---
title: "Malî yükümlülük nedir?"
source: "https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/mali-yukumluluk"
publisher: "Hukuksal Eğitim"
language: "tr"
type: "DefinedTerm"
updated: "2026-10-21"
---

# Malî yükümlülük

**Kısaca:** Malî yükümlülük, 3 kanunda 3 maddede geçen bir kavramdır; anlamı bağlama göre değişir.

- 4787 s. K. m.6 · koruyucu, eğitici ve sosyal önlemler: Evlilik birliğinden doğan ve ailenin geçimine ilişkin ekonomik borçlardır. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4787-sayili-aile-mahkemelerinin-kurulus-gorev-ve-yargilama-usullerine-dair-kanun/madde-6)
- 5018 s. K. m.37 · gelirlerin dayanakları: Kamu gücüne dayanarak kişilere yüklenen, ödenmesi zorunlu parasal borçtur. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5018-sayili-kamu-mali-yonetimi-ve-kontrol-kanunu/madde-37)
- 5355 s. K. m.21 · birlik üyelerinin yükümlülükleri: Üye mahallî idarenin birliğe karşı, birlik kuruluş ve faaliyet giderlerine katılma payı gibi nedenlerle borçlu olduğu parasal edimdir. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5355-sayili-mahalli-idare-birlikleri-kanunu/madde-21)

## Kanunda nerede geçiyor

### Aile Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yargılama Usullerine Dair Kanun
- Aile Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yargılama Usullerine Dair Kanun m.6 – Koruyucu, eğitici ve sosyal önlemler (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4787-sayili-aile-mahkemelerinin-kurulus-gorev-ve-yargilama-usullerine-dair-kanun/madde-6): Evlilik birliğinden doğan ve ailenin geçimine ilişkin ekonomik borçlardır. Madde, bu yükümlülüklerin yerine getirilmesi için aile mahkemesinin önlem almasına imkân verir.

### Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu
- Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu m.37 – Gelirlerin dayanakları (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5018-sayili-kamu-mali-yonetimi-ve-kontrol-kanunu/madde-37#f1): Kamu gücüne dayanarak kişilere yüklenen, ödenmesi zorunlu parasal borçtur. Maddede vergi, resim, harç ve benzeri gelirler bu kapsamda sayılır.

### Mahalli İdare Birlikleri Kanunu
- Mahalli İdare Birlikleri Kanunu m.21 – Birlik üyelerinin yükümlülükleri (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5355-sayili-mahalli-idare-birlikleri-kanunu/madde-21): Üye mahallî idarenin birliğe karşı, birlik kuruluş ve faaliyet giderlerine katılma payı gibi nedenlerle borçlu olduğu parasal edimdir. Maddede yükümlülüğün kaynağı ayrıca tanımlanmamıştır; birlik tüzüğünden doğan borçlar bu kapsamda değerlendirilir.

## Karıştırılan kavramlar

- **Bakım ve gözetim nafakası / malî yükümlülük önlemi** (4787 s. K. m.6): Küçük için bakım ve gözetime yönelik nafaka yükümlülüğünün yerine getirilmesi için önlem alınır (m.6/2-a). Eşler arasında evlilik birliğinden doğan malî yükümlülüklerin yerine getirilmesi için önlem alınır (m.6/1-b). Biri küçüğün nafakasına, diğeri eşlerin birbirine karşı malî yükümlülüğüne ilişkindir; hangi önlemin uygulanacağı bu ayrıma göre seçilir.
- **Vergi ve benzeri yükümlülük / ek mali yükümlülük** (Anayasa m.167): Vergi ve benzeri yükümlülükler, dış ticaret işlemleri üzerine konulsa bile ikinci fıkranın yetki kapsamı dışındadır. Ek mali yükümlülük, vergi ve benzeri yükümlülüklerin dışında kalan ek bir mali yüktür. Vergi ve benzeri yükümlülüklerin konulması ve oranlarının belirlenmesi bu maddeye değil, vergi konusunu düzenleyen hükümlere tabidir.
- **Vergi / ek mali yükümlülük** (2976 s. K. m.3): Vergi, kanunla konulan ve genel kamu giderlerini karşılamaya yönelik yükümlülüktür; kanun koyucu tarafından doğrudan belirlenir. Ek mali yükümlülük, dış ticaret işlemine bağlanan ve 2976 sayılı Kanun yetkisiyle Cumhurbaşkanı kararıyla konulan yükümlülüktür. Madde, yalnızca ek mali yükümlülükler için geçerlidir; vergiler bu maddenin kapsamı dışındadır ve vergi kanunlarına tabidir.
- **Ek mali yükümlülük / vergi ve benzeri yükümlülük** (2976 s. K. m.4): Ek mali yükümlülük, Cumhurbaşkanı kararıyla konulan ve dış ticaret işlemlerine özgü yükümlülüktür. Vergi ve benzeri yükümlülükler, kanunla konulan ve vergi usulüne tabi olan borçlardır. Madde yalnızca ek mali yükümlülük için uygulanır; vergi ödenmemesinin cezası bu maddeye değil vergi hükümlerine tabidir.

## Örnek kararlar

- 2004/10 E., 2009/68 K., 02.06.2009 — ilgili: 5018 s. K. m.37

## İlgili terimler

[Başvuru](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/basvuru) · [Tahsil](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/tahsil) · [Tahakkuk](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/tahakkuk) · [Tarh](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/tarh) · [Pay](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/pay)

---
Hukuki tavsiye değildir. Güncel kanun metni için madde bağlantılarına bakın.