---
title: "Milletlerarası tahkim nedir?"
source: "https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/milletlerarasi-tahkim"
publisher: "Hukuksal Eğitim"
language: "tr"
type: "DefinedTerm"
updated: "2026-10-21"
---

# Milletlerarası tahkim

**Kısaca:** Yabancılık unsuru taşıyan uyuşmazlığın tahkim yoluyla çözülmesidir. (4686 s. K. m.1)

## Kanunda nerede geçiyor

### Milletlerarası Tahkim Kanunu
- Milletlerarası Tahkim Kanunu m.1 – Amaç ve kapsam (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4686-sayili-milletlerarasi-tahkim-kanunu/madde-1#f1): Yabancılık unsuru taşıyan uyuşmazlığın tahkim yoluyla çözülmesidir. Yabancılık unsurunun varlığı m.2'deki hallerden birine bağlıdır; bu madde unsurun tanımını yapmaz.
- Milletlerarası Tahkim Kanunu m.2 – Yabancılık unsuru (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4686-sayili-milletlerarasi-tahkim-kanunu/madde-2): Uyuşmazlığın yabancılık unsuru taşıması hâlinde, bu Kanun'un 2. maddesindeki hallerden birine dayanarak niteliği belirlenen tahkimdir. Tahkimin yerel mi milletlerarası mı olduğu, tarafların ya da ilişkinin yabancılık unsuru taşıyıp taşımadığına bağlıdır.

### Hukuk Muhakemeleri Kanunu
- HMK m.407 – Uygulanma alanı (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6100-sayili-hukuk-muhakemeleri-kanunu/madde-407#f1): 4686 sayılı Kanun anlamında yabancılık unsuru taşıyan tahkimdir. Taraflardan birinin yerleşim yeri, oturma yeri veya iş yeri farklı bir devlette bulunduğunda, ya da 4686 sayılı Kanunun öngördüğü diğer hallerden biri varsa tahkim bu niteliği kazanır.

## Karıştırılan kavramlar

- **Milli tahkim / Milletlerarası tahkim** (HMK m.407): Yabancılık unsuru taşımayan ve tahkim yeri Türkiye olan uyuşmazlık; HMK'nın 407-444 maddeleri uygulanır. Yabancılık unsuru taşıyan uyuşmazlık; 4686 sayılı Kanun uygulanır. Hangi tahkim rejiminin uygulanacağı bu iki koşula bağlıdır. Biri eksikse HMK rejimi devreye girmez.
- **Hakem veya hakem kurulu / milletlerarası tahkim kuruluşu** (4501 s. K. m.3): Uyuşmazlık, taraflarca seçilen veya atanan münferit hakem ya da hakem kuruluna götürülür. Uyuşmazlık, kendi tahkim usulü bulunan ve sürekli çalışan bir milletlerarası kuruma götürülür. Kurum seçeneğinde, kurumun kendi usulü uygulanır. Münferit hakem seçeneğinde ise taraflar tahkim yerini ve hakem yapısını kendileri belirler.
- **Millî Tahkim Divanı / Milletlerarası Tahkim Divanı** (6570 s. K. m.3): Millî Tahkim Divanı, ilgisine göre seçilen iki divanın birincisidir. Bu madde ölçütü ayrıca açıklamadığı için hangi uyuşmazlığın bu divana gideceği ilgili hükümlerden okunmalıdır. Milletlerarası Tahkim Divanı, ilgisine göre seçilen ikinci divandır. Ayrım, uyuşmazlığın ilgisine göre yapılır. Hangi divanın görevli olduğu, uyuşmazlığın niteliğine göre değişir; bu tanım maddesi bu ayrımın ölçütünü kendisi belirtmez.

## İlgili konular

- Uygulanma alanı ve tahkime elverişlilik (Medeni Usul Hukuku): https://www.hukuksalegitim.com/konu/medeni-usul-hukuku/uygulanma-alani-ve-tahkime-elverislilik

## Örnek kararlar

- Hukuk Genel Kurulu, 2023/688 E., 2023/1348 K., 21.12.2023 — ilgili: 4686 s. K. m.1, 4686 s. K. m.2
- İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 14. Hukuk Dairesi, 2023/2144 E., 2023/1971 K., 29.12.2023 — ilgili: 4686 s. K. m.1, 4686 s. K. m.2
- Hukuk Genel Kurulu, 2023/103 E., 2023/1185 K., 29.11.2023 — ilgili: HMK m.407

## İlgili terimler

[Tahkim yeri](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/tahkim-yeri) · [Yabancılık Unsuru](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/yabancilik-unsuru)

---
Hukuki tavsiye değildir. Güncel kanun metni için madde bağlantılarına bakın.