--- title: "Lokavt nedir?" source: "https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/lokavt" publisher: "Hukuksal Eğitim" language: "tr" type: "DefinedTerm" updated: "2026-10-21" --- # Lokavt **Kısaca:** Lokavt, 3 kanunda 4 maddede geçen bir kavramdır; anlamı bağlama göre değişir. - Anayasa m.54 · grev hakkı ve lokavt: İşverenin uyuşmazlık sırasında işçileri işyerinden uzaklaştırmasıdır. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/1982-anayasasi/madde-54) - 6356 s. K. m.64 · grev ve lokavtın uygulanması: İşveren veya işveren vekilinin işçileri işyerinden toplu olarak uzaklaştırmasıdır. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6356-sayili-sendikalar-ve-toplu-is-sozlesmesi-kanunu/madde-64) - 5188 s. K. m.18 · görevden uzaklaştırma yasağı: İşverenin, toplu iş uyuşmazlığında işçileri işten uzaklaştırmak suretiyle işyerindeki faaliyeti durdurması veya işçileri işyerine almaması eylemidir. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5188-sayili-ozel-guvenlik-hizmetlerine-dair-kanun/madde-18) ## Kanunda nerede geçiyor ### Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu - Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu m.59 – Lokavtın tanımı (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6356-sayili-sendikalar-ve-toplu-is-sozlesmesi-kanunu/madde-59#f1): İşyerinde faaliyetin tamamen durmasına neden olacak biçimde, işverenin veya işveren vekilinin kendi kararıyla ya da bir kuruluşun kararına uyarak işçileri topluca işten uzaklaştırmasıdır. Tek bir işçinin ya da birkaç işçinin çıkarılması, faaliyeti tamamen durdurmadığı sürece lokavt sayılmaz. - Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu m.64 – Grev ve lokavtın uygulanması (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6356-sayili-sendikalar-ve-toplu-is-sozlesmesi-kanunu/madde-64#f1): İşveren veya işveren vekilinin işçileri işyerinden toplu olarak uzaklaştırmasıdır. Kanuni lokavt, toplu iş sözleşmesi uyuşmazlığında kanundaki şartlara uygun yapılan lokavttır. ### Türkiye Cumhuriyeti Anayasası - Anayasa m.54 – B. Grev hakkı ve lokavt (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/1982-anayasasi/madde-54#f1): İşverenin uyuşmazlık sırasında işçileri işyerinden uzaklaştırmasıdır. Anayasa lokavtı açıkça anar ancak grev hakkından farklı olarak kanunla ayrıca düzenlenmesini ve sınırlı kullanılmasını öngörür. ### Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun - Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun m.18 – Görevden uzaklaştırma yasağı (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5188-sayili-ozel-guvenlik-hizmetlerine-dair-kanun/madde-18#f1): İşverenin, toplu iş uyuşmazlığında işçileri işten uzaklaştırmak suretiyle işyerindeki faaliyeti durdurması veya işçileri işyerine almaması eylemidir. Bu madde bakımından lokavt, özel güvenlik görevlilerinin işten uzaklaştırılamayacağı özel bir durumu ifade eder. ## Karıştırılan kavramlar - **Grev hakkı / lokavt** (Anayasa m.54): Grev, işçilerin anayasal olarak tanınmış bir haktır ve uyuşmazlık çıkması halinde doğrudan doğar. Lokavt, işverenin lokavta başvurmasının kanunla düzenleneceği hükme bağlanmış bir yetkidir ve yalnızca kanunda öngörülen şartlarla kullanılabilir. Lokavtın usul ve şartları grevden ayrı ve daha dar bir kanuni çerçeveye tabidir. - **Kanuni grev/lokavt / yasaklanmış veya ertelenmiş grev/lokavt** (Anayasa m.54): Kanuni grev ve lokavt, kanunda öngörülen şartlara uygun yapılır ve hukuka uygun