--- title: "Makbuz karşılığı ödeme nedir?" source: "https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/makbuz-karsiligi-odeme" publisher: "Hukuksal Eğitim" language: "tr" type: "DefinedTerm" updated: "2026-10-21" --- # Makbuz karşılığı ödeme **Kısaca:** Makbuz karşılığı ödeme, 4 kanunda 11 maddede geçen bir kavramdır; anlamı bağlama göre değişir. - Harçlar K. m.131 · genel Ödeme şekli: Harcın, tahsil yetkisi bulunan birime ödendiğini gösteren belge verilerek yatırılması yöntemidir. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/492-sayili-harclar-kanunu/madde-131) - 488 s. K. m.18 · makbuz verilmesi şekliyle ödeme: Verginin, ödemeyi alan tarafından verilen makbuz karşılığında ödenmesi yöntemidir. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/488-sayili-damga-vergisi-kanunu/madde-18) - AATUHK m.40 · ödeme şekli, makbuz: Amme alacağının, alacaklı tahsil dairesinin salahiyetli ve mesul memurlarınca verilen makbuz karşılığında yapılan ödemesidir. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6183-sayili-amme-alacaklarinin-tahsil-usulu-hakkinda-kanun/madde-40) ## Kanunda nerede geçiyor ### Harçlar Kanunu - Harçlar K. m.66 – Ödeme usulü (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/492-sayili-harclar-kanunu/madde-66): Harcın ödendiğini gösteren resmi belge alınarak yapılan ödemedir. Ödemenin makbuza bağlanması, harcın ödendiğinin kanıtlanabilmesi için aranan biçimsel bir unsurdur. - Harçlar K. m.77 – Ödeme usulü (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/492-sayili-harclar-kanunu/madde-77): Harcın ödendiğini gösteren resmi belge alınarak yapılan ödemedir. Ödeme, makbuzla belgelenmediği sürece harç ödemesi olarak kabul edilmez. - Harçlar K. m.106 – Ödeme usulü (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/492-sayili-harclar-kanunu/madde-106): Harcın, ödemeyi kanıtlayan bir makbuz verilerek alınmasıdır. Harç, makbuz düzenlenmeden alınmış sayılmaz; ödemenin ispatı makbuza dayanır. - Harçlar K. m.112 – Ödenme usulü (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/492-sayili-harclar-kanunu/madde-112): Harcın ödendiğini gösteren resmi belge alınarak yapılan ödemedir. Makbuz, harcın ödendiğinin ispat aracıdır ve ödeme ile belge birlikte gerçekleşir. - Harçlar K. m.122 – Harcın ödenmesi (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/492-sayili-harclar-kanunu/madde-122): Harcın ödendiğini gösteren resmi belge alınarak yapılan ödeme biçimidir. Kanun, trafik harcının bu yolla ödenmesini zorunlu kılar; ödemenin başka bir belgeyle kanıtlanması bu kuralın yerine geçmez. - Harçlar K. m.131 – Genel Ödeme şekli (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/492-sayili-harclar-kanunu/madde-131): Harcın, tahsil yetkisi bulunan birime ödendiğini gösteren belge verilerek yatırılması yöntemidir. Madde, bu yöntemi ödeme şekillerinden biri olarak anar. ### Damga Vergisi Kanunu - Damga Vergisi Kanunu m.15 – Ödeme şekilleri (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/488-sayili-damga-vergisi-kanunu/madde-15): Damga vergisinin, kanunda gösterilen haller dışında kalan kâğıtlar için makbuz alınarak ödenmesi şeklidir. Usul ve esasları Maliye Bakanlığı tarafından belirlenir (m.18). - Damga Vergisi Kanunu m.18 – Makbuz verilmesi şekliyle ödeme (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/488-sayili-damga-vergisi-kanunu/madde-18#f2): Verginin, ödemeyi alan tarafından verilen makbuz karşılığında ödenmesi yöntemidir. Madde bunu genel ödeme şekli olarak belirler. - Damga Vergisi Kanunu m.22 – Makbuz karşılığı ödemelerde ödemenin zamanı (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/488-sayili-damga-vergisi-kanunu/madde-22): Damga vergisinin, kanunda gösterilen diğer ödeme şekilleri dışında kalan hâllerde, beyanname verilerek vergi dairesine ödenmesi yöntemidir. Kanunun 18. maddesi bu yöntemi genel kural olarak belirler. ### Gelir Vergisi Kanunu ve Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun - Gelir Vergisi Kanunu ve Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun m.22 (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5904-sayili-gelir-vergisi-kanunu-ve-bazi-kanunlarda-degisiklik-yapilmasi-hakkinda-kanun/madde-22): Bir kâğıt düzenlenmesi karşılığında yapılan ödeme olup, damga