--- title: "Lisans nedir?" source: "https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/lisans" publisher: "Hukuksal Eğitim" language: "tr" type: "DefinedTerm" updated: "2026-10-21" --- # Lisans **Kısaca:** Lisans, 9 kanunda 20 maddede geçen bir kavramdır; anlamı bağlama göre değişir. - SMK m.70 · hak sahipliği: Tasarımın kullanılmasına üçüncü kişiye verilen izindir. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6769-sayili-sinai-mulkiyet-kanunu/madde-70) - 2872 s. K. m.11 · izin alma, arıtma ve bertaraf etme yükümlülüğü: Atık geri kazanım, geri dönüşüm ve bertaraf tesisleri ile atık taşıma ve toplama işlerini yapmak için Bakanlıktan alınması gereken yetkidir. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/2872-sayili-cevre-kanunu/madde-11) - 5307 s. K. m.2 · tanımlar: Kurul tarafından gerçek ve tüzel kişilere piyasada faaliyet gösterebilmeleri için verilen izni gösteren belgedir. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5307-sayili-sivilastirilmis-petrol-gazlari-lpg-piyasasi-kanunu-ve-elektrik-piyasasi-kanununda/madde-2) ## Kanuna göre anlamı - **2547 s. K. m.3/3-s** (Yükseköğretim Kanunu): Ortaöğretime dayalı, en az sekiz yarı yıllık bir programı kapsayan bir yükseköğretimdir — https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/2547-sayili-yuksekogretim-kanunu/madde-3#f3-s - **4646 s. K. m.3/1** (Doğal Gaz Piyasası Kanunu): Tüzel kişilere piyasa faaliyetinde bulunabilmeleri için bu Kanun uyarınca Kurul tarafından her bir piyasa faaliyeti için verilen izin belgesini — https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4646-sayili-dogal-gaz-piyasasi-kanunu/madde-3#f1-38 - **5015 s. K. m.2/1** (Petrol Piyasası Kanunu): Bu Kanuna göre gerçek ve tüzel kişilere piyasada faaliyet gösterebilmeleri için Kurul tarafından izin verildiğini gösterir belgeyi — https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5015-sayili-petrol-piyasasi-kanunu/madde-2#f1-27 - **5147 s. K. m.2/1-e** (Entegre Devre Topoğrafyalarının Korunması Hakkında Kanun): Kullanım hakkını — https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5147-sayili-entegre-devre-topografyalarinin-korunmasi-hakkinda-kanun/madde-2#f1-e - **5300 s. K. m.3/1-h** (Tarım Ürünleri Lisanslı Depoculuk Kanunu): Bakanlıkça verilen faaliyet iznini gösterir belgeyi — https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5300-sayili-tarim-urunleri-lisansli-depoculuk-kanunu/madde-3#f1-h - **5307 s. K. m.2/1-h** (Sıvılaştırılmış Petrol Gazları (LPG) Piyasası Kanunu ve Elektrik Piyasası Kanununda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun): Bu Kanuna göre gerçek ve tüzel kişilere (tüplü LPG bayileri har — https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5307-sayili-sivilastirilmis-petrol-gazlari-lpg-piyasasi-kanunu-ve-elektrik-piyasasi-kanununda/madde-2#f1-h - **6446 s. K. m.3/1-t** (Elektrik Piyasası Kanunu): Tüzel kişilere piyasada faaliyet gösterebilmeleri için bu Kanun uyarınca verilen izni — https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6446-sayili-elektrik-piyasasi-kanunu/madde-3#f1-t ## Kanunda nerede geçiyor ### Sınai Mülkiyet Kanunu - SMK m.70 – Hak sahipliği (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6769-sayili-sinai-mulkiyet-kanunu/madde-70#f3): Tasarımın kullanılmasına üçüncü kişiye verilen izindir. Birlikte hak sahipliğinde lisans verilmesi için tüm hak sahiplerinin oybirliği gerekir, aksi halde mahkeme yetkilendirme yapabilir. - SMK m.75 – Lisans (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6769-sayili-sinai-mulkiyet-kanunu/madde-75#f1): Tasarım hakkı sahibinin (lisans verenin), bu hakkın kullanımını sözleşmeyle lisans alana bırakmasıdır. Lisans, hakkın kendisinin devri anlamına gelmez; hak sahibi kullanım yetkisini başkasına tanır. - SMK m.81 – Tasarım hakkına tecavüz sayılan fiiller (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6769-sayili-sinai-mulkiyet-kanunu/madde-81#f1-b): Tasarım sahibinin, tasarımın kullanımına ilişkin hakları sözleşmeyle başkasına bırakmasıdır. Lisans alanın verilen haklar dışına çıkması m.81/1-b kapsamında tecavüz sayılır. - SMK m.125 – Sözleşmeye dayalı lisans (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6769-sayili-sinai-mulkiyet-kanunu/madde-125#f1): Patent sahibinin ya da patent başvurusu sahibinin buluşu kullanma yetkisini sözleşmeyle bir başkasına bırakmasıdır. Lisans, mülkiyetin devri anlamına gelmez; hak sahibi sıfatı lisans veren üzerinde kalır. - SMK m.148 – Hukuki işlemler (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6769-sayili-sinai-mulkiyet-kanunu/madde-148#f1): Hak sahibinin hakkın kullanımını belirli bir ücret karşılığında ve belirli süre için bir başkasına bırakmasıdır. Lisans sözleşmesi yazılı yapılır; inhisari olup olmadığı sözleşmeyle belirlenir. ### Sıvılaştırılmış Petrol Gazları (LPG) Piyasası Kanunu ve Elektrik Piyasası Kanununda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun - Sıvılaştırılmış Petrol Gazları (LPG) Piyasası Kanunu ve Elektrik Piyasası Kanununda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun m.2 – Tanımlar (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5307-sayili-sivilastirilmis-petrol-gazlari-lpg-piyasasi-kanunu-ve-elektrik-piyasasi-kanununda/madde-2#f1-h): Kurul tarafından gerçek ve tüzel kişilere piyasada faaliyet gösterebilmeleri için verilen izni gösteren belgedir. Tüplü LPG bayileri bu tanımın dışındadır; onlar için lisans aranmaz. - Sıvılaştırılmış Petrol Gazları (LPG) Piyasası Kanunu ve Elektrik Piyasası Kanununda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun m.3 – Lisansların tabi olacağı usûl ve esaslar (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5307-sayili-sivilastirilmis-petrol-gazlari-lpg-piyasasi-kanunu-ve-elektrik-piyasasi-kanununda/madde-3#f1): Piyasa faaliyetinin Kurumca verilen izne dayanarak yapılmasını sağlayan belgedir. Lisans, üzerinde kayıtlı faaliyeti yapmak üzere hak sahibi kılınan gerçek veya tüzel kişi adına verilir ve faaliyet niteliği, tesisin türü, coğrafi konumu, teknoloji ve miktarlar bilgilerini içerir. - Sıvılaştırılmış Petrol Gazları (LPG) Piyasası Kanunu ve Elektrik Piyasası Kanununda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun m.4 – Lisans sahiplerinin hak ve yükümlülükleri (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5307-sayili-sivilastirilmis-petrol-gazlari-lpg-piyasasi-kanunu-ve-elektrik-piyasasi-kanununda/madde-4#f1): Sahibine lisansta yer alan faaliyetin yapılması ile bu konularda taahhütlere girişilmesi haklarını veren idari izin niteliğindeki belgedir. Lisansla tanınan haklar, kanunun, ilgili mevzuatın ve lisans hükümlerinin yerine getirilmesi koşuluna bağlıdır. - Sıvılaştırılmış Petrol Gazları (LPG) Piyasası Kanunu ve Elektrik Piyasası Kanununda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun m.7 – Otogaz bayileri (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5307-sayili-sivilastirilmis-petrol-gazlari-lpg-piyasasi-kanunu-ve-elektrik-piyasasi-kanununda/madde-7#f7): Dağıtıcı ve bayinin kurduğu otogaz istasyonunun işletmeye başlamadan önce alması gereken izindir. Lisansın verilme usulü bu maddede düzenlenmemiştir. ### Doğal Gaz Piyasası Kanunu - Doğal Gaz Piyasası Kanunu m.4 – Doğal gaz piyasa faaliyetleri (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4646-sayili-dogal-gaz-piyasasi-kanunu/madde-4#f1-1): Kanunun öngördüğü her piyasa faaliyeti için Kurumdan veya Kurulдан alınması zorunlu olan izin belgesidir. Lisansız yapılan faaliyet, madde gereğince piyasa faaliyeti niteliği taşımaz ve yasal yaptırıma tabidir. - Doğal Gaz Piyasası Kanunu m.6 – Lisans ve sertifikaların genel esasları (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4646-sayili-dogal-gaz-piyasasi-kanunu/madde-6#f1): Piyasa faaliyetinin, tesis bazında ve her faaliyet için ayrı olarak Kurul tarafından verilen, süreli ve yetki veren idari izindir. Lisans, faaliyet ve tesis sayısına göre çoğalır. ### Petrol Piyasası Kanunu - Petrol Piyasası Kanunu m.3 – Lisansların tâbi olacağı usul ve esaslar (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5015-sayili-petrol-piyasasi-kanunu/madde-3#f2): Kurumun, petrol piyasasında belirli bir faaliyeti yapma hakkını gerçek veya tüzel kişi adına verdiği idari izin belgesidir. Lisans, üzerinde kayıtlı faaliyeti yapmak üzere hak sahibi kılınan kişi adına düzenlenir ve bu kişi dışındakilere devredilmesi madde metninde öngörülmemiştir. - Petrol Piyasası Kanunu m.4 – Lisans sahiplerinin temel hak ve yükümlülükleri (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5015-sayili-petrol-piyasasi-kanunu/madde-4#f1): Maddeye göre, sahibine lisansta yer alan faaliyeti yapma ve bu faaliyetlere ilişkin taahhütlere girişme hakkı veren idari izin belgesidir. Lisansın kapsamı, lisansta yer alan faaliyetle sınırlıdır; lisans bu kapsam dışında hak vermez. ### Tarım Ürünleri Lisanslı Depoculuk Kanunu - Tarım Ürünleri Lisanslı Depoculuk Kanunu m.3 – Tanımlar (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5300-sayili-tarim-urunleri-lisansli-depoculuk-kanunu/madde-3#f1-c): Bakanlıkça verilen faaliyet iznini gösteren belgedir. Lisansın verilme koşulları bu maddede değil, kanunun lisansa ilişkin hükümlerinde düzenlenmiştir. - Tarım Ürünleri Lisanslı Depoculuk Kanunu m.26 – Bakanlığın görev ve yetkileri (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5300-sayili-tarim-urunleri-lisansli-depoculuk-kanunu/madde-26#f1-a): Bakanlığın, lisanslı depoculuk veya yetkili sınıflandırıcılık faaliyetini yürütmeye izin vermesi işlemidir. Lisans askıya alınabilir veya iptal edilebilir; bu hallerin mevzuatta öngörülmüş olması gerekir. ### Elektrik Piyasası Kanunu - Elektrik Piyasası Kanunu m.3 – Tanımlar ve kısaltmalar (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6446-sayili-elektrik-piyasasi-kanunu/madde-3#f1-d): Tüzel kişilere piyasada faaliyet gösterebilmeleri için bu Kanun uyarınca verilen izindir. Önlisans ise üretim tesisi yatırımına başlamak için belirli süreli verilen ayrı bir izindir. - Elektrik Piyasası Kanunu m.5 – Lisans esasları (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6446-sayili-elektrik-piyasasi-kanunu/madde-5#f1): Elektrik piyasası faaliyetlerinin, kayıtlı olduğu faaliyetler için tüzel kişilere Kanun hükümlerine göre verilen izin belgesidir. Lisans gerçek kişilere verilmez. ### Sağlık Alanında Bazı Düzenlemeler Hakkında Kanun Hükmünde Kararname - Sağlık Alanında Bazı Düzenlemeler Hakkında Kanun Hükmünde Kararname m.57 – Ruhsatlandırma ve lisans bedeli (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/663-sayili-saglik-alaninda-bazi-duzenlemeler-hakkinda-kanun-hukmunde-kararname/madde-57#f2): Gerçek veya tüzel kişiye sağlık alanında belirli bir hizmeti verebilme veya hastane ve benzeri sağlık kuruluşu açabilme yetkisi veren, açık artırma ile belirlenen bedel karşılığı verilen yetki. Fikri mülkiyet hukukundaki lisans sözleşmesiyle aynı şey değildir. ### Çevre Kanunu - Çevre Kanunu m.11 – İzin alma, arıtma ve bertaraf etme yükümlülüğü: (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/2872-sayili-cevre-kanunu/madde-11#f9): Atık geri kazanım, geri dönüşüm ve bertaraf tesisleri ile atık taşıma ve toplama işlerini yapmak için Bakanlıktan alınması gereken yetkidir. Tesislerde lisans, ilgili kurumlardan alınacak ürün standardı ve satış uygunluğu izniyle birlikte aranır. ## Karıştırılan kavramlar - **Belge ücreti / Lisans bedeli** (663 s. K. m.57): Birinci fıkradaki belge ücreti, Bakanlık veya bağlı kuruluşun bir belgeyi