--- title: "Maiyet nedir?" source: "https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/maiyet" publisher: "Hukuksal Eğitim" language: "tr" type: "DefinedTerm" updated: "2026-10-21" --- # Maiyet **Kısaca:** Maiyet, 6 kanunda 12 maddede geçen bir kavramdır; anlamı bağlama göre değişir. - DMK m.10 · amir durumda olan devlet memurlarının görev ve sorumlulukları: Amirin hiyerarşik olarak yönetim ve denetimi altında bulunduğu memurlar topluluğudur. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/657-sayili-devlet-memurlari-kanunu/madde-10) - 211 s. K. m.9: Amirin emri altında bulunan kişilerdir. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/211-sayili-turk-silahli-kuvvetleri-ic-hizmet-kanunu/madde-9) - 6413 s. K. m.7 · disiplin soruşturması ve yetkiler: Disiplin amirinin hiyerarşik olarak yönetimi altında bulunan personeldir. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6413-sayili-turk-silahli-kuvvetleri-disiplin-kanunu/madde-7) ## Kanunda nerede geçiyor ### Türk Silahlı Kuvvetleri İç Hizmet Kanunu - Türk Silahlı Kuvvetleri İç Hizmet Kanunu m.9 (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/211-sayili-turk-silahli-kuvvetleri-ic-hizmet-kanunu/madde-9#f1): Amirin emri altında bulunan kişilerdir. Maiyet ilişkisi, amirin emretme yetkisinin kapsadığı alanla sınırlıdır. - Türk Silahlı Kuvvetleri İç Hizmet Kanunu m.17 (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/211-sayili-turk-silahli-kuvvetleri-ic-hizmet-kanunu/madde-17#f1): Amirin emir ve komutası altında bulunan askerî personelin tamamıdır. Maiyetin ahlaki, ruhi ve bedeni hallerinin gözetilmesi amirin yükümlülüğüdür. - Türk Silahlı Kuvvetleri İç Hizmet Kanunu m.18 (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/211-sayili-turk-silahli-kuvvetleri-ic-hizmet-kanunu/madde-18#f1): Amirin emir ve disiplin yetkisi altında bulunan personeldir. Disiplin cezası yalnızca bu ilişki içindeki personel hakkında verilebilir. - Türk Silahlı Kuvvetleri İç Hizmet Kanunu m.75 (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/211-sayili-turk-silahli-kuvvetleri-ic-hizmet-kanunu/madde-75#f1): Rütbe sahibinin amirlik ilişkisi içinde bulunduğu, kendisine bağlı astlardır. Rütbe sahibi bu astları yetiştirmekle yükümlüdür. - Türk Silahlı Kuvvetleri İç Hizmet Kanunu m.115 – U) SİLAHLI KUVVETLERDE ÇALIŞAN SİVİL PERSONEL (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/211-sayili-turk-silahli-kuvvetleri-ic-hizmet-kanunu/madde-115): Amir vazifesi alan kişinin hizmet bakımından emri altında bulunan askeri ve sivil personelin tamamıdır. Emir verme yetkisi bu kapsamla sınırlıdır. ### Türk Silahlı Kuvvetleri Disiplin Kanunu - Türk Silahlı Kuvvetleri Disiplin Kanunu m.7 – Disiplin soruşturması ve yetkiler (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6413-sayili-turk-silahli-kuvvetleri-disiplin-kanunu/madde-7): Disiplin amirinin hiyerarşik olarak yönetimi altında bulunan personeldir. Soruşturma konusu fiilin failinin bu kişilerden biri olması gerekir. - Türk Silahlı Kuvvetleri Disiplin Kanunu m.18 – Aylıktan kesme cezasını gerektiren disiplinsizlikler (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6413-sayili-turk-silahli-kuvvetleri-disiplin-kanunu/madde-18#f1-c): Amirin emri ve denetimi altında bulunan astlar ve emri altındakilerdir. Hizmetle ilgisi olmayan emir verme ve maiyetin gözetiminde ihmal bentleri bu ilişkiye bağlıdır. - Türk Silahlı Kuvvetleri Disiplin Kanunu m.19 – Hizmet yerini terk etmeme cezasını gerektiren disiplinsizlikler (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6413-sayili-turk-silahli-kuvvetleri-disiplin-kanunu/madde-19#f1-e): Amirin emri ve denetimi altında bulunan asker kişilerdir. Hediye istemek, disiplinsizliği örtbas etme ve asta kötü muamele bentleri bu ilişkiye bağlıdır. ### Devlet