--- title: "Muaccel borç nedir?" source: "https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/muaccel-borc" publisher: "Hukuksal Eğitim" language: "tr" type: "DefinedTerm" updated: "2026-10-21" --- # Muaccel borç **Kısaca:** Muaccel borç, 3 kanunda 7 maddede geçen bir kavramdır; anlamı bağlama göre değişir. - TBK m.187 · ifadan kaçınma ve tevdi: Ödeme zamanı gelmiş, vadesi dolmuş borçtur. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6098-sayili-turk-borclar-kanunu/madde-187) - İİK m.125 · münderecatı: Vadesi gelmiş, ödenmesi istenebilir hâle gelmiş borçtur. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/2004-sayili-icra-ve-iflas-kanunu/madde-125) - AATUHK m.23 · tahsil edilen amme alacaklarından yapılacak reddiyat sebebiyle mahsuplar: Ödeme zamanı gelmiş, vadesi bulunmuş borçtur. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6183-sayili-amme-alacaklarinin-tahsil-usulu-hakkinda-kanun/madde-23) ## Kanunda nerede geçiyor ### Türk Borçlar Kanunu - TBK m.102 (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6098-sayili-turk-borclar-kanunu/madde-102#f1): Ödeme zamanı gelmiş, alacaklının derhal istemeye hakkı doğmuş borçtur. Madde, muaccel borcu vadesi henüz gelmemiş borca üstün tutar. - TBK m.117 – I. Koşulları (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6098-sayili-turk-borclar-kanunu/madde-117): Alacaklının borcun ifasını talep edebileceği hale gelmiş borçtur. Muacceliyet ifa zamanının gelmesiyle, alacaklının hazırlık yapması gerekiyorsa bu hazırlıkların tamamlanmasıyla gerçekleşir. - TBK m.187 – 2. İfadan kaçınma ve tevdi (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6098-sayili-turk-borclar-kanunu/madde-187): Ödeme zamanı gelmiş, vadesi dolmuş borçtur. Üçüncü fıkradaki tevdiye zorlama hakkı yalnız muaccel borç bakımından doğar. ### İcra ve İflas Kanunu - İİK m.125 – 2 – Münderecatı (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/2004-sayili-icra-ve-iflas-kanunu/madde-125): Vadesi gelmiş, ödenmesi istenebilir hâle gelmiş borçtur. Maddenin üçüncü fıkrası yalnız rehinle temin edilmiş muaccel borçları kapsar. - İİK m.309/O – Başvuruya eklenecek belgeler (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/2004-sayili-icra-ve-iflas-kanunu/madde-309o): Vadesi gelmiş ve ödenmesi istenebilir hâle gelmiş borçtur. Projenin, borçlunun bu borçlarını ödeme planına göre ödeyebilmesini gösteren belge zorunludur. ### Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun - AATUHK m.23 – Tahsil edilen amme alacaklarından yapılacak reddiyat sebebiyle mahsuplar (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6183-sayili-amme-alacaklarinin-tahsil-usulu-hakkinda-kanun/madde-23): Ödeme zamanı gelmiş, vadesi bulunmuş borçtur. Mahsup yalnız muaccel borçlara yapılır; vadesi gelmemiş borç mahsup kapsamında sayılmaz. - AATUHK m.74 – Paraya çevirme (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6183-sayili-amme-alacaklarinin-tahsil-usulu-hakkinda-kanun/madde-74): Ödeme zamanı gelmiş veya vadesi dolmuş borçtur. Satış bedelinin borçluya ait muaccel borçlara mahsubu bu niteliğe bağlıdır. ## Karıştırılan kavramlar - **Muaccel borç / vadesi gelmemiş borç** (TBK m.102): Muaccel borç, ödeme zamanı gelmiş borçtur ve mahsup sırasında öncelik taşır. Vadesi gelmemiş borç, henüz istenebilir olmadığı için muaccel borçlar kapatıldıktan sonra sıraya girer. Muaccel bir borç varsa ödeme önce ona yüklenir; vadesi gelmemiş borçlara ancak bu durumda sıra gelmez. - **Muaccel borç ödeyememe / Mevcut ve alacak yetersizliği / Düşme tehlikesi** (İİK m.309/M): Muaccel para borçlarını ödeyememe, ödeme güçlüğünün fiilen var olduğu halidir. Mevcut ve alacakların borçları karşılamaması bilanço esasına dayanan yetersizliktir; düşme tehlikesi ise henüz gerçekleşmemiş ama kuvvetle muhtemel olan durumdur. Başvuru için bu üç halden yalnızca birinin bulunması yeterlidir; düşme tehlikesi halinde de başvuru yapılabilir. - **Muaccel borç / yükün kendisi** (TMK m.849): Yüklü taşınmazın yükü, taşınmaz yükünün kendisi olup malik değişikliğiyle yeni malike geçer. Muaccel olmuş edimler borçlunun kişisel borcu haline gelir. Yeni malike geçen yük ile önceki maliki bağlayan muaccel edimler birbirinden ayrılmalıdır; muaccel edimler kişisel borç olarak zamanaşımına tabidir. - **Muaccel borç / sonradan muaccel olacak borