--- title: "Malik nedir?" source: "https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/malik" publisher: "Hukuksal Eğitim" language: "tr" type: "DefinedTerm" updated: "2026-10-21" --- # Malik **Kısaca:** Malik, 5 kanunda 18 maddede geçen bir kavramdır; anlamı bağlama göre değişir. - TMK m.807: Malın üzerinde mülkiyet hakkına sahip kişidir. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4721-sayili-turk-medeni-kanunu/madde-807) - TTK m.1034 · ccc) Malike temsilci atanması: Geminin mülkiyetine sahip kişidir. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6102-sayili-turk-ticaret-kanunu/madde-1034) - 655 s. K. m.43 · bağlama kütüğü: Aracın mülkiyetine sahip olan kişidir. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/655-sayili-ulastirma-ve-altyapi-alanina-iliskin-bazi-duzenlemeler-hakkinda-kanun-hukmunde/madde-43) ## Kanunda nerede geçiyor ### Türk Ticaret Kanunu - TTK m.959 – B) Geminin tescili — I- İstem — 1. Şekli (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6102-sayili-turk-ticaret-kanunu/madde-959#f1): Geminin mülkiyetine sahip kişi. Madde, tescil istemini yalnız malikin veya maliklerden birinin yapabileceğini öngörür; kiracı, rehin alacaklısı veya başka bir hak sahibi bu isteği kendi adına yapamaz. - TTK m.1018 – 5. İpoteğin teminat altına aldığı alacak a) Genel olarak (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6102-sayili-turk-ticaret-kanunu/madde-1018#f2): İpotekli geminin mülkiyetine sahip kişidir. Borçlu ile aynı kişi olmayabilir; borçlu olmayan malik de ipotek nedeniyle sorumlu tutulabilir. - TTK m.1034 – ccc) Malike temsilci atanması (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6102-sayili-turk-ticaret-kanunu/madde-1034#f1): Geminin mülkiyetine sahip kişidir. Maddenin uygulanması bakımından, alacaklıya karşı yükümlülük altına giren gemi sahibi olarak anlaşılır. - TTK m.1035 – b) Alacağın muaccel olmasından sonra aa) Gemi malikinin borcu ödeme hakkı (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6102-sayili-turk-ticaret-kanunu/madde-1035#f1): Gemi üzerinde mülkiyet hakkına sahip olan kişidir. Bu maddede malik, gemi alacağının asıl borçlusu olmadığı hâlde gemi nedeniyle borç ödeyebilecek kişi olarak anılır. - TTK m.1036 – bb) Alacağın malike geçmesi (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6102-sayili-turk-ticaret-kanunu/madde-1036#f1): Geminin mülkiyetine sahip kişidir. Maddenin uygulanması için malikin aynı zamanda alacağın borçlusu olmaması gerekir. - TTK m.1039 – bb) İtiraz ve def’iler (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6102-sayili-turk-ticaret-kanunu/madde-1039#f1): Gemi ipoteğiyle yükümlü olan gemi maliki. Maddede eski alacaklı ile yeni alacaklı arasında ipoteğin devrinin ardından ortaya çıkan def'i ilişkisinde ana taraf olarak yer alır. - TTK m.1043 – cc) İpotekli alacağın yerine başka bir alacağın konulması (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6102-sayili-turk-ticaret-kanunu/madde-1043#f1): Gemi üzerindeki ipoteğin konu olduğu geminin maliki olup, ikame sözleşmesinin taraflarından biridir. Alacaklı ile birlikte anlaşmayı imzalar veya gemi sicil müdürlüğünde anlaşır. - TTK m.1053 – bbb) Paranın tevdii hâlinde (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6102-sayili-turk-ticaret-kanunu/madde-1053#f1): İpotekli taşınmazın maliki olup, ipotekle güvence altına alınmış borcu ödeme veya feshi bildirme hakkına sahiptir. Malikin borçlu olması şart değildir; borçlu olmayan malik de bu hakkı kullanabilir. ### Türk Medeni Kanunu - TMK m.394 – IV. Sona ermesi — 1. Malikin ölümü hâlinde (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4721-sayili-turk-medeni-kanunu/madde-394#f1): Aile yurdu olarak kullanılan taşınmazın maliki olan kişidir. Madde, ölen kişinin bu sıfatı taşıdığı hali düzenler. - TMK m.799 (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4721-sayili-turk-medeni-kanunu/madde-799#f1): Hakkın konusu olan malın mülkiyetine sahip kişidir. İntifa hakkı sona erince iade alacaklısı olarak malı geri alır. - TMK m.806 (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4721-sayili-turk-medeni-kanunu/madde-806#f2): İntifa hakkına konu şeyin mülkiyet sahibidir. Devir hâlinde malik, hakkını devralana karşı doğrudan ileri sürebilir. - TMK m.807 (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4721-sayili-turk-medeni-kanunu/madde-807#f1): Malın üzerinde mülkiyet hakkına sahip kişidir. Hüküm, malikin itiraz hakkını tanır; malik olmayan ancak hakkın konusu olan malı kullanan kişiler için itiraz hakkının kapsamı ayrıca değerlendirilmelidir. - TMK m.815 (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4721-sayili-turk-medeni-kanunu/madde-815#f1): İntifa hakkına konu malın mülkiyetine sahip kişidir. Maddede sigortanın lehine yapılacağı taraf olarak geçer. - TMK m.833 – 3. Diğer hâller (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4721-sayili-turk-medeni-kanunu/madde-833#f1): Taşınmazın maliki olup üst hakkını sözleşmeyle kuran taraftır. Sözleşmede kendi lehine saklı tutulması hâlinde, üst hakkını süresinden önce sona erdirme veya devrini isteme yetkisine sahiptir. - TMK m.895 (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4721-sayili-turk-medeni-kanunu/madde-895#f3): İpoteğe konu taşınmazın maliki, yani tescil işleminin yapılmasına karşı taraf olan kişidir. Malikin kabulü veya güvence göstermesi tescil koşullarına etki eder. ### Ulaştırma ve Altyapı Alanına İlişkin Bazı Düzenlemeler Hakkında Kanun Hükmünde Kararname - Ulaştırma ve Altyapı Alanına İlişkin Bazı Düzenlemeler Hakkında Kanun Hükmünde Kararname m.43 – Bağlama kütüğü (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/655-sayili-ulastirma-ve-altyapi-alanina-iliskin-bazi-duzenlemeler-hakkinda-kanun-hukmunde/madde-43#f1): Aracın mülkiyetine sahip olan kişidir. Yükümlülük, mülkiyetin kime ait olduğuna bakılmaksızın, araç üzerinde malik sıfatı taşıyanı bağlar. ### Emlak Vergisi Kanunu - Emlak Vergisi Kanunu m.3 – Mükellef (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/1319-sayili-emlak-vergisi-kanunu/madde-3#f1): Binanın mülkiyet hakkı sahibidir. Sıralı mükellefiyette ilk sırada gelir; malik varsa intifa hakkı sahibi ve malik gibi tasarruf edenler mükellef olmaz. ### Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu - Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu m.8 – Korunma alanı ile ilgili karar alma yetkisi (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/2863-sayili-kultur-ve-tabiat-varliklarini-koruma-kanunu/madde-8#f1): Korunma alanına konu taşınmazın mülkiyet sahibidir. Kurul kararının tebliğ edileceği kişi olarak madde bu sıfatı esas alır; malikleri idarece tespit edilemeyen hallerde ilan yöntemi uygulanır. ## Karıştırılan kavramlar - **Malik / İşletmen** (655 s. K. m.43): Malik, aracın mülkiyetine sahip kişidir. İşletmen, aracı kendi adına ve hesabına işleten kişidir. Yükümlülük her iki sıfat sahibine birlikte yüklenmiştir; malik ile işletmen farklı kişiler olsa da ikisi de kayıt yükümlüsüdür. - **Malik / intifa hakkı sahibi** (1319 s. K. m.3): Binanın mülkiyetine sahip kişidir ve mükellefiyet sıralamasında birinci sıradadır. Malik bulunmadığında veya ayrıca malik yokken binayı kullanma hakkına sahip olan intifa hakkı sahibidir. Malik varsa intifa hakkı sahibi vergiden sorumlu tutulmaz; intifa hakkı sahibi ancak malik yoksa mükellef olur. - **Malik / malik gibi tasarruf eden** (1319 s. K. m.3): Hukuken malik olan kişidir. Malik ve intifa hakkı sahibi bulunmayan, ancak binaya malikmiş gibi tasarrufta bulunan kişidir. Malik veya intifa hakkı sahibi varsa malik gibi tasarruf eden kişi vergiden sorumlu olmaz; bu kişi ancak diğer ikisi yoksa mükellef sayılır. - **Devir hâlinde malik / devralan ilişkisi** (TMK m.806): Malik, devralana karşı kendi adına doğrudan hak ileri sürebilir. Malik ile intifa hakkı sahibi arasındaki sözleşmesel ilişki ve devralanın intifa sahibine karşı borçları ayrı bir ilişkidir. Malik, devirden doğan ilişkiyi intifa sahibi üzerinden değil, doğrudan devralana karşı takip edebilir. - **Malik / Malı kullanan üçüncü kişi** (TMK m.807): Maddenin itiraz hakkı açıkça malike tanınmıştır. Malın kullanımını sözleşmeye veya başka bir hukuki ilişkiye dayanarak yapan kişi malik değildir. Malik olmayan kullanıcının bu madde uyarınca itiraz hakkı yoktur; onun kullanımına karşı malik itirazını bu madde ile ileri sürebilir. - **Malik istemi / diğer hak sahipleri istemi** (TTK m.959): Geminin malikinin veya maliklerinden birinin yaptığı tescil istemi, madde uyarınca tescile yol açar. Malik olmayan ilgililerin (kiracı, rehin alacaklısı gibi) kendi adlarına yaptıkları istem, bu madde kapsamında tescil sebebi değildir. Yalnız malik veya maliklerden biri tescil isteyebilir; diğer ilgililerin tescil hakkı, ancak ayrı bir hükme dayanıyorsa söz konusu olur. ## İlgili konular - Sona ermesi (Medeni Hukuk): https://www.hukuksalegitim.com/konu/medeni-hukuk/sona-ermesi - Aile yurdu ve kurulması (Medeni Hukuk): https://www.hukuksalegitim.com/konu/medeni-hukuk/aile-yurdu-ve-kurulmasi - Defter tutma, tüketilebilen ve değeri biçilen şeyler (Medeni Hukuk): https://www.hukuksalegitim.com/konu/medeni-hukuk/defter-tutma-tuketilebilen-ve-degeri-bicilen-seyler - Hükmü, kanunî ipotek ve tescile tâbi kanunî ipotekler (Medeni Hukuk): https://www.hukuksalegitim.com/konu/medeni-hukuk/hukmu-kanuni-ipotek-ve-tescile-tabi-kanuni-ipotekler - Süresinden önce devir istemi ve üst hakkı iradının güvencesi (Medeni Hukuk): https://www.hukuksalegitim.com/konu/medeni-hukuk/suresinden-once-devir-istemi-ve-ust-hakki-iradinin-guvencesi ## Örnek kararlar - Ceza Genel Kurulu, 2016/163 E., 2016/369 K., 18.10.2016 — ilgili: 2863 s. K. m.8 - 7. Hukuk Dairesi, 2022/5541 E., 2023/5872 K., 30.11.2023 — ilgili: TMK m.833 - 12. Hukuk Dairesi, 2022/2986 E., 2022/6825 K., 07.06.2022 — ilgili: 655 s. K. m.43 ## İlgili terimler [İntifa hakkı sahibi](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/intifa-hakki-sahibi) · [Tevdi](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/tevdi) · [İntifa hakkı](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/intifa-hakki) · [Tescil](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/tescil) · [Bağlama kütüğü](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/baglama-kutugu) · [Bina vergisi](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/bina-vergisi) · [Malik gibi tasarruf eden](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/malik-gibi-tasarruf-eden) · [Üst hakkı sahibi](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/ust-hakki-sahibi) --- Hukuki tavsiye değildir. Güncel kanun metni için madde bağlantılarına bakın.