--- title: "Matrah artırımı nedir?" source: "https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/matrah-artirimi" publisher: "Hukuksal Eğitim" language: "tr" type: "DefinedTerm" updated: "2026-10-21" --- # Matrah artırımı **Kısaca:** Matrah artırımı, 6 kanunda 7 maddede geçen bir kavramdır; anlamı bağlama göre değişir. - 6111 s. K. m.6 · gelir ve kurumlar vergisinde matrah artırımı: Mükellefin yıllık beyannamesinde vergiye esas aldığı matrahı, kanunda belirlenen oran ve tutarlardan az olmamak üzere yükseltmesi işlemidir. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6111-sayili-bazi-alacaklarin-yeniden-yapilandirilmasi-ile-sosyal-sigortalar-ve-genel-saglik/madde-6) - 4811 s. K. m.10 · matrah artırımına ilişkin ortak hükümler: Mükellefin, kanunda öngörülen vergi ödemesi karşılığında beyan ettiği matrahı gerçek duruma uygun olarak artırmasıdır. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4811-sayili-vergi-barisi-kanunu/madde-10) - 6736 s. K. m.5 · matrah ve vergi artırımı: Mükellefin, beyanname verdiği veya hiç beyanname vermediği yıllarda vergiye esas matrahını kanunda öngörülen oranın altına düşmeyecek biçimde yükseltmesidir. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6736-sayili-bazi-alacaklarin-yeniden-yapilandirilmasina-iliskin-kanun/madde-5) ## Kanunda nerede geçiyor ### Bazı Alacakların Yeniden Yapılandırılması ile Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu ve Diğer Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun - Bazı Alacakların Yeniden Yapılandırılması ile Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu ve Diğer Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun m.6 – Gelir ve kurumlar vergisinde matrah artırımı (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6111-sayili-bazi-alacaklarin-yeniden-yapilandirilmasi-ile-sosyal-sigortalar-ve-genel-saglik/madde-6#f9): Mükellefin yıllık beyannamesinde vergiye esas aldığı matrahı, kanunda belirlenen oran ve tutarlardan az olmamak üzere yükseltmesi işlemidir. Artırım, beyannamenin kanunda öngörülen süre içinde ve yukarıdaki oranlarda yapılmasına bağlıdır. - Bazı Alacakların Yeniden Yapılandırılması ile Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu ve Diğer Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun m.7 – Katma değer vergisinde artırım (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6111-sayili-bazi-alacaklarin-yeniden-yapilandirilmasi-ile-sosyal-sigortalar-ve-genel-saglik/madde-7#f2-b): Bu maddeden yararlanmanın ön koşuludur. Bir aylık dönemli veya üç aylık dönemli mükelleflerin ilgili yıl için gelir veya kurumlar vergisi matrahını artırmış olmaları gerekir. ### Vergi Barışı Kanunu - Vergi Barışı Kanunu m.10 – Matrah artırımına ilişkin ortak hükümler (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4811-sayili-vergi-barisi-kanunu/madde-10#f1-d): Mükellefin, kanunda öngörülen vergi ödemesi karşılığında beyan ettiği matrahı gerçek duruma uygun olarak artırmasıdır. Artırım, bu Kanun'un 7, 8 ve 9. maddelerine göre yapılır. ### Bazı Alacakların Yeniden Yapılandırılmasına İlişkin Kanun - Bazı Alacakların Yeniden Yapılandırılmasına İlişkin Kanun m.5 – Matrah ve vergi artırımı (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6736-sayili-bazi-alacaklarin-yeniden-yapilandirilmasina-iliskin-kanun/madde-5#f1-b): Mükellefin, beyanname verdiği veya hiç beyanname vermediği yıllarda vergiye esas matrahını kanunda öngörülen oranın altına düşmeyecek biçimde yükseltmesidir. Artırım, ilgili yılın yıllık beyannamesinde yapılır ve kendisi bir vergi tarhı değildir. ### Vergi ve Diğer Bazı Alacakların Yeniden Yapılandırılması ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına İlişkin Kanun - Vergi ve Diğer Bazı Alacakların Yeniden Yapılandırılması ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına İlişkin Kanun m.5 – Matrah ve vergi artırımı (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/7143-sayili-vergi-ve-diger-bazi-alacaklarin-yeniden-yapilandirilmasi-ile-bazi-kanunlarda/madde-5#f1-gg): Mükellefin vergiye esas matrahını, ilgili yıl için kanunda belirlenen oranlardan az olmamak üzere yüksek göstermesidir. Artırım, beyannamede ihtirazi kayıtla verilen beyannameleri de kapsar. ### Bazı Alacakların Yeniden Yapılandırılması ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına İlişkin Kanun - Bazı Alacakların Yeniden Yapılandırılması ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına İlişkin Kanun m.5 – Matrah ve vergi artırımı (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/7326-sayili-bazi-alacaklarin-yeniden-yapilandirilmasi-ile-bazi-kanunlarda-degisiklik/madde-5#f1-b): Mükellefin yıllık beyannamesinde vergiye esas alınan matrahını kanunda belirlenen oranlarda ve asgari tutarlardan az olmamak üzere yükseltmesidir. Artırım, ilgili yıl için yıllık vergi incelemesi ve sonraki tarhiyatı engelleyen bir sonuç doğurur. ### Bazı Alacakların Yeniden Yapılandırılması ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun - Bazı Alacakların Yeniden Yapılandırılması ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun m.5 – Matrah ve vergi artırımı (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/7440-sayili-bazi-alacaklarin-yeniden-yapilandirilmasi-ile-bazi-kanunlarda-degisiklik/madde-5#f1-g): Mükellefin yıllık beyannamesinde beyan ettiği gelir veya kurumlar vergisi matrahını, kanunda belirlenen oranın altına düşmemek üzere yükseltmesidir. Artırım oranı yıla göre değişir ve artırılan tutar üzerinden ayrıca vergi hesaplanır. ## Karıştırılan kavramlar - **Kurumlar vergisi matrah artırımı / Gelir vergisi matrah artırımı** (7143 s. K. m.5): Kurumlar vergisi mükellefinin asgari matrahı, ilgili yıl için belirlenen kurumlar tutarına göre tespit edilir. Gelir vergisi mükellefinin asgari matrahı, defter türü ve gelir unsuruna göre belirlenir. Kurumlar vergisi için (c) bendindeki tutarlar esas alınır; gelir vergisi için (b) bendindeki tutar ve oranlar uygulanır. - **Matrah artırımı / KDV artırımı (vergi hesaplamaları)** (7143 s. K. m.5): Gelir veya kurumlar vergisi matrah artırımı, artırılan matrah üzerinden yüzde 20 veya yüzde 15 oranında vergi doğurur. KDV artırımı, ilgili yılın hesaplanan KDV tutarı üzerinden belirlenen oranla yapılır; hiç beyanname verilmemiş ya da az dönem beyan edilmişse artırılan matrah üzerinden yüzde 18 oranı uygulanır. KDV artırımı bağımsız bir ek vergi yükümlülüğüdür. KDV artırımı için de ilgili yıl için gelir veya kurumlar vergisi matrah artırımı gerekir (m.5/3-b-2 ve 3-b-3). - **Gelir vergisi mükellefi / KDV mükellefi (ilgili yıl için matrah artırımı şartı)** (7326 s. K. m.5): KDV artırımında, hiç beyanname verilmemiş veya bir ya da iki dönem beyanname verilmiş ise, gelir veya kurumlar vergisi matrah artırımı yapılmış olması şarttır. Üç veya daha fazla dönem beyanname verilmiş mükellefler için, dönemlerdeki hesaplanan KDV ortalaması yıllığa iblağ edilerek artırım tutarı bulunur. Gelir veya kurumlar vergisi matrahı artırılmadan KDV artırımı yapılamaz; KDV artırımı tek başına yeterli değildir. - **Matrah artırımı yapılan yıllar / artırım yapılmayan yıllar** (7440 s. K. m.5): Artırım yapılan yıllar için yıllık gelir veya kurumlar vergisi incelemesi ve tarhiyat yapılmaz. Artırım yapılmayan yıllar ve dönemler için idarenin inceleme hakkı saklıdır. Artırım kapsamı dışındaki yıllar için tarhiyat yapılabilir. ## Örnek kararlar - 2023/93 E., 2023/191 K., 08.11.2023 — ilgili: 7440 s. K. m.5 - 3. Daire, 2023/7220 E., 2025/4098 K., 21.10.2025 — ilgili: 7143 s. K. m.5 - 3. Daire, 2023/7216 E., 2025/4099 K., 21.10.2025 — ilgili: 7143 s. K. m.5 ## İlgili terimler [Asgari matrah](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/asgari-matrah) · [Stopaj artırımı](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/stopaj-artirimi) · [Hesaplanan katma değer vergisi](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/hesaplanan-katma-deger-vergisi) · [Taksitle ödeme](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/taksitle-odeme) · [Tarhiyat öncesi uzlaşma](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/tarhiyat-oncesi-uzlasma) · [Kanuni süre](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/kanuni-sure) --- Hukuki tavsiye değildir. Güncel kanun metni için madde bağlantılarına bakın.