---
title: "Mali hak nedir?"
source: "https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/mali-hak"
publisher: "Hukuksal Eğitim"
language: "tr"
type: "DefinedTerm"
updated: "2026-10-21"
---

# Mali hak

**Kısaca:** Eser sahibine, eserini çoğaltma, yayma, temsil ve benzeri biçimlerde ekonomik yarar sağlama yetkisi veren haklardır. (5846 s. K. m.49)

## Kanunda nerede geçiyor

### Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu
- Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu m.21 – a) İşleme hakkı (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5846-sayili-fikir-ve-sanat-eserleri-kanunu/madde-21): Eserden ekonomik yarar sağlanmasına yönelen, devredilebilen ve kullanım hakkı verilebilen haklardır. İşleme hakkı bu haklardan biridir ve manevi haklardan ayrıdır.
- Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu m.49 – II – Devren iktisap (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5846-sayili-fikir-ve-sanat-eserleri-kanunu/madde-49): Eser sahibine, eserini çoğaltma, yayma, temsil ve benzeri biçimlerde ekonomik yarar sağlama yetkisi veren haklardır. Maddenin devir rejimi bu haklar için geçerlidir.
- Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu m.53 – 1. Hakkın mevcut olmaması (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5846-sayili-fikir-ve-sanat-eserleri-kanunu/madde-53): Eser sahibinin eser üzerindeki çoğaltma, yayma, temsil gibi ekonomik değer taşıyan haklarıdır. Madde bakımından devredilen veya kullanma ruhsatı verilen hak bu niteliktedir.
- Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu m.54 – 2. Salahiyetin mevcut olmaması (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5846-sayili-fikir-ve-sanat-eserleri-kanunu/madde-54): Eser sahibine ait, eserin ekonomik kullanımından yararlanmayı sağlayan haklardır. Madde yalnızca bu hakların devri ve ruhsat verilmesi bakımından uygulanır.

## Karıştırılan kavramlar

- **Mali hak devri / kullanma ruhsatı devri** (5846 s. K. m.49): Mali hakkın kendisinin devrinde, hakkın sahibi değişir ve devralan hak sahibi olur. Ruhsatın devrinde ise hak sahibi değişmez; ruhsat sahibi kullanma yetkisini başkasına aktarır. Her iki durumda da devir için yazılı muvafakat aranır; ancak devralanın konumu ve hakkın kapsamı farklıdır.
- **Genel mali hak devri / işleme hakkının devri** (5846 s. K. m.49): Genel bir mali hakkın devrinde yalnızca ilk fıkradaki yazılı muvafakat koşulu uygulanır. İşleme hakkının devrinde ise devralan kişi hakkında ayrıca muvafakat aranır. İşleme hakkı bakımından muvafakat koşulu iki kez, devir ilişkisinin her iki tarafı için ayrı ayrı yerine getirilmelidir.
- **Mali hak farkı / ilave çalışma karşılığı ödemeler** (DMK m.91): Kadro farkının hesabına giren ödemeler, eski ve yeni kadroya ait mali haklardır. Fazla çalışma, fiilen yapılan ders karşılığı ek ders ücreti ve nöbet ücreti gibi ilave bir çalışmanın karşılığı ödemeler ise hesaba girmez. Bu ilave çalışma ödemeleri ne eski ne de yeni kadro tutarına eklenir; fark hesabı yalnızca kadroya bağlı ödemeler üzerinden yapılır.
- **Mevcut mali hak / ileride doğacak mali hak** (5846 s. K. m.51): Sözleşme anında kanunen var olan ve devredilebilir mali haklar, m.48 uyarınca devir konusu olabilir. Henüz kanunda öngörülmeyen, sonradan çıkarılacak mevzuatla tanınacak mali haklar, bu maddeye göre sözleşme konusu yapılamaz. İkinci gruba giren haklara ilişkin devir ya da kullanım sözleşmesi batıldır.
- **Mali hak devri / Tercüme veya işlenme** (5846 s. K. m.55): Devralan, devir sözleşmesinde açıkça yer alan mali hakları kullanır. Tercüme veya sair işlenme, devir sözleşmesinde açıkça kararlaştırılmamışsa devralanın kullanım yetkisinin dışında kalır. Devralan, işlenme hakkını ancak sözleşmede açıkça yer verilmişse kullanabilir; aksi halde işlenme için ayrıca izin gerekir.
- **Mali hak / paradan gayrı alacak** (5846 s. K. m.61): Mali hak, eserin ekonomik yararlanma yetkisidir ve eserin kendisiyle bağlantılıdır. Paradan gayrı alacak, mali haklara dair hukuki işlemden doğan bir edim alacağıdır. Her ikisi de üçüncü ve ikinci bentler çerçevesinde korunur; ancak parayla ödenecek alacaklar bu koruma kapsamına girmez.

## Örnek kararlar

- Hukuk Genel Kurulu, 2014/825 E., 2016/766 K., 08.06.2016 — ilgili: 5846 s. K. m.54
- İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 16. Hukuk Dairesi, 2024/551 E., 2025/1539 K., 01.12.2025 — ilgili: 5846 s. K. m.21
- İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 16. Hukuk Dairesi, 2023/1559 E., 2025/731 K., 27.05.2025 — ilgili: 5846 s. K. m.21

## İlgili terimler

[Himaye](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/himaye) · [Hüsnüniyet](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/husnuniyet) · [İşleme](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/isleme) · [Salâhiyet](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/sal-hiyet) · [Hükümsüzlük](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/hukumsuzluk)

---
Hukuki tavsiye değildir. Güncel kanun metni için madde bağlantılarına bakın.