--- title: "Memur nedir?" source: "https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/memur" publisher: "Hukuksal Eğitim" language: "tr" type: "DefinedTerm" updated: "2026-10-21" --- # Memur **Kısaca:** Memur, 10 kanunda 12 maddede geçen bir kavramdır; anlamı bağlama göre değişir. - TMK m.536: Resmî vasiyetnameyi düzenlemeye yetkili resmî görevli, uygulamada genellikle noterdir. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4721-sayili-turk-medeni-kanunu/madde-536) - Anayasa m.128 · genel ilkeler: Devlet veya diğer kamu tüzel kişilerinde, genel idare esaslarına göre yürütülen asli ve sürekli hizmeti yürüten görevlilerdir. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/1982-anayasasi/madde-128) - DMK m.4 · istihdam şekilleri: Kuruluş biçimine bakılmaksızın Devlet ve diğer kamu tüzel kişilerince genel idare esaslarına göre yürütülen asli ve sürekli kamu hizmetini ifa ile görevlendirilen kişidir. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/657-sayili-devlet-memurlari-kanunu/madde-4) ## Kanunda nerede geçiyor ### Türk Medeni Kanunu - TMK m.535 (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4721-sayili-turk-medeni-kanunu/madde-535#f1): Resmi vasiyetnamenin düzenlenmesinde görev yapan ve metni tanıklar önünde mirasbırakana okuyan resmi görevlidir. Maddenin ifadesinde noter yerine kullanılan genel kavramdır; okuma işi memurun bizzat yapmasını gerektirir. - TMK m.536 (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4721-sayili-turk-medeni-kanunu/madde-536#f1): Resmî vasiyetnameyi düzenlemeye yetkili resmî görevli, uygulamada genellikle noterdir. Memurun hangi hısımlık derecesinde olduğu, yasağın ayrı bir kişi grubunu oluşturduğu anlamına gelir. ### Devlet Memurları Kanunu - DMK m.1 – Kapsam (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/657-sayili-devlet-memurlari-kanunu/madde-1#f1): Mevcut kuruluş biçimine bakılmaksızın, Devlet ve diğer kamu tüzel kişilerince genel idare esaslarına göre yürütülen asli ve sürekli kamu hizmetlerini ifa ile görevlendirilen kişidir. Memur statüsü, kişinin işe alınışının idari bir işlemle (atama ile) gerçekleşmesine bağlıdır. - DMK m.4 – İstihdam şekilleri (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/657-sayili-devlet-memurlari-kanunu/madde-4#f1): Kuruluş biçimine bakılmaksızın Devlet ve diğer kamu tüzel kişilerince genel idare esaslarına göre yürütülen asli ve sürekli kamu hizmetini ifa ile görevlendirilen kişidir. Ayrı tüzel kişiliği olmayan kurumlarda genel politika tespiti, araştırma, planlama, programlama, yönetim ve denetim gibi işlerde görevli ve yetkili olanlar da memur sayılır. ### Türkiye Cumhuriyeti Anayasası - Anayasa m.128 – D. Kamu hizmeti görevlileriyle ilgili hükümler — 1. Genel ilkeler (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/1982-anayasasi/madde-128#f1): Maddenin kendisinde tanımlanmaz; 657 sayılı Kanun 4/A bendindeki tanımla belirlenir. Devlet veya diğer kamu tüzel kişilerinde, genel idare esaslarına göre yürütülen asli ve sürekli hizmeti yürüten görevlilerdir. ### Avukatlık Kanunu - Av. K. m.48 – Avukata çıkar karşılığında iş getirme (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/1136-sayili-avukatlik-kanunu/madde-48#f2): Maddenin ikinci fıkrasındaki ağırlatıcı halin öznesidir. Eylemi kamu görevlisi sıfatıyla yapan kişiyi ifade eder ve bu durumda cezanın alt sınırı ayrıca belirlenmiştir. ### Sağlık Bakanlığına Bağlı Sağlık Kurumları ile Esenlendirme (Rehabilitasyon) Tesislerine Verilecek Döner Sermaye Hakkında Kanun - Sağlık Bakanlığına Bağlı Sağlık Kurumları ile Esenlendirme (Rehabilitasyon) Tesislerine Verilecek Döner Sermaye Hakkında Kanun m.16 (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/209-sayili-saglik-bakanligina-bagli-saglik-kurumlari-ile-esenlendirme-rehabilitasyon/madde-16#f1): Bu maddede, kanunun icrasıyla görevlendirilen bakanın sıfatını ifade eder. Burada memur kavramı, genel idare hukukundaki kadrolu personel anlamında değil, kanunun uygulanmasından sorumlu görevli anlamındadır. ### Türk Parasının Kıymetini Koruma Hakkında Kanun - Türk Parasının Kıymetini Koruma Hakkında Kanun m.7 (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/1567-sayili-turk-parasinin-kiymetini-koruma-hakkinda-kanun/madde-7#f1): Bir kanunun icrası için yetkili kılınan makam anlamında kullanılır. Bu maddede Bakanlar Kurulu, kanunun hükümlerini yürütmekle görevlendirilmiştir. Memurluk, kanuna dayanarak kararname çıkarma yetkisinin kaynağıdır. ### Hapishane ve Tevkifhanelerin İdaresi Hakkında Kanun - Hapishane ve Tevkifhanelerin İdaresi Hakkında Kanun m.10 (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/1721-sayili-hapishane-ve-tevkifhanelerin-idaresi-hakkinda-kanun/madde-10#f1): Bu Kanun hükümlerinin icrası bakımından yetkili kılınan bakan ya da bakanlık temsilcisi anlamına gelir. Maddede yer alan dört makam, icra sorumluluğunun kime ait olduğunu belirler. ### Devlet İstihbarat Hizmetleri ve Milli İstihbarat Teşkilatı Kanunu - Devlet İstihbarat Hizmetleri ve Milli İstihbarat Teşkilatı Kanunu m.10 – Memur ve sözleşmeli personel (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/2937-sayili-devlet-istihbarat-hizmetleri-ve-milli-istihbarat-teskilati-kanunu/madde-10#f1): MİT kadrolarında 2937 sayılı Kanun'un özel hükümleri dışında kalan konularda 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'na tabi olarak istihdam edilen kamu görevlisidir. Maddenin ilk fıkrası bu bağı kurar. ## Karıştırılan kavramlar - **Memur / sözleşmeli ve geçici personel** (DMK m.1): Memurlar, Kanunun genel hükümlerine doğrudan tabidir. Sözleşmeli ve geçici personel, kanunda belirtilen özel hükümlere tabidir. Sözleşmeli ve geçici personel hakkında genel hükümler yerine özel hükümler uygulanır; bu nedenle istihdam biçimine göre hangi hükmün geçerli olduğu ayrıca belirlenmelidir. - **Memur / Sözleşmeli personel** (DMK m.4): Memur, kuruluş biçimine bakılmaksızın asli ve sürekli kamu hizmetini genel idare esaslarına göre yürütür ve bu nitelikle atanır. Sözleşmeli personel, geçici ve istisnai nitelikte özel bilgi gerektiren işlerde, mali yılla sınırlı sözleşmeyle çalışır ve işçi sayılmaz. Sözleşmeli personel, geçici işler için kurulmuş olsa da 2023 eklemesiyle belirli unvanlarda geçici iş şartı aranmadan çalıştırılabilir; bu da iki kategori arasındaki sınırı bulanıklaştırır. - **Memur kadrosuna geçiş / Sözleşmeli personelin sözleşmesinin sürdürülmesi** (DMK m.4): Üç yıl aynı kurumda çalışan ve otuz gün içinde talepte bulunan sözleşmeli personel, aynı unvanlı memur kadrosuna atanır. Talepte bulunmayan veya üç yılını tamamlamamış sözleşmeli personel sözleşmesi kapsamında çalışmaya devam eder. Atanan personel için iş sonu tazminatı ödenmez ve atanmadan önceki sözleşmeli sürelerin tazminat ve emekli ikramiyesi hesabına etkisi ayrı hükme bağlanmıştır. - **Genel hal / memur hali** (Av. K. m.48): Eylemi yapanların memur olmadığı durum. Eylemi yapanların memur olduğu durum. Memur hali için verilecek hapis cezası bir yıldan aşağı olamaz; genel hal için alt sınır öngörülmemiştir. - **Memur / sözleşmeli personel (MİT)** (2937 s. K. m.10): MİT kadrosundaki memur, 2937 sayılı Kanun'un özel hükümleri dışında 657 sayılı Kanun'a tabidir. MİT'te sözleşmeli personel, istihdam ve ücret esasları bakımından yönetmeliğe tabidir ve 657 m.4'teki şartlara bağlı değildir. Aynı kurumda çalışan iki grubun istihdam ve ücret rejimi farklıdır; sözleşmeli personel için 657 m.4 şartları uygulanmaz. - **Mirasbırakanın hısımları / memur veya tanığın hısımları** (TMK m.536): Birinci fıkradaki yasak, mirasbırakanın eşi, üstsoy ve altsoy kan hısımları, kardeşleri ve bunların eşleri bakımından mirasbırakanla olan ilişkiye bağlıdır. İkinci fıkradaki yasak, memur ve tanığın kendi hısımları bakımından geçerlidir; bu hısımlar mirasbırakanla hısım olmayabilir. Mirasbırakanın hısmı olmayan bir tanığın kendi hısımlarına kazandırma yapılması ikinci fıkra kapsamında engellenir. ## İlgili konular - Vasiyet (Medeni Hukuk): https://www.hukuksalegitim.com/konu/medeni-hukuk/vasiyet - İdarenin kuruluşu ve kamu hizmeti görevlileriyle ilgili hükümler (Anayasa Hukuku): https://www.hukuksalegitim.com/konu/anayasa-hukuku/idarenin-kurulusu-ve-kamu-hizmeti-gorevlileriyle-ilgili-hukumler - Avukatların birlikte veya avukatlık ortaklığı şeklinde çalışmaları (Avukatlık Hukuku): https://www.hukuksalegitim.com/konu/avukatlik-hukuku/avukatlarin-birlikte-veya-avukatlik-ortakligi-seklinde-calismalari ## Örnek kararlar - Hukuk Genel Kurulu, 2025/23 E., 2026/116 K., 25.02.2026 — ilgili: Anayasa m.128 - Hukuk Genel Kurulu, 2024/768 E., 2025/768 K., 03.12.2025 — ilgili: TMK m.535 - Hukuk Genel Kurulu, 2024/775 E., 2025/748 K., 26.11.2025 — ilgili: TMK m.535 ## İlgili terimler [Kanunun icrası](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/kanunun-icrasi) · [Resmî vasiyetname](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/resmi-vasiyetname) · [Sözleşmeli personel](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/sozlesmeli-personel) · [İşçi](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/isci) · [Kanunilik ilkesi](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/kanunilik-ilkesi) · [İcra](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/i-cra) · [Aile fertleri](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/aile-fertleri) · [Emekli aylığı ve benzeri ödemeler](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/emekli-ayligi-ve-benzeri-odemeler) --- Hukuki tavsiye değildir. Güncel kanun metni için madde bağlantılarına bakın.