---
title: "Makbul sebep nedir?"
source: "https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/makbul-sebep"
publisher: "Hukuksal Eğitim"
language: "tr"
type: "DefinedTerm"
updated: "2026-10-21"
---

# Makbul sebep

**Kısaca:** Borçlunun ödeme şartını yerine getirmemesini haklı kılan, borçlunun iradesi dışında doğmuş ve kabul edilebilir nitelikteki olgudur. Makbul sebebin varlığı, ihlalin cezai sorumluluğunu ortadan kaldırır. (İİK m.340)

## Kanunda nerede geçiyor

### İcra ve İflas Kanunu
- İİK m.339 – Beyandan sonra mal ve kazançta olan tezayüdü bildirmeyen borçlunun cezası (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/2004-sayili-icra-ve-iflas-kanunu/madde-339): Malın veya kazancın elden çıkarılmasını haklı gösteren, borçlunun iradesi dışında veya hukuken geçerli bir nedendir. Madde, elden çıkarmanın ancak makbul bir sebebe dayanmadığı durumda cezalandırılacağını öngörür.
- İİK m.340 – Borçlunun ödeme şartını ihlali halinde ceza (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/2004-sayili-icra-ve-iflas-kanunu/madde-340): Borçlunun ödeme şartını yerine getirmemesini haklı kılan, borçlunun iradesi dışında doğmuş ve kabul edilebilir nitelikteki olgudur. Makbul sebebin varlığı, ihlalin cezai sorumluluğunu ortadan kaldırır.
- İİK m.357 – Cumhuriyet savcılığınca takip (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/2004-sayili-icra-ve-iflas-kanunu/madde-357#f1): Tebliğ veya emrin yerine getirilmemesini haklı kılan, ilgilinin kusurunun bulunmadığı objektif engel. Makbul sebebi ileri süren ilgili, bu sebebi kendisi ispatlamalıdır.

## Karıştırılan kavramlar

- **Makbul mazeret / Makbul sebep** (İİK m.339): Makbul mazeret bildirim süresinin kaçırılmasını haklı kılar. Makbul sebep malın elden çıkarılmasını haklı kılar. Mazeret bildirim yükümlülüğüne, sebep elden çıkarma fiiline ilişkindir; birinin varlığı diğerini kendiliğinden ortadan kaldırmaz.
- **Makbul sebep / ihmal veya ödeme gücü noksanlığı** (İİK m.340): Borçlunun iradesi dışında doğmuş ve kabul edilebilir bir engel varsa, ödeme yapılamaması makbul sebep sayılabilir. Sırf ödeme gücünün azalması ya da ihmal, makbul sebep sayılmaz. Makbul sebebin varlığı hâlinde tazyik hapsine karar verilmez.
- **Makbul sebep varlığı / yokluğu** (İİK m.357): Makbul bir sebep varsa tebliğ veya emre uymama cezai sorumluluk doğurmaz. Makbul sebep bulunmuyorsa yükümlülüğe aykırılık, madde gereği doğrudan takibata konu olur. Makbul sebebin ispatı ilgiliye aittir; sebep kabul edilmezse savcılık doğrudan takibat yapar.

## İlgili konular

- Alacaklısını zarara sokmak kasdiyle mevcudunu eksilten borçluların cezası, konkordatoda veya sermaye şirketleri ile kooperatiflerin uzlaşma yoluyla (İcra ve İflas Hukuku): https://www.hukuksalegitim.com/konu/icra-ve-iflas-hukuku/cezai-hukumler-konkordatoda-veya-sermaye-sirketleri-ile-kooperatiflerin-uzlasma
- Maaş ve ücretlerin kesilmesinde usul (İcra ve İflas Hukuku): https://www.hukuksalegitim.com/konu/icra-ve-iflas-hukuku/maas-ve-ucretlerin-kesilmesinde-usul

## İlgili terimler

[Alâkadar](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/al-kadar) · [Makbul mazeret](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/makbul-mazeret) · [Disiplin hapsi](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/disiplin-hapsi) · [Tazyik hapsi](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/tazyik-hapsi)

---
Hukuki tavsiye değildir. Güncel kanun metni için madde bağlantılarına bakın.