---
title: "Kusur yeteneği nedir?"
source: "https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/kusur-yetenegi"
publisher: "Hukuksal Eğitim"
language: "tr"
type: "DefinedTerm"
updated: "2026-10-21"
---

# Kusur yeteneği

**Kısaca:** Failin işlediği fiilin hukuki anlam ve sonucunu algılayabilmesi ve davranışlarını buna göre yönlendirebilmesi yeteneğidir. Yaş küçüklüğü ve akıl hastalığı bu yeteneği etkileyen hallerdir. (TCK m.56)

## Kanunda nerede geçiyor

### Türk Ceza Kanunu
- TCK m.31 – Yaş küçüklüğü (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5237-sayili-turk-ceza-kanunu/madde-31): Fiilin hukuki anlam ve sonuçlarını algılama ile davranışları bu algıya göre yönlendirebilme yeteneğidir. İkinci fıkra grubunda bu yeteneğin varlığı ayrıca aranır, birinci ve üçüncü grupta ise maddenin yapısına göre ya mutlak olarak kabul edilmiş ya da aranmaz.
- TCK m.33 – Sağır ve dilsizlik (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5237-sayili-turk-ceza-kanunu/madde-33): Failin fiilin hukuki anlam ve sonuçlarını algılayabilmesi ile bu fiille ilgili olarak davranışlarını yönlendirebilmesi yetisidir. Madde, sağır ve dilsizlerde bu yetinin yaşa göre varlığını ya da yokluğunu belirler.
- TCK m.34 – Geçici nedenler, alkol veya uyuşturucu madde etkisinde olma (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5237-sayili-turk-ceza-kanunu/madde-34): Failin işlediği fiilin hukuki anlam ve sonuçlarını algılayabilmesi ile davranışlarını bu algıya göre yönlendirebilmesidir. Madde, bu yeteneğin tamamen kalkmasını ya da önemli derecede azalmasını ceza verilmemesi için yeterli kabul eder.
- TCK m.37 – Faillik (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5237-sayili-turk-ceza-kanunu/madde-37#f2): Kişinin fiilinin haksızlığını algılayabilmesi ve bu algıya uygun davranabilmesidir. Maddede yer alan ağırlaştırma, araç olarak kullanılanın kusur yeteneğinden yoksun olmasına bağlıdır.
- TCK m.56 – Çocuklara özgü güvenlik tedbirleri (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5237-sayili-turk-ceza-kanunu/madde-56): Failin işlediği fiilin hukuki anlam ve sonucunu algılayabilmesi ve davranışlarını buna göre yönlendirebilmesi yeteneğidir. Yaş küçüklüğü ve akıl hastalığı bu yeteneği etkileyen hallerdir.

### Kabahatler Kanunu
- Kabahatler K. m.11 – Sorumluluk (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5326-sayili-kabahatler-kanunu/madde-11)

## Karıştırılan kavramlar

- **Kusur yeteneği olan araç / Kusur yeteneği olmayan araç** (TCK m.37): Kusur yeteneği olmayan kişi, akıl hastası veya 12 yaşından küçük çocuk gibi, fiilin haksızlığını algılayamaz ya da buna göre davranamaz. Kusur yeteneği bulunan kişi, kendi iradesiyle hareket eder ve bu durumda azmettirme hükümleri gündeme gelir. Yalnız kusur yeteneği olmayan kişiyi kullanan dolaylı failin cezası üçte birden yarısına kadar artırılır.
- **Gerçek dışı beyan ile kusur yeteneği** (CMK m.144): (e) bendi, kişinin kendi beyanıyla gözaltı veya tutuklamaya neden olmasını kapsar. (d) bendi, failin kusur yeteneğinin bulunmamasıyla verilen KYOK kararını kapsar. Her iki durumda da tazminat engeli doğar; ancak (e) bendi kişinin kendi beyanına, (d) bendi ise ceza sorumluluğunun bulunmamasına dayanır.

## İlgili konular

- Ceza sorumluluğunun şahsiliği, kast ve taksir, ceza sorumluluğunu kaldıran veya azaltan nedenler (Ceza Hukuku Genel Hükümler): https://www.hukuksalegitim.com/konu/ceza-hukuku-genel-hukumler/ceza-sorumlulugunun-sahsiligi-kast-ve-taksir-ceza-sorumlulugunu-kaldiran-veya
- Güvenlik tedbirleri, cezanın belirlenmesi ve bireyselleştirilmesi (Ceza Hukuku Genel Hükümler): https://www.hukuksalegitim.com/konu/ceza-hukuku-genel-hukumler/guvenlik-tedbirleri-cezanin-belirlenmesi-ve-bireysellestirilmesi

## Örnek kararlar

- Ceza Genel Kurulu, 2017/774 E., 2018/502 K., 06.11.2018 — ilgili: TCK m.33
- Ceza Genel Kurulu, 2011/59 E., 2011/85 K., 10.05.2011 — ilgili: TCK m.37

## İlgili terimler

[Çocuklara özgü güvenlik tedbiri](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/cocuklara-ozgu-guvenlik-tedbiri) · [Ceza indirimi](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/ceza-indirimi) · [Yollama hükmü](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/yollama-hukmu) · [Yollama](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/yollama) · [İdari para cezası](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/idari-para-cezasi)

---
Hukuki tavsiye değildir. Güncel kanun metni için madde bağlantılarına bakın.