---
title: "Makul şüphe nedir?"
source: "https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/makul-suphe"
publisher: "Hukuksal Eğitim"
language: "tr"
type: "DefinedTerm"
updated: "2026-10-21"
---

# Makul şüphe

**Kısaca:** Makul şüphe, 3 kanunda 4 maddede geçen bir kavramdır; anlamı bağlama göre değişir.

- CMK m.116 · şüpheli veya sanıkla ilgili arama: Yakalanabileceği veya suç delillerinin elde edilebileceği konusunda objektif olgulara dayanan inandırıcı ön kanaattir. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5271-sayili-ceza-muhakemesi-kanunu/madde-116)
- 6362 s. K. m.101 · piyasa bozucu eylemler, bilgi suistimali ve piyasa dolandırıcılığı incelemelerinde uygulanacak tedbirler: Kurulun tedbir alabilmesi için yeterli olan, 104, 106 ve 107. maddelerdeki fiillerin işlendiğine dair ortaya konulabilen şüphe düzeyidir. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6362-sayili-sermaye-piyasasi-kanunu/madde-101)
- 6458 s. K. m.37 · anlaşmalı evlilik yoluyla talep edilen aile ikamet izni: Evliliğin amacına ilişkin araştırmayı başlatmak için yeterli olan, somut olgulara dayanan kuşkudur. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6458-sayili-yabancilar-ve-uluslararasi-koruma-kanunu/madde-37)

## Kanunda nerede geçiyor

### Ceza Muhakemesi Kanunu
- CMK m.116 – Şüpheli veya sanıkla ilgili arama (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5271-sayili-ceza-muhakemesi-kanunu/madde-116#f1): Yakalanabileceği veya suç delillerinin elde edilebileceği konusunda objektif olgulara dayanan inandırıcı ön kanaattir. Maddede aranan şüphe, suçun işlendiğine dair şüphe değil, yakalamanın ya da delilin elde edileceğine dair şüphedir; kişinin sanık sıfatında olması zorunlu değildir.
- CMK m.117 – Diğer kişilerle ilgili arama (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5271-sayili-ceza-muhakemesi-kanunu/madde-117): Şüpheli veya sanık hakkındaki arama için aranan ölçüttür ve m.116'da düzenlenmiştir. Üçüncü kişilerde arama için bu ölçüt yeterli değildir; ayrıca olayların varlığı aranır. Uygulamada makul şüphenin yanı sıra olayların varlığının da bulunması gerektiği kabul edilmektedir. (Ceza Genel Kurulu, 2016/1106 E., 2017/54 K., 07.02.2017)

### Sermaye Piyasası Kanunu
- Sermaye Piyasası Kanunu m.101 – Piyasa bozucu eylemler, bilgi suistimali ve piyasa dolandırıcılığı incelemelerinde uygulanacak tedbirler (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6362-sayili-sermaye-piyasasi-kanunu/madde-101#f1): Kurulun tedbir alabilmesi için yeterli olan, 104, 106 ve 107. maddelerdeki fiillerin işlendiğine dair ortaya konulabilen şüphe düzeyidir. Kesin bir ispat ya da mahkûmiyet aranmaz; tedbir, fiilin sabit olmasını beklemeden alınabilir.

### Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanunu
- Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanunu m.37 – Anlaşmalı evlilik yoluyla talep edilen aile ikamet izni (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6458-sayili-yabancilar-ve-uluslararasi-koruma-kanunu/madde-37#f1): Evliliğin amacına ilişkin araştırmayı başlatmak için yeterli olan, somut olgulara dayanan kuşkudur. Madde, araştırmanın bu eşiğe bağlı olduğunu öngörür; genel ve soyut bir kuşku yeterli değildir.

## Karıştırılan kavramlar

- **Açık kötüye kullanma / Makul şüphe içeren başvuru** (AYMKYUHK m.51): Açık kötüye kullanma, Mahkemeyi yanıltma veya usulün amacına aykırı açık bir davranışı kapsar. Makul şüphe içeren başvuru, hakkın sınırları konusunda yorum farkından doğan veya haklı bir gerekçeye dayanan başvurudur. Yalnız birinci durumda disiplin para cezası hükmedilebilir; ikinci durumda ceza verilmez.

## İlgili konular

- Arama ve elkoyma (Ceza Muhakemesi Hukuku): https://www.hukuksalegitim.com/konu/ceza-muhakemesi-hukuku/arama-ve-elkoyma

## Örnek kararlar

- Ceza Genel Kurulu, 2024/324 E., 2025/203 K., 14.05.2025 — ilgili: CMK m.116
- Ceza Genel Kurulu, 2016/1106 E., 2017/54 K., 07.02.2017 — ilgili: CMK m.117
- Ceza Genel Kurulu, 2016/1054 E., 2017/56 K., 07.02.2017 — ilgili: CMK m.117

## İlgili terimler

[Aile ikamet izni](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/aile-ikamet-izni) · [Arama](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/arama)

---
Hukuki tavsiye değildir. Güncel kanun metni için madde bağlantılarına bakın.