sonuçlar doğurur. Yasaklanmış ya da ertelenmiş grev ve lokavt, kanunda belirtilen işler veya durumlarda yapılmak istenir. Yasaklı veya ertelenmiş hallerde uyuşmazlık grev veya lokavtla değil Yüksek Hakem Kurulu kararıyla çözülür. - **Lokavt dolayısıyla uzaklaştırma / başka sebeple uzaklaştırma** (5188 s. K. m.18): Uzaklaştırma, toplu iş uyuşmazlığında lokavt kararının uygulanması olarak yapılırsa madde hükmü devreye girer. Uzaklaştırma yetkinlik, disiplin veya iş sözleşmesinin feshi gibi başka bir sebebe dayanırsa bu madde değil, genel iş hukuku hükümleri uygulanır. Lokavt dolayısıyla yapılan uzaklaştırma madde gereği yasaktır; başka sebeple yapılan fesih ise 4857 sayılı Kanun'un fesih hükümlerine tabidir. - **Lokavt / toplu işten çıkarma** (6356 s. K. m.59): Lokavtta işveren işçileri işten uzaklaştırarak işyerinde faaliyeti tamamen durdurur ve bu iradeyi bir toplu iş uyuşmazlığı bağlamında kullanır. Toplu işten çıkarmada işveren iş sözleşmelerini fesheder ve faaliyet tamamen durmak zorunda değildir. Faaliyetin tamamen durmadığı ya da fesih yoluyla işçi çıkarıldığı hâllerde madde anlamında lokavt bulunmaz; bunlar işten çıkarma hukukuna tabi olur. - **Lokavt / grev karşılığı lokavt** (6356 s. K. m.59): Genel tanımdaki lokavt herhangi bir toplu faaliyetin tamamen durdurulmasını ifade eder. Kanuni lokavt yalnızca toplu iş sözleşmesi sırasında grev kararı alınmasına karşılık yapılabilir. Grev kararı yokken veya toplu iş sözleşmesi uyuşmazlığı dışında yapılan lokavt kanuni lokavt sayılmaz; kanun dışı lokavt niteliği taşır. - **Grev veya lokavt sırasında kullanılan mal (e bendi) / siyasi parti ve meslek kuruluşlarının malı (f bendi)** (TCK m.152): Grev veya lokavt hâlinde işveren, işçi veya bunların sendika ve konfederasyonlarının mülkiyetinde ya da kullanımında olan bina, tesis veya eşya söz konusudur. Siyasi partilerin ve kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının ile üst kuruluşlarının mülkiyetinde ya da kullanımında olan bina, tesis veya eşya söz konusudur. Her iki bentte de nitelikli hâl uygulanır; ancak grev/lokavt bendinde zarar bu hâller sırasında işlenmiş olmalıdır. ## İlgili konular - Grevin tanımı ve lokavtın tanımı (İş Hukuku): https://www.hukuksalegitim.com/konu/is-hukuku/grevin-tanimi-ve-lokavtin-tanimi - Çalışma ile ilgili hükümler, toplu iş sözleşmesi, grev hakkı ve lokavt (Anayasa Hukuku): https://www.hukuksalegitim.com/konu/anayasa-hukuku/calisma-ile-ilgili-hukumler-toplu-is-sozlesmesi-grev-hakki-ve-lokavt ## Örnek kararlar - Hukuk Genel Kurulu, 2017/2783 E., 2017/1427 K., 22.11.2017 — ilgili: 6356 s. K. m.59 - 9. Hukuk Dairesi, 2024/12153 E., 2024/14317 K., 24.10.2024 — ilgili: Anayasa m.54 - 7. Hukuk Dairesi, 2016/16364 E., 2016/10456 K., 10.05.2016 — ilgili: 6356 s. K. m.64 ## İlgili terimler [Kanuni Lokavt](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/kanuni-lokavt) · [Grev](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/grev) · [Yasaklama](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/yasaklama) · [Özel güvenlik görevlisi](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/ozel-guvenlik-gorevlisi) · [Kanuni grev](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/kanuni-grev) · [Yüksek Hakem Kurulu](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/yuksek-hakem-kurulu) · [Erteleme](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/erteleme) --- Hukuki tavsiye değildir. Güncel kanun metni için madde bağlantılarına bakın.