düzenleme veya onaylama işlemine karşılıktır. Tarifeye göre belirlenir ve üst sınırı vardır. İkinci fıkradaki lisans bedeli, sağlık alanında bir hizmeti verme veya kuruluş açma yetkisinin devrine karşılıktır. Açık artırma ile belirlenir ve üst sınırı yoktur. Belge ücreti tarifeyle sınırlıdır. Lisans bedeli açık artırmanın sonucuna göre oluşur. Lisansta tutar sınırı bulunmadığı için bedel belgeye göre çok daha yüksek olabilir. - **Lisans / İzin veya ruhsat** (663 s. K. m.57): Lisans, sağlık alanında belirli bir hizmeti verme yetkisini veya kuruluş açma yetkisini verir. İzin veya ruhsat, ilgili faaliyetin yürütülmesi için gereken ayrı belgedir. Lisans alınması tek başına faaliyete başlama imkânı vermez; izin veya ruhsatın da alınması gerekir. - **Lisans verilmesi / işletme hakkı devri sözleşmelerinin düzenlenmesi** (4628 s. K. m.4): Lisans, tüzel kişinin hangi faaliyeti yapacağını ve haklarını belirleyen Kurul onaylı bir belgedir. İşletme hakkı devri sözleşmeleri, kamu hizmetinin özel kişiye işletilmesine ilişkin mevcut sözleşmelerdir. Maddede her ikisi de Kurumun görevi sayılmış olsa da lisans yeni bir yetki kullanımıdır, sözleşmeler ise mevcut ilişkilerin bu Kanuna uyarlanmasıdır. - **Faaliyet bazlı lisans / tesis bazlı lisans** (4646 s. K. m.6): Her faaliyet için ayrı lisans alınması, tüzel kişinin yürüttüğü her piyasa faaliyetine göre yükümlülük doğurur. Aynı faaliyetin birden fazla tesiste yürütülmesi halinde ise her tesis için ayrıca lisans gerekir. Tek faaliyetli ama çok tesisli bir tüzel kişi, tesis sayısı kadar lisans almak zorundadır. - **Lisans / sertifika** (4646 s. K. m.6): Lisans, piyasa faaliyetine ilişkin ve tesis bazında verilen izindir. Sertifika, lisans dışında yönetmelikle belirlenen izin belgesidir. Her iki belge için de başvuru, süre, bedel ve asgari hüküm kuralları ortaktır; ancak sertifikada asgari hükümler lisansa göre daha az sayılmıştır. - **Lisans sahibi tüzel kişi / Gerçek kişi başvurusu** (5015 s. K. m.3): Tüzel kişi lisans sahibinde yüzde on pay, yönetim kurulu, temsil ve ilzam yetkisi gibi ek ölçütlere bakılır. Gerçek kişi lisans sahibi için bu fıkradaki ortaklık ve yönetim ölçütleri uygulanmaz; yalnız kesinleşmiş mahkûmiyet ölçütü geçerlidir. Tüzel kişi başvurusunda ek kişilere bağlı yasak uygulanır; gerçek kişide bu kapsam dar kalır. ## İlgili konular - Amaç, tanımlar ve ilkeler, yüksek çevre kurulu ve görevleri (İmar ve Çevre Hukuku): https://www.hukuksalegitim.com/konu/imar-ve-cevre-hukuku/amac-tanimlar-ve-ilkeler-yuksek-cevre-kurulu-ve-gorevleri ## Örnek kararlar - Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 21. Hukuk Dairesi, 2023/1689 E., 2024/1583 K., 27.12.2024 — ilgili: 5300 s. K. m.3, 5300 s. K. m.26 - Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 21. Hukuk Dairesi, 2023/1913 E., 2024/315 K., 27.02.2024 — ilgili: 5300 s. K. m.3, 5300 s. K. m.26 - Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 21. Hukuk Dairesi, 2021/323 E., 2022/557 K., 25.04.2022 — ilgili: 5300 s. K. m.3, 5300 s. K. m.26 ## İlgili terimler [Lisanslı depo](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/lisansli-depo) · [Piyasa faaliyeti](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/piyasa-faaliyeti) · [Otogaz istasyonu](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/otogaz-istasyonu) · [Alt lisans](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/alt-lisans) · [İnhisari lisans](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/inhisari-lisans) · [İnhisari olmayan lisans](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/inhisari-olmayan-lisans) · [Mudî](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/mudi) · [Sorumlu müdür](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/sorumlu-mudur) --- Hukuki tavsiye değildir. Güncel kanun metni için madde bağlantılarına bakın.