Memurları Kanunu - DMK m.10 – Amir durumda olan devlet memurlarının görev ve sorumlulukları: (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/657-sayili-devlet-memurlari-kanunu/madde-10): Amirin hiyerarşik olarak yönetim ve denetimi altında bulunduğu memurlar topluluğudur. Madde bakımından ilişki, amir ile bu memurlar arasındaki doğrudan hiyerarşik bağla sınırlıdır. ### Memurlar ve Diğer Kamu Görevlileri ile İlgili Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Hükmünde Kararname - Memurlar ve Diğer Kamu Görevlileri ile İlgili Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Hükmünde Kararname m.10 (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/570-sayili-memurlar-ve-diger-kamu-gorevlileri-ile-ilgili-bazi-kanun-ve-kanun-hukmunde/madde-10): Amirin yetki ve denetimi altında çalışan memurların bütünüdür. Amirin hakkaniyet, eşitlik, yetiştirme ve denetim yükümlülükleri bu kişilere karşı doğar. ### Kefalet Kanunu - Kefalet Kanunu m.7 (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/2489-sayili-kefalet-kanunu/madde-7): Muhasibin amir veya denetim ilişkisi içinde bulunduğu, emri altında çalışan personel topluluğudur. ### Genel Kolluk Disiplin Hükümleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin Kabul Edilmesine Dair Kanun - Genel Kolluk Disiplin Hükümleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin Kabul Edilmesine Dair Kanun m.14 – Disiplin amirlerinin soruşturmaya ilişkin yetkileri (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/7068-sayili-genel-kolluk-disiplin-hukumleri-hakkinda-kanun-hukmunde-kararnamenin-kabul/madde-14): Disiplin amirinin hiyerarşik olarak yönetimi altında bulunan personeldir. Madde, soruşturulan kişinin maiyetinden olup olmadığını açıkça aramasa da amirin ilgili personeli üzerindeki yetkisine dayanır. ## Karıştırılan kavramlar - **Amir / Maiyet** (211 s. K. m.9): Makam ve memuriyet itibarıyla emretme salahiyetini haiz kişi amirdir. Bu amirin emri altında bulunan kişi maiyettir. Aynı kişi bir ilişkide amir, başka bir ilişkide maiyet olabilir; sıfat ilişkiye göre belirlenir. - **Amir / maiyet dışı kişi** (211 s. K. m.18): Maiyetindeki personel üzerinde amirlik yetkisi bulunan kişi, madde kapsamında disiplin cezası verebilir. Amir sıfatı taşımayan veya fiilin işlendiği personel üzerinde maiyet ilişkisi bulunmayan kişi, bu madde uyarınca disiplin cezası veremez. Yetkisiz kişinin verdiği disiplin cezası bu maddeye dayanamaz ve yetki yokluğu nedeniyle hukuka aykırı olur. - **Ehliyeti tasdik edilen / edilmeyen maiyet memuru adayı** (1700 s. K. m.2): Altı aylık adaylık sonunda valince ehliyeti tasdik edilen aday asil maiyet memurluğuna atanır. Ehliyeti tasdik edilmeyen aday başka yere nakledilir. Tasdik edilmeyen aday maiyet memurluğuna asil olarak atanmaz; genel hükümlere göre işlem görür. ## Örnek kararlar - 1963/132 E., 1966/29 K., 28.06.1966 — ilgili: 211 s. K. m.75, 211 s. K. m.18 - 2020/72 E., 2022/160 K., 13.12.2022 — ilgili: 6413 s. K. m.7 - 2012/117 E., 2012/204 K., 27.12.2012 — ilgili: 211 s. K. m.115 ## İlgili terimler [Âmir](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/mir) · [Disiplin amiri](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/disiplin-amiri) · [Askerî mahal](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/askeri-mahal) · [Hususi kanun](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/hususi-kanun) · [Heyet](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/heyet) · [Disiplinsizlik](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/disiplinsizlik) · [Murakabe](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/murakabe) · [Talimatname](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/talimatname) --- Hukuki tavsiye değildir. Güncel kanun metni için madde bağlantılarına bakın.