--- title: "Merkezî Makam nedir?" source: "https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/merkezi-makam" publisher: "Hukuksal Eğitim" language: "tr" type: "DefinedTerm" updated: "2026-10-21" --- # Merkezî Makam **Kısaca:** Merkezî Makam: Adalet Bakanlığını (6706 s. K. m.2/1-b) ## Kanuna göre anlamı - **5717 s. K. m.3/1-a** (Uluslararası Çocuk Kaçırmanın Hukuki Yön ve Kapsamına Dair Kanun): Adalet Bakanlığını — https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5717-sayili-uluslararasi-cocuk-kacirmanin-hukuki-yon-ve-kapsamina-dair-kanun/madde-3#f1-a - **6706 s. K. m.2/1-b** (Cezaî Konularda Uluslararası Adlî İş Birliği Kanunu): Adalet Bakanlığını — https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6706-sayili-cezai-konularda-uluslararasi-adli-is-birligi-kanunu/madde-2#f1-b ## Kanunda nerede geçiyor ### Uluslararası Çocuk Kaçırmanın Hukuki Yön ve Kapsamına Dair Kanun - Uluslararası Çocuk Kaçırmanın Hukuki Yön ve Kapsamına Dair Kanun m.3 – Tanımlar (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5717-sayili-uluslararasi-cocuk-kacirmanin-hukuki-yon-ve-kapsamina-dair-kanun/madde-3#f1-a): Kanunda Adalet Bakanlığını ifade eder. Sözleşme kapsamındaki başvuruların alınması ve iletilmesi bu makam üzerinden yürütülür. - Uluslararası Çocuk Kaçırmanın Hukuki Yön ve Kapsamına Dair Kanun m.4 – Merkezî Makam (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5717-sayili-uluslararasi-cocuk-kacirmanin-hukuki-yon-ve-kapsamina-dair-kanun/madde-4#f1): Sözleşmenin öngördüğü yükümlülükleri yerine getirmek üzere devlet tarafından belirlenen idari makamdır. Türkiye bakımından bu makam Adalet Bakanlığı Uluslararası Hukuk ve Dış İlişkiler Genel Müdürlüğü olarak belirlenmiştir ve yetkisini Cumhuriyet savcıları eliyle kullanır. - Uluslararası Çocuk Kaçırmanın Hukuki Yön ve Kapsamına Dair Kanun m.5 – Merkezî Makamın görevleri (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5717-sayili-uluslararasi-cocuk-kacirmanin-hukuki-yon-ve-kapsamina-dair-kanun/madde-5#f1): Sözleşme kapsamındaki görevleri yerine getiren, Türkiye bakımından Adalet Bakanlığı Dış İlişkiler ve Avrupa Birliği Genel Müdürlüğü olarak belirlenmiş idari makamdır. Madde, Merkezî Makamın yetkilerini başvuru üzerine harekete geçme ekseninde düzenler. - Uluslararası Çocuk Kaçırmanın Hukuki Yön ve Kapsamına Dair Kanun m.7 – Başvuru usûlü (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5717-sayili-uluslararasi-cocuk-kacirmanin-hukuki-yon-ve-kapsamina-dair-kanun/madde-7#f1): Sözleşme uyarınca her akit devletin iade mekanizmasını yürütmek üzere belirlediği idari birimdir. Türkiye bakımından bu görev Adalet Bakanlığı bünyesindeki Uluslararası Hukuk ve Dış İlişkiler Genel Müdürlüğü'ne verilmiştir. - Uluslararası Çocuk Kaçırmanın Hukuki Yön ve Kapsamına Dair Kanun m.17 – Kararın kesinleşmesi (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5717-sayili-uluslararasi-cocuk-kacirmanin-hukuki-yon-ve-kapsamina-dair-kanun/madde-17#f2): Uluslararası çocuk kaçırma hukukunda iade ve şahsi ilişki başvurularını alan, ilgili makamlara ileten idari birimdir. Madde, bu makamı ikinci fıkrada kanun yoluna başvurabilen taraflardan biri olarak anar. ## Karıştırılan kavramlar - **Merkezî Makam / Genel Müdürlük** (5717 s. K. m.3): Merkezî Makam, kanunda Adalet Bakanlığı olarak tanımlanır. Genel Müdürlük, Adalet Bakanlığı Uluslararası Hukuk ve Dış İlişkiler Genel Müdürlüğüdür. Bakanlığın bu birimi Merkezî Makam adına görev yapar. Merkezî Makam bir bakanlık, Genel Müdürlük onun içinde bir birimdir; metinde ikisi ayrı tanımlanmıştır. - **Merkezî Makam / mahallî Cumhuriyet başsavcılığı** (5717 s. K. m.4): Merkezî Makam, Sözleşmeden doğan yükümlülüklerin muhatabı olan ve yetkiyi üstlenen idari makamdır. Mahallî Cumhuriyet başsavcılığı, Merkezî Makamın yetkisini yerel düzeyde kullanan adli birimdir. Yükümlülük Merkezî Makama aittir, ancak fiilî yerine getirme mahallî başsavcılıklar aracılığıyla yapılır; bu nedenle işlemlerde her iki makamın rolü birlikte değerlendirilir. - **Davanın açılması / davanın Merkezi Makam adına açılması** (5717 s. K. m.7): İade davasını Cumhuriyet başsavcılığı, Merkezi Makam adına açar. Başvuran kişi, kurum veya kuruluş, başvuru yoluyla sürece girer ancak davayı kendi adına açmaz. Dava, başvuranın değil Merkezi Makam adına açılan bir kamu davası niteliğinde yürütülür. ## Örnek kararlar - 2. Hukuk Dairesi, 2024/8322 E., 2024/8168 K., 01.11.2024 — ilgili: 5717 s. K. m.5, 5717 s. K. m.4 - 2. Hukuk Dairesi, 2024/5180 E., 2024/6199 K., 19.09.2024 — ilgili: 5717 s. K. m.5, 5717 s. K. m.4 - 2. Hukuk Dairesi, 2024/2461 E., 2024/5360 K., 04.07.2024 — ilgili: 5717 s. K. m.7, 5717 s. K. m.4 ## İlgili terimler [Mahallî Cumhuriyet başsavcılığı](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/mahalli-cumhuriyet-bassavciligi) · [Davaname](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/davaname) · [Velâyet hakkı](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/velayet-hakki) · [Şahsî ilişki kurma hakkı](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/sahsi-iliski-kurma-hakki) · [Uzmanlar](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/uzmanlar) · [Çocuk](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/cocuk) · [Başvuru sahibi](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/basvuru-sahibi) · [Kesinleşme](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/kesinlesme) --- Hukuki tavsiye değildir. Güncel kanun metni için madde bağlantılarına bakın.