--- title: "Mahalle nedir?" source: "https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/mahalle" publisher: "Hukuksal Eğitim" language: "tr" type: "DefinedTerm" updated: "2026-10-21" --- # Mahalle **Kısaca:** Belediye sınırları içinde, ortak ihtiyaç ve öncelikleri benzer olan ve sakinleri arasında komşuluk ilişkisi bulunan insanların yaşadığı idari birimdir. Mahalle tüzel kişiliğe sahip değildir; hukuki işlem yapamaz ve borç altına giremez. (5393 s. K. m.9) ## Kanuni tanım - **5393 s. K. m.3/1-d** (Belediye Kanunu): Belediye sınırları içinde, ihtiyaç ve öncelikleri benzer özellikler gösteren ve sakinleri arasında komşuluk ilişkisi bulunan idarî birimi — https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5393-sayili-belediye-kanunu/madde-3#f1-d ## Kanunda nerede geçiyor ### Belediye Kanunu - Belediye Kanunu m.3 – Tanımlar (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5393-sayili-belediye-kanunu/madde-3#f1-d): Belediye sınırları içinde, ihtiyaç ve öncelikleri benzer özellikler gösteren ve sakinleri arasında komşuluk ilişkisi bulunan idarî birimdir. Mahalle bir tüzel kişi değildir; belediyenin sınırları içindeki bir alt birimdir. Mahallenin kurulması ve sınırlarının belirlenmesi bu maddede düzenlenmez. - Belediye Kanunu m.9 – Mahalle ve yönetimi (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5393-sayili-belediye-kanunu/madde-9#f1): Belediye sınırları içinde, ortak ihtiyaç ve öncelikleri benzer olan ve sakinleri arasında komşuluk ilişkisi bulunan insanların yaşadığı idari birimdir. Mahalle tüzel kişiliğe sahip değildir; hukuki işlem yapamaz ve borç altına giremez. ### Şehir ve Kasabalarda Mahalle Muhtar ve İhtiyar Heyetleri Teşkiline Dair Kanun - Şehir ve Kasabalarda Mahalle Muhtar ve İhtiyar Heyetleri Teşkiline Dair Kanun m.1 (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4541-sayili-sehir-ve-kasabalarda-mahalle-muhtar-ve-ihtiyar-heyetleri-teskiline-dair-kanun/madde-1#f2): Belediye sınırları içinde, ortak ihtiyaç ve öncelikleri benzer olan ve sakinleri arasında komşuluk ilişkisi bulunan insanların yaşadığı idari birimdir. Madde, yalnız Belediye Kanununa göre kurulacak mahalleleri konu alır. ## Karıştırılan kavramlar - **Bağlama / çoklaştırma kararı ile yeni mahalle kurma** (4541 s. K. m.1): Birden fazla mahallenin tek muhtar ve heyete bağlanması ya da bir mahallede birden fazla muhtar bulunması, mevcut yapıda işlem yapılmasıdır. Mahalle kurulması, kaldırılması, birleştirilmesi ve sınırların değiştirilmesi, 5393 sayılı Belediye Kanunu m.9 ve belediye meclisinin kararı ile kaymakam görüşü ve vali onayına bağlıdır. Muhtar ve heyet düzenlemesi yalnız belediye meclisi kararı ve mülkiye memuru tasdikiyle yapılır; mahalle sınırı ve kuruluşu için ise kaymakam görüşü ve vali onayı gerekir. - **Belediye / mahalle** (5393 s. K. m.3): Belediye, tüzel kişiliği olan ve karar organı seçilen kamu tüzel kişisidir. Mahalle, belediye sınırları içinde komşuluk ilişkisine dayanan idarî bir birimdir ve tüzel kişiliği yoktur. Mahalle adına dava açılamaz ve mahalle borç altına girmez; hak ve yükümlülükler belediye tüzel kişiliğine aittir. - **Mahalle kurulması / Mahalle sınırının değiştirilmesi** (5393 s. K. m.9): Yeni bir mahallenin oluşturulmasıdır; nüfus şartı bu işlem bakımından özellikle aranır. Mevcut mahallenin sınırının, adının veya yapısının değiştirilmesidir; kurulma işlemi değildir. Her iki işlem de aynı usulle (meclis kararı, kaymakam görüşü, vali onayı) yapılır; ancak 500 nüfus sınırı yalnızca mahalle kurulması için düzenlenmiştir. - **Muhtarın görevleri / Mahalle idaresinin tüzel kişiliği** (5393 s. K. m.9): Muhtar, mahalle yönetiminde görev yapan bir organdır ve maddede sayılan görevleri yerine getirmekle yükümlüdür. Mahalle, tüzel kişiliği bulunmayan bir idari birimdir. Mahalle adına sözleşme yapılamaz ve dava açılamaz; işlemler muhtar aracılığıyla yürütülür, mahalle adına doğrudan borç altına girilemez. - **Mahalle merkezli ilçe / kasaba veya bucak merkezli ilçe** (3806 s. K. m.1): Avcılar, Bağcılar, Güngören, Bahçelievler, Maltepe, Tuzla, Çiğli, Gaziemir, Balçova ve Narlıbahçe gibi ilçeler, merkezlerini ekteki listede adları yazılı mahalleler oluşturarak kurulur. Sultanbeyli, Damal ve Karakoyunlu ilçeleri ise merkezini madde metninde doğrudan adı verilen tek bir kasaba veya bucak merkezi olarak alır. Mahalle merkezli ilçelerde merkez ekteki listelerle belirlenir; tek yerleşim merkezli ilçelerde ise merkez madde metninden doğrudan bilinir. - **Yalnız mahalle merkezli ilçe / mahalle merkezi ile birlikte köy bağlanan ilçe** (3806 s. K. m.1): Gaziemir, Narlıbahçe, Tuzla ve Çiğli'de hem mahalleler merkez olur hem de liste ile köy veya kasaba bağlanır. Avcılar, Güngören, Bahçelievler, Maltepe ve Balçova'da yalnızca mahalleler merkez olur, başka yerleşim bağlanmaz. Bağlanan yerleşim bulunan ilçelerde yönetim alanı merkez mahallelerin ötesine geçer; bağlanan yerleşim yalnız listede yazılanlarla sınırlıdır. ## Örnek kararlar - İdare Dava Daireleri Kurulu, 2025/711 E., 2025/2418 K., 10.11.2025 — ilgili: 5393 s. K. m.3 - 8. Daire, 2022/5370 E., 2025/2053 K., 11.03.2025 — ilgili: 5393 s. K. m.9 - 10. Daire, 2020/2753 E., 2024/4218 K., 22.10.2024 — ilgili: 5393 s. K. m.3 ## İlgili terimler [Muhtar](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/muhtar) · [İhtiyar heyeti](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/ihtiyar-heyeti) · [Belediyenin organları](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/belediyenin-organlari) · [Belde](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/belde) · [Belediye](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/belediye) --- Hukuki tavsiye değildir. Güncel kanun metni için madde bağlantılarına bakın.