vergisinin bu özel usulle bildirilip ödenmesine konu olan ödeme türüdür. Kâğıdın türü ve vergi tutarı bu maddede değil, damga vergisi mevzuatında belirlenir. ### Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun - AATUHK m.40 – Ödeme şekli, makbuz (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6183-sayili-amme-alacaklarinin-tahsil-usulu-hakkinda-kanun/madde-40): Amme alacağının, alacaklı tahsil dairesinin salahiyetli ve mesul memurlarınca verilen makbuz karşılığında yapılan ödemesidir. Maddenin temel ödeme biçimi budur. ## Karıştırılan kavramlar - **Makbuz karşılığı ödeme / basılı damga** (488 s. K. m.18): Makbuz karşılığı ödemede vergi, ödemeyi alan tarafından verilen makbuzla ödenir ve kâğıt düzenlendikten sonra beyan ile bildirilir. Basılı damgada vergi kâğıda basılarak, kâğıt düzenlenmeden önce peşin ödenir. Hangi ödeme şekli uygulanacaksa vergi zamanı ve beyan usulü de ona göre belirlenir (m.21, m.22). - **Makbuz karşılığı ödeme / istihkaktan kesinti** (488 s. K. m.18): Genel kural olan makbuz karşılığı ödemede yükümlü vergiyi doğrudan ödemeyi alan kişiye öder. İstihkaktan kesintide, kamu kurum ve kuruluşları ile belirtilen müesseseler ödeme sırasında vergiyi keser ve öder. Kesinti yapan kurumlarda ödeme zamanı ve yatırılacak yer m.23 hükmüne göre belirlenir; makbuz karşılığı ödeme süreleri bunlara uygulanmaz. - **Genel makbuz karşılığı ödeme / Maliye Bakanlığının belirlediği özel ödeme zamanı** (488 s. K. m.22): Genel kuralda, a ve b bentlerindeki süreler uygulanır ve beyanname verilir. Maliye Bakanlığı, belirli işlemlerde kâğıdın düzenlenmesinden önce veya noterde işlem sırasında ödetme yetkisine sahiptir. Yetki kullanıldığında, normal süreler ve beyanname aranmaz; vergi işlem anında ödenir. - **Makbuz karşılığı ödeme / Makbuzsuz ödeme** (Harçlar K. m.106): Harcın makbuz karşılığında ödenmesi, maddenin öngördüğü usuldür ve ödemenin ispatını sağlar. Makbuz verilmeden yapılan ödeme, maddede öngörülen usule uymaz. Makbuz karşılığı yapılmayan ödeme, madde bakımından usulüne uygun ödeme sayılmaz. - **Makbuz karşılığı ödeme / özel ödeme şekli** (AATUHK m.40): Genel kural olarak ödeme, salahiyetli memura karşı makbuz alınarak yapılır. Maliye Bakanlığı, belirli hallerde ödemenin özel ödeme şekilleriyle yapılmasını zorunlu kılabilir. Bakanlık kararıyla zorunlu kılınan hallerde özel ödeme şekli kullanılmadan yapılan ödeme, madde kapsamında amme alacağına mahsup edilemez. ## İlgili konular - İmtiyazname, ruhsatname ve diploma harçları, trafik harçları (İcra Müdürlüğü Mevzuatı): https://www.hukuksalegitim.com/konu/icra-mudurlugu-mevzuati/imtiyazname-ruhsatname-ve-diploma-harclari-trafik-harclari - Gemi ve liman harçları (İcra Müdürlüğü Mevzuatı): https://www.hukuksalegitim.com/konu/icra-mudurlugu-mevzuati/gemi-ve-liman-harclari - Genel muaflıklar ve istisnalar, mükellefiyetle ilgili genel hükümler (İcra Müdürlüğü Mevzuatı): https://www.hukuksalegitim.com/konu/icra-mudurlugu-mevzuati/genel-muafliklar-ve-istisnalar-mukellefiyetle-ilgili-genel-hukumler - Konsolosluk harçları (İcra Müdürlüğü Mevzuatı): https://www.hukuksalegitim.com/konu/icra-mudurlugu-mevzuati/konsolosluk-harclari - Tapu ve kadastro harçları (İcra Müdürlüğü Mevzuatı): https://www.hukuksalegitim.com/konu/icra-mudurlugu-mevzuati/tapu-ve-kadastro-harclari - Ödeme (Vergi ve Vergi Usul Hukuku): https://www.hukuksalegitim.com/konu/vergi-ve-vergi-usul-hukuku/odeme ## İlgili terimler [Basılı damga](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/basili-damga) · [Diploma harcı](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/diploma-harci) · [Tahsil yetkisi](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/tahsil-yetkisi) · [Trafik harcı](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/trafik-harci) · [İstihkaktan kesinti](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/istihkaktan-kesinti) · [Gemi ve liman harçları](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/gemi-ve-liman-harclari) · [Tapu ve kadastro harcı](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/tapu-ve-kadastro-harci) · [Konsolosluk harcı](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/konsolosluk-harci) --- Hukuki tavsiye değildir. Güncel kanun metni için madde bağlantılarına bakın.