--- title: "Mazbut vakıf nedir?" source: "https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/mazbut-vakif" publisher: "Hukuksal Eğitim" language: "tr" type: "DefinedTerm" updated: "2026-10-21" --- # Mazbut vakıf **Kısaca:** Mazbut vakıf, 6 kanunda 21 maddede geçen bir kavramdır; anlamı bağlama göre değişir. - 5737 s. K. m.28 · vakıf kültür varlıklarının tespiti, tescili ve yaşatılması: Vakıflar Genel Müdürlüğünün yönetim ve denetiminde bulunan, yönetimi devletçe üstlenilmiş vakıftır. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5737-sayili-vakiflar-kanunu/madde-28) - 222 s. K. m.76 · ilköğretimin Gelir, Giderleri ve Planlama: Gelirleri sıbyan ve mahalle mektepleri ile medrese gibi ilim müesseselerine tahsis edilmiş vakıflardır. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/222-sayili-ilkogretim-ve-egitim-kanunu/madde-76) - 2863 s. K. m.10 · yetki ve yöntem: Vakıflar Genel Müdürlüğünün doğrudan idaresinde ve denetiminde bulunan vakıftır. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/2863-sayili-kultur-ve-tabiat-varliklarini-koruma-kanunu/madde-10) ## Kanunda nerede geçiyor ### Vakıflar Kanunu - Vakıflar Kanunu m.2 – Kapsam (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5737-sayili-vakiflar-kanunu/madde-2): Eski hukuk düzeninde kurulmuş ve vakıf malları üzerinde devlet denetimine tabi olan vakıf türüdür. Kanun, bu vakıfları kendi kapsamı içinde saymaktadır. - Vakıflar Kanunu m.3 – Tanımlar (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5737-sayili-vakiflar-kanunu/madde-3#f9): Bu Kanun uyarınca Genel Müdürlükçe yönetilecek ve temsil edilecek vakıflar ile 743 sayılı Mülga Türk Kanunu Medenisinin yürürlük tarihinden önce kurulmuş ve 2762 sayılı Kanun gereğince Genel Müdürlükçe yönetilen vakıflardır. Kuruluş tarihi ve yönetim biçimi ölçüt alınır. - Vakıflar Kanunu m.6 – Yönetim ve temsil şekli (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5737-sayili-vakiflar-kanunu/madde-6#f1): Vakfeden tarafından kurulmayıp kamu idaresine bağlanan, yönetimi Genel Müdürlük tarafından yürütülen vakıf türüdür. Yöneticisi vakfiye ile belirlenmez; yönetim doğrudan Genel Müdürlüğe aittir. - Vakıflar Kanunu m.7 – Genel Müdürlükçe yönetilecek ve temsil edilecek vakıflar (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5737-sayili-vakiflar-kanunu/madde-7#f2): Yönetimi devlet tarafından üstlenilen vakıf türüdür. Madde, bu niteliği kazanan vakıflara yeniden yönetici seçimi ve ataması yapılamayacağını öngörür. - Vakıflar Kanunu m.12 – Vakıfların mal edinmesi, akar cinsinden olan malların değiştirilmesi (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5737-sayili-vakiflar-kanunu/madde-12#f2): Vakıflar Genel Müdürlüğü tarafından yönetilen, eski vakıf yönetimi kapsamında bulunan vakıfları ifade eder. Bu maddede Genel Müdürlük malları ile birlikte anılmış; değişiklik yetkisi Meclise bırakılmıştır. - Vakıflar Kanunu m.13 – Taşınmazların vakıfları adına tescili (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5737-sayili-vakiflar-kanunu/madde-13): Vakfeden veya vakfın yönetimi bakımından kanunla Vakıflar Genel Müdürlüğünün denetim ve yönetiminde bulunan, vakfedeni ya da mütevellisi kalmamış vakıfları ifade eder. Maddenin ilk fıkrası ile ikinci fıkrasının ilk cümlesi bu vakıfları kapsar. - Vakıflar Kanunu m.14 – Amaç ve işlev değişikliği (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5737-sayili-vakiflar-kanunu/madde-14): Yönetimi doğrudan Vakıflar Genel Müdürlüğünce yürütülen vakıftır. Bu vakıflarda şart değişikliği yetkisi Genel Müdürlüğe aittir. - Vakıflar Kanunu m.15 – Hayrat taşınmazların nitelikleri ve değerlendirilmesi (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5737-sayili-vakiflar-kanunu/madde-15): Vakıflar Genel Müdürlüğünün idaresinde bulunan ve yönetimi bu kuruluşa geçmiş vakıftır. Madde, bu vakıflarda dönüştürme kararını Meclis kararıyla verdirir. - Vakıflar Kanunu m.16 – Hayrat taşınmazların tahsisi (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5737-sayili-vakiflar-kanunu/madde-16#f1): Vakfiyesi ve yönetimi devlet denetimine alınmış, yönetimi Vakıflar Genel Müdürlüğünce yürütülen vakıftır. - Vakıflar Kanunu m.20 – Kiralama (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5737-sayili-vakiflar-kanunu/madde-20#f1): Vakıf yöneticisi bulunmayan ve Genel Müdürlük tarafından yönetilen vakıf türüdür. Madde bu vakıfların taşınmazlarını da Genel Müdürlük taşınmazlarıyla aynı kiralama rejimine bağlar. - Vakıflar Kanunu m.22 – Vakıf kültür varlıklarının korunması ve imar uygulamalarının bildirilmesi (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5737-sayili-vakiflar-kanunu/madde-22#f2): Vakıflar Genel Müdürlüğünün idaresine geçmiş vakıflardır. Bu maddede Genel Müdürlükle birlikte ayrı bir koruma rejimine tabi tutulmuştur. - Vakıflar Kanunu m.26 – İktisadî işletme ve şirket kurulması (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5737-sayili-vakiflar-kanunu/madde-26): Vakıflar Genel Müdürlüğü tarafından yönetilen, kendi tüzel kişiliği bulunmayan ve Genel Müdürlüğün yetkisine tabi tutulan vakıf mallarıdır. Madde, Genel Müdürlük ve mazbut vakıfların gelir ve akar mallarını bu yetki kapsamında sayar. - Vakıflar Kanunu m.28 – Vakıf kültür varlıklarının tespiti, tescili ve yaşatılması (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5737-sayili-vakiflar-kanunu/madde-28#f1): Vakıflar Genel Müdürlüğünün yönetim ve denetiminde bulunan, yönetimi devletçe üstlenilmiş vakıftır. Maddenin ikinci fıkrasında yeterli geliri bulunmayan mazbut vakıflar ayrıca anılmaktadır. - Vakıflar Kanunu m.31 – Vakıf muhasebesi (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5737-sayili-vakiflar-kanunu/madde-31): Vakıflar Genel Müdürlüğünün yönetimi altında bulunan ve yönetim organı Genel Müdürlük tarafından yetkili kılınan vakıflardır. Maddenin ikinci fıkrasındaki ayrı takip zorunluluğu yalnızca bu vakıflar için geçerlidir. - Vakıflar Kanunu m.75 – İntifa hakkı (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5737-sayili-vakiflar-kanunu/madde-75): Vakıf Kanunu kapsamında, Vakıflar Genel Müdürlüğü tarafından yönetilen ve vakfiyesi bulunan vakıflar anlamında kullanılan kavramdır. Madde metninde tanımlanmadığı için kapsamının belirlenmesi kanunun ilgili diğer hükümlerine ve vakıf tarihine bağlıdır. - Vakıflar Kanunu m.77 – Muafiyet ve istisnalar (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5737-sayili-vakiflar-kanunu/madde-77#f1): Vakıflar Genel Müdürlüğünün idare ve temsil ettiği vakıf türü. Madde, Genel Müdürlük ile birlikte mazbut vakıfları da kapsar; Genel Müdürlüğün denetimine tabi olup yalnızca denetlendiği vakıflar bu kapsamda değerlendirilmez. ### İlköğretim ve Eğitim Kanunu - İlköğretim ve Eğitim Kanunu m.76 – İlköğretimin Gelir, Giderleri ve Planlama (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/222-sayili-ilkogretim-ve-egitim-kanunu/madde-76#f2-f): Gelirleri sıbyan ve mahalle mektepleri ile medrese gibi ilim müesseselerine tahsis edilmiş vakıflardır. Bunların hasılatından Vakıflar Genel Müdürlüğünce belirlenen gelir ve mütevelli tarafından ayrılan hisseler f bendi kapsamında ilköğretim gelirine dâhildir. ### Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu - Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu m.10 – Yetki ve yöntem (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/2863-sayili-kultur-ve-tabiat-varliklarini-koruma-kanunu/madde-10#f4): Vakıflar Genel Müdürlüğünün doğrudan idaresinde ve denetiminde bulunan vakıftır. Bu vakıflara ait varlıkların korunması Koruma Kurulları kararı alındıktan sonra Vakıflar Genel Müdürlüğünce yürütülür. ### Devlet İhale Kanunu - Devlet İhale Kanunu m.75 – Ecrimisil ve tahliye (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/2886-sayili-devlet-ihale-kanunu/madde-75#f1): Vakıflar Genel Müdürlüğünün idare ve temsil ettiği vakıftır. Maddenin vakıf taşınmazlarına ilişkin kısmı bu vakıfları da kapsar. ### Bazı Kamu Kurum ve Kuruluşlarına Ait Sağlık Birimlerinin Sağlık Bakanlığına Devredilmesine Dair Kanun - Bazı Kamu Kurum ve Kuruluşlarına Ait Sağlık Birimlerinin Sağlık Bakanlığına Devredilmesine Dair Kanun m.2 – Kapsam (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5283-sayili-bazi-kamu-kurum-ve-kuruluslarina-ait-saglik-birimlerinin-saglik-bakanligina/madde-2#f1): Vakıflar Genel Müdürlüğü tarafından yönetilen ve kapsam dışında tutulan vakıf türü. Kanun bu vakıflara ait sağlık birimlerini devir kapsamı dışında bırakmıştır. ### Bazı Kamu Alacaklarının Tahsil ve Terkinine İlişkin Kanun - Bazı Kamu Alacaklarının Tahsil ve Terkinine İlişkin Kanun m.6 (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5535-sayili-bazi-kamu-alacaklarinin-tahsil-ve-terkinine-iliskin-kanun/madde-6#f1): Yönetimi devlet tarafından üstlenilmiş, mütevellisi bulunmayan vakıfları ifade eder. Maddenin kapsamı yalnızca bu vakıflara ait taşınmazların kiralanmasıyla sınırlıdır. ## Karıştırılan kavramlar - **Mazbut vakıf / mülhak vakıf** (2863 s. K. m.10): Mazbut vakıf varlıklarında koruma Vakıflar Genel Müdürlüğünce yürütülür. Mülhak vakıf varlıklarında, temsilen yönetilenlerde Genel Müdürlük, denetimdekilerde vakıf yöneticileri koruma yürütür. Her iki vakıf türünde de koruma, Koruma Kurulları kararı alındıktan sonra yapılabilir. - **Mülhak vakıf / mazbut vakıf** (5737 s. K. m.7): Mülhak vakıfta on yıl süreyle yönetici atanamama veya yönetim organı oluşturulamama hâlinde mahkeme kararıyla Genel Müdürlük yönetim ve temsil yetkisini kullanır. Mazbut vakıfta yönetici seçimi ve ataması ayrıca yapılamaz; yönetim zaten devlet tarafından üstlenilmiştir. Birinci fıkradaki Genel Müdürlük yönetimi mülhak vakıflara özgüdür; mazbut vakıflarda yeniden seçim ve atama yasağı uygulanır. - **Mazbut vakıf intifa hakkı / genel intifa talebi** (5737 s. K. m.7): Mazbut vakıflarda intifa hakkı, Genel Müdürlükçe son beş yıllık malvarlığı, gelir ve gider verilerine göre belirlenir. Diğer intifa talepleri, galle fazlası almaya hak kazanıldığını gösteren kararın kesinleşmesinden beş yıl geçmekle düşer. Mazbut vakıfta hak sahibi olmak için belirlenme usulü izlenir; talep süresi ise beş yılla sınırlıdır. - **Genel Müdürlük ve mazbut vakıf malları / mülhak, cemaat, esnaf ve yeni vakıfların malları** (5737 s. K. m.12): Genel Müdürlüğe ve mazbut vakıflara ait akar mallar ve haklar, Meclis yetkisi altında değiştirilebilir, paraya çevrilebilir veya değerlendirilebilir. Mülhak, cemaat, esnaf ve yeni vakıfların başlangıçta özgülenen mal ve hakları, vakıf yönetiminin başvurusu ve haklı sebep üzerine mahkeme kararı ile değiştirilebilir. Her iki grupta da değişiklik yetkisi farklı organlardadır; ikinci grupta mahkeme kararı ve denetim makamının görüşü aranır. - **Mazbut vakıf / Mülhak, cemaat ve esnaf vakıfları** (5737 s. K. m.14): Mazbut vakıflarda yönetimi Vakıflar Genel Müdürlüğü yürütür ve şart değişikliği yetkisi doğrudan Genel Müdürlüğe aittir. Mülhak, cemaat ve esnaf vakıflarında değişiklik yetkisi Meclistedir ve vakıf yöneticilerinin teklifi bu yetkinin ön koşuludur. Aynı şart değişikliği için hangi merciin karar vereceği vakıf türüne göre değişir; yönetici teklifi yalnız ikinci grupta aranır. - **Genel Müdürlük taşınmazı / mazbut vakıf taşınmazı** (5737 s. K. m.22): Genel Müdürlüğe ait taşınmazlarda bildirim yükümlülüğü doğar. Mazbut vakıf taşınmazlarında ayrıca akar niteliğinin korunması zorunludur. Mazbut vakıf taşınmazlarında imar düzenlemesi, bildirim yükümlülüğüne ek olarak niteliğin korunmasına da tabidir. ## Örnek kararlar - Genel Kurul, 2018/14186 E., 20.10.2022 — ilgili: 5737 s. K. m.3, 5737 s. K. m.6, 5737 s. K. m.75, 5737 s. K. m.14 - 2020/47 E., 2023/36 K., 22.02.2023 — ilgili: 5737 s. K. m.20, 5737 s. K. m.14, 5737 s. K. m.13 - Hukuk Genel Kurulu, 2017/2149 E., 2020/404 K., 16.06.2020 — ilgili: 5737 s. K. m.3, 5737 s. K. m.7, 5737 s. K. m.75 ## İlgili terimler [Mülhak vakıf](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/mulhak-vakif) · [Cemaat vakfı](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/cemaat-vakfi) · [Esnaf vakfı](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/esnaf-vakfi) · [Vakıf kültür varlığı](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/vakif-kultur-varligi) · [Vakfiye](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/vakfiye) · [Yeni vakıf](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/yeni-vakif) · [Ecrimisil](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/ecrimisil) · [Fuzuli şagil](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/fuzuli-sagil) --- Hukuki tavsiye değildir. Güncel kanun metni için madde bağlantılarına bakın.