--- title: "Menfaat nedir?" source: "https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/menfaat" publisher: "Hukuksal Eğitim" language: "tr" type: "DefinedTerm" updated: "2026-10-21" --- # Menfaat **Kısaca:** Menfaat, 12 kanunda 16 maddede geçen bir kavramdır; anlamı bağlama göre değişir. - TCK m.255 · nüfuz ticareti: Maddi veya manevi her türlü yarardır. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5237-sayili-turk-ceza-kanunu/madde-255) - TTK m.1406 · temsil a) Genel olarak: Sigortalanan menfaat üzerinde ekonomik bir yarar ya da bağlılık bulunmasıdır. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6102-sayili-turk-ticaret-kanunu/madde-1406) - İş K. m.32 · ücret ve ücretin ödenmesi: İş sözleşmesinden veya kanundan doğan, parayla değeri ölçülebilen işçi yararlarıdır. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4857-sayili-is-kanunu/madde-32) ## Kanunda nerede geçiyor ### Sermaye Piyasası Kanunu - Sermaye Piyasası Kanunu m.103 – Genel esaslar (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6362-sayili-sermaye-piyasasi-kanunu/madde-103#f1): Yükümlülüğe aykırılık sonucunda sağlanan ekonomik yarardır. Menfaat hesabında, işlemle bağlantılı komisyon, vergi, kredi faizi ve danışmanlık ücreti gibi maliyetler düşülmez ve elde edilen menfaatin nakde çevrilip çevrilmediğine bakılmaz (dokuzuncu fıkra). - Sermaye Piyasası Kanunu m.104 – Piyasa bozucu eylemler (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6362-sayili-sermaye-piyasasi-kanunu/madde-104#f1): Eylem sonucu kişinin elde ettiği ekonomik yarardır. Menfaatin varlığı hâlinde ceza, bu menfaatin en az iki katı olarak hesaplanır. - Sermaye Piyasası Kanunu m.107 – Piyasa dolandırıcılığı (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6362-sayili-sermaye-piyasasi-kanunu/madde-107#f1): Failin veya başkasının suçtan elde ettiği ya da elde edilmesine sebep olduğu ekonomik yarardır. İkinci fıkrada menfaat sağlanmış olması cezalandırma koşuludur; üçüncü fıkrada ise pişmanlık ödemesinin ölçüsüdür. ### Türk Ceza Kanunu - TCK m.252 – Rüşvet (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5237-sayili-turk-ceza-kanunu/madde-252#f1): Maddî veya manevî her türlü yarar anlamına gelir; para, mal, hizmet ya da başka bir çıkar biçiminde olabilir. Menfaatin değeri veya miktarı suçun oluşması bakımından önemli değildir, menfaatin görevle ilgili bir amaca yönelik olması yeterlidir. - TCK m.255 – Nüfuz ticareti (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5237-sayili-turk-ceza-kanunu/madde-255#f1): Maddi veya manevi her türlü yarardır. Maddede menfaatin kendisine veya bir başkasına temin edilmesi yeterlidir. ### Türk Ticaret Kanunu - TTK m.1406 – 2. Temsil a) Genel olarak (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6102-sayili-turk-ticaret-kanunu/madde-1406#f3): Sigortalanan menfaat üzerinde ekonomik bir yarar ya da bağlılık bulunmasıdır. Üçüncü fıkradaki temsilci adına sayılma, temsilcinin bu menfaatinin varlığına bağlıdır; menfaat yoksa temsilci adına sayılma gerçekleşmez. - TTK m.1453 – 1. Genel olarak (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6102-sayili-turk-ticaret-kanunu/madde-1453#f1): Rizikonun gerçekleşmemesinde sigortalının sahip olduğu ve para ile ölçülebilen ekonomik yarardır. Menfaat yalnız mülkiyete bağlı değildir; rehin hakkı sahibi ya da malı kullanan kişinin menfaati de sigorta konusu olabilir. ### İş Kanunu - İş K. m.32 – Ücret ve ücretin ödenmesi (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4857-sayili-is-kanunu/madde-32): İş sözleşmesinden veya kanundan doğan, parayla değeri ölçülebilen işçi yararlarıdır. İş sözleşmesinin sona ermesinde ücretle birlikte tam olarak ödenmesi gerekir. ### Devlet Memurları Kanunu - DMK m.30 – Denetimindeki teşebbüsten menfaat sağlama yasağı (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/657-sayili-devlet-memurlari-kanunu/madde-30#f1): Maddi veya manevi her türlü yarar anlamına gelir; madde 'her ne ad altında olursa olsun' ifadesiyle adın veya biçimin önemsiz olduğunu belirtir. Menfaatin parasal değerde olması şart değildir. ### Vergi Usul Kanunu - VUK m.360 – Cezadan indirim (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/213-sayili-vergi-usul-kanunu/madde-360#f1): Suç ortağının suçun işlenmesinden elde etmeyi beklediği maddi ya da manevi yarardır. Madde, suç ortağının bu menfaate sahip olmadığı durumda uygulanır; menfaatin bulunup bulunmadığı, her somut olayda ayrıca ortaya konulur. ### Türk Diş Hekimleri Birliği Kanunu - Türk Diş Hekimleri Birliği Kanunu m.45 – Aracı kullanmak, aracılık yapmak ve yetkisiz meslek icrası (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/3224-sayili-turk-dis-hekimleri-birligi-kanunu/madde-45#f1): Aracılık faaliyetinin karşılığında elde edilen veya vaat edilen her türlü maddi ya da maddi olmayan yarardır. Maddede miktar veya tür sınırlaması bulunmadığından, değeri ne olursa olsun her çıkar bu kapsama girer. ### Türkiye İş Kurumu ile İlgili Bazı Düzenlemeler Hakkında Kanun - Türkiye İş Kurumu ile İlgili Bazı Düzenlemeler Hakkında Kanun m.19 – Özel istihdam bürolarının hak ve yükümlülükleri (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4904-sayili-turkiye-is-kurumu-ile-ilgili-bazi-duzenlemeler-hakkinda-kanun/madde-19#f1): Bedel adı ne olursa olsun, iş arayandan ya da geçici işçiden elde edilen her türlü maddi veya gayrimaddi yarardır. Maddede 'her ne ad altında olursa olsun' ifadesiyle geniş tutulmuştur. ## Karıştırılan kavramlar - **Madde 30 / Madde 29 (hediye ve menfaat sağlama yasağı)** (DMK m.30): Madde 30, memurun denetimi altındaki veya görevle ilgili bir teşebbüsten menfaat sağlamasını yasaklar. Madde 29, memurun iş sahiplerinden borç para istemesini ve hediye kabul etmesini, görevleri sırasında olmasa dahi menfaat sağlama amacıyla, yasaklar. Aynı fiil iki maddeye birden girebilir; ancak yasağın kaynağı (teşebbüsün denetim veya görev ilişkisi) madde 30'a özgüdür. - **Menfaat karşılığı diploma kullandırma / başkasına ait diplomayla menfaat sağlama** (3224 s. K. m.45): Diş hekimliği yetkisi olmayan kişiye menfaat karşılığında diploma kullandırmak, diplomasını kullandıran kişi ile yetkisiz kişinin birlikte eylemidir. Kendisine ait olmayan diplomayı kullanarak menfaat sağlamak, kullanan kişinin kendi eylemidir. Her iki hâl de ikinci fıkrada aynı cezaya tabidir; fark, diplomanın kimin tarafından sağlandığı ve kullanıldığı noktasındadır. - **Menfaat sağlayan / Menfaat sağlayan ancak işi gördürmek isteyen kişi** (TCK m.255): Nüfuz ticaretinde menfaat temin eden kişi, 1. fıkranın birinci cümlesi uyarınca iki yıldan beş yıla kadar hapis ve beşbin güne kadar adli para cezası ile cezalandırılır. İşinin gördürülmesi karşılığında veya gördürüleceği beklentisiyle menfaat sağlayan kişi, 1. fıkranın son cümlesi kapsamındadır. Bu kişi için ceza bir yıldan üç yıla kadar hapis cezasıdır; beşbin güne kadar adli para cezası öngörülmemiştir. - **Menfaat sağlanmış olması / sağlanmamış olması** (5411 s. K. m.146): s bendinde manipülasyon fiillerinde menfaat sağlanmışsa ceza sağlanan menfaatin en az iki katıdır. Menfaat sağlanmamışsa s bendi uyarınca belirli bir tavan hesabı ve alt sınır uygulanmaz; bendin ölçütü bir önceki yıl sonu gelirlerinin yüzdesidir. Menfaat varlığı, cezanın hesap yöntemini değiştirir. - **t bendinde menfaat sağlanmış olması / olmaması** (5411 s. K. m.146): t bendinde menfaat sağlanmışsa ceza, bir milyon TL'den az olmamak ve sağlanan menfaatin iki katından az olmamak üzere belirlenir. Menfaat sağlanmamışsa yalnız bir milyon TL alt sınırı ve aykırılık tutarının yüzde yüzü esas alınır. Menfaatin bulunması, alt sınırı ve hesap tabanını artırır. - **Adına sözleşme yapılan kişi / temsilci (menfaat varlığında)** (TTK m.1406): Temsil olunan, sözleşmenin doğrudan hak ve borç sahibidir. Temsilci, yalnızca sigorta konusu menfaatte kendi menfaati bulunduğunda üçüncü fıkra gereği sözleşmenin tarafı sayılır. Menfaat varsa sözleşme temsilci adına yapılmış sayılır ve temsilci sözleşmenin hak ve borçlarından yararlanır ya da sorumlu olur; menfaat yoksa bu sonuç doğmaz. ## İlgili konular - Zimmet ve etkin pişmanlık (Ceza Hukuku Özel Hükümler): https://www.hukuksalegitim.com/konu/ceza-hukuku-ozel-hukumler/zimmet-ve-etkin-pismanlik - Ücret ve ücretin ödenmesi, ücretin gününde ödenmemesi (İş Hukuku): https://www.hukuksalegitim.com/konu/is-hukuku/ucret-ve-ucretin-odenmesi-ucretin-gununde-odenmemesi - Vergi cezaları (Vergi ve Vergi Usul Hukuku): https://www.hukuksalegitim.com/konu/vergi-ve-vergi-usul-hukuku/vergi-cezalari ## Örnek kararlar - Ceza Genel Kurulu, 2022/89 E., 2022/835 K., 27.12.2022 — ilgili: 6362 s. K. m.104, 6362 s. K. m.107 - İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 13. Hukuk Dairesi, 2024/1566 E., 2024/1849 K., 21.11.2024 — ilgili: 6362 s. K. m.104, 6362 s. K. m.107 - İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 13. Hukuk Dairesi, 2020/1119 E., 2022/1562 K., 03.11.2022 — ilgili: 6362 s. K. m.104, 6362 s. K. m.107 ## İlgili terimler [Aracılık](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/aracilik) · [İdari para cezası](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/idari-para-cezasi) · [Delâlet](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/del-let) · [Nüfuz ticareti](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/nufuz-ticareti) · [Ödeme hizmeti sağlayıcısı](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/odeme-hizmeti-saglayicisi) · [Piyasa bozucu eylem](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/piyasa-bozucu-eylem) · [Sistem işleticisi](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/sistem-isleticisi) · [Yetkisiz temsil](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/yetkisiz-temsil) --- Hukuki tavsiye değildir. Güncel kanun metni için madde bağlantılarına bakın.