düzenlenmiş kusur sorumluluğudur (ör. TMK m.120, m.174/f.1; TBK m.57). Özel hükümdeki şartlar aranır; özel hükümde yer almayan konularda m.49 ve devamı tamamlayıcı olarak uygulanır. - **Kusur sorumluluğu / Özen ve tehlike sorumluluğu** (TBK m.56): Kusur sorumluluğunda kusurlu davranış ile manevi zarar arasında bağ aranır. Özen sorumluluğu ve tehlike sorumluluğunda kusur aranmaksızın da madde uygulanır. Kusursuz sorumluluk hâllerinde de (örneğin KTK m.90'a atıf yapılan hâllerde) manevi tazminata hükmedilebilir. - **Hakkaniyet sorumluluğu / kusur sorumluluğu** (TBK m.65): Hakkaniyet sorumluluğunda kusur aranmaz; hâkim hakkaniyet ölçütüyle karar verir. Kusur sorumluluğunda (m.49) fail kusurlu olmalıdır. Ayırt etme gücünden yoksun kişi kusur sorumluluğuna göre sorumlu tutulamaz; yalnızca hakkaniyet ölçütüyle sorumlu olabilir. - **Yapı malikinin sorumluluğu / kusur sorumluluğu (TBK m.49)** (TBK m.69): TBK m.69'da sorumluluk kusura değil yapının durumuna dayanır. Genel kusur sorumluluğunda zarar verenin kusuru aranır ve kusursuzluğunu ispatla sorumluluktan kurtulabilir. Yapı maliki kusursuz olduğunu ispatlasa da sorumluluktan kurtulamaz; kusuru ise tazminatın indirilmesinde ayrı bir etken olarak değerlendirilebilir. - **Genel kusur sorumluluğu / Hafif kusur** (TBK m.114): Borçlu, en hafif kusurundan dahi sorumludur. Kural budur ve kusurun derecesi sorumluluğun varlığını etkilemez. Kusurun hafif olması, sorumluluğun varlığını değil tazminatın ölçüsünü etkiler; kanun aksini özel olarak düzenlemişse bu ilke geçerli değildir. Hafif kusur sorumluluğu ortadan kaldırmaz, ancak tazminatın indirilmesi sebebi olabilir. ## İlgili konular - Alacaklıları davet ve masanın idaresi (İcra ve İflas Hukuku): https://www.hukuksalegitim.com/konu/icra-ve-iflas-hukuku/alacaklilari-davet-ve-masanin-idaresi - Zilyetlik dolayısıyla hakkın korunması (Medeni Hukuk): https://www.hukuksalegitim.com/konu/medeni-hukuk/zilyetlik-dolayisiyla-hakkin-korunmasi ## İlgili terimler [Garanti sorumluluğu](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/garanti-sorumlulugu) · [Geri verme yükümlülüğü](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/geri-verme-yukumlulugu) · [Zorunlu gider](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/zorunlu-gider) · [Yükleten](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/yukleten) · [Bilgi verme yükümlülüğü](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/bilgi-verme-yukumlulugu) · [İflas idaresi](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/iflas-idaresi) · [Taşıyıcı](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/tasiyici) · [Taşıtan](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/tasitan) --- Hukuki tavsiye değildir. Güncel kanun metni için madde bağlantılarına bakın.