--- title: "Lisans bedeli nedir?" source: "https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/lisans-bedeli" publisher: "Hukuksal Eğitim" language: "tr" type: "DefinedTerm" updated: "2026-10-21" --- # Lisans bedeli **Kısaca:** Lisans bedeli, 3 kanunda 3 maddede geçen bir kavramdır; anlamı bağlama göre değişir. - SMK m.151 · yoksun kalınan kazanç: Tecavüz edenin hakkı bir lisans sözleşmesi ile hukuka uygun biçimde kullanmış olsaydı ödemesi gerekecek bedeldir. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6769-sayili-sinai-mulkiyet-kanunu/madde-151) - 5042 s. K. m.59 · yoksun kalınan kazanç: Tecavüz eden kişinin korunan çeşidi hukuka uygun biçimde, bir lisans sözleşmesiyle kullanmış olsaydı ödemesi gereken bedeldir. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5042-sayili-yeni-bitki-cesitlerine-ait-islahci-haklarinin-korunmasina-iliskin-kanun/madde-59) - 6446 s. K. m.5 · lisans esasları: Faaliyet türü ve işin niteliğine göre belirlenen, lisans sahibinin Kuruma yıllık olarak ödediği tutardır. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6446-sayili-elektrik-piyasasi-kanunu/madde-5) ## Kanunda nerede geçiyor ### Yeni Bitki Çeşitlerine Ait Islahçı Haklarının Korunmasına İlişkin Kanun - Yeni Bitki Çeşitlerine Ait Islahçı Haklarının Korunmasına İlişkin Kanun m.59 – Yoksun kalınan kazanç (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5042-sayili-yeni-bitki-cesitlerine-ait-islahci-haklarinin-korunmasina-iliskin-kanun/madde-59#f2-c): Tecavüz eden kişinin korunan çeşidi hukuka uygun biçimde, bir lisans sözleşmesiyle kullanmış olsaydı ödemesi gereken bedeldir. Hesap, hak sahibinin lisans verme iradesini hipotetik olarak esas alır. ### Elektrik Piyasası Kanunu - Elektrik Piyasası Kanunu m.5 – Lisans esasları (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6446-sayili-elektrik-piyasasi-kanunu/madde-5): Faaliyet türü ve işin niteliğine göre belirlenen, lisans sahibinin Kuruma yıllık olarak ödediği tutardır. Tutar yönetmelikle belirlenir. ### Sınai Mülkiyet Kanunu - SMK m.151 – Yoksun kalınan kazanç (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6769-sayili-sinai-mulkiyet-kanunu/madde-151#f2-c): Tecavüz edenin hakkı bir lisans sözleşmesi ile hukuka uygun biçimde kullanmış olsaydı ödemesi gerekecek bedeldir. Emsal lisans sözleşmeleri bu bedelin tespitinde esas alınır. ## Karıştırılan kavramlar - **Muhtemel gelir / Lisans bedeli** (5042 s. K. m.59): Muhtemel gelir usulü hak sahibinin kendi ticari kaybını esas alır. Lisans bedeli usulü, hukuka uygun bir lisans sözleşmesi olsaydı ödenecek bedeli esas alır. Hak sahibi bu iki usulden birini seçebilir. Lisans bedeli usulü, hak sahibinin kendi kullanım kaybını ispatlamakta zorlandığı hallerde pratik bir alternatif sunar. - **Lisans bedeli yöntemi / Diğer yöntemler** (SMK m.151): Lisans bedeli yönteminde tecavüz edenin hakkı lisansla kullansaydı ödeyeceği bedel esas alınır (c bendi). Muhtemel gelir ve net kazanç yöntemleri, hak sahibinin rekabet kaybına ya da failin kazancına dayanır. Patent sahibi patenti kullanma yükümlülüğünü yerine getirmemişse, mahkeme hesabı yalnız lisans bedeline göre yapar (beşinci fıkra). - **Belge ücreti / Lisans bedeli** (663 s. K. m.57): Birinci fıkradaki belge ücreti, Bakanlık veya bağlı kuruluşun bir belgeyi düzenleme veya onaylama işlemine karşılıktır. Tarifeye göre belirlenir ve üst sınırı vardır. İkinci fıkradaki lisans bedeli, sağlık alanında bir hizmeti verme veya kuruluş açma yetkisinin devrine karşılıktır. Açık artırma ile belirlenir ve üst sınırı yoktur. Belge ücreti tarifeyle sınırlıdır. Lisans bedeli açık artırmanın sonucuna göre oluşur. Lisansta tutar sınırı bulunmadığı için bedel belgeye göre çok daha yüksek olabilir. - **Yıllık lisans bedeli / Katılma payı** (4628 s. K. m.10): Yıllık lisans bedeli, lisans sahibi tüzel kişilerden alınan sabit bir bedeldir ve lisans niteliğine dayanır. Katılma payı, sahibinin yıllık gelir tablosundaki hasılat veya satış tutarına göre hesaplanan orantılı bir paydır. Yıllık lisans bedelinin ödenmemesi halinde de katılma payının ödenmemesinde olduğu gibi 6183 sayılı Kanun yoluyla tahsil yöntemi uygulanır. - **Elektrik yıllık lisans bedeli / Doğal gaz yıllık lisans bedeli** (4628 s. K. m.10): Elektrikte yıllık lisans bedeli (A) bendinin (a) alt bendinde yer alır ve mükellefi yalnız lisans sahibi tüzel kişilerdir. Doğal gazda yıllık lisans bedeli (B) bendinin (b) alt bendinde yer alır ve mükellef sertifika ve lisans sahibi tüzel kişilerdir. Mükellef kapsamı ve ilan usulü her iki piyasada aynı kurala bağlanmıştır; ancak mükellef sertifika sahipleri yalnız doğal gaz tarafında kapsamdadır. - **Lisans bedelleri / Yıllık lisans bedeli** (4628 s. K. m.10): Lisans, sertifika, onay, izin ve vize işlemleri üzerinden alınan bedeller işlem bazlıdır. Yıllık lisans bedeli ise lisansın sürdürülmesine bağlı periyodik bir bedeldir. İki gelir farklı zamanda doğar ve farklı yönetmelik ve Kurul kararlarına dayanabilir; birini diğerinin yerine kullanmak mümkün değildir. ## Örnek kararlar - 11. Hukuk Dairesi, 2021/7284 E., 2023/2221 K., 11.04.2023 — ilgili: 5042 s. K. m.59 - İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 45. Hukuk Dairesi, 2025/1036 E., 2025/961 K., 17.09.2025 — ilgili: 6446 s. K. m.5 - İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 44. Hukuk Dairesi, 2022/858 E., 2024/2021 K., 05.12.2024 — ilgili: SMK m.151 ## İlgili terimler [Yoksun kalınan kazanç](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/yoksun-kalinan-kazanc) · [Kazanç](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/kazanc) · [Lisans](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/lisans) --- Hukuki tavsiye değildir. Güncel kanun metni için madde bağlantılarına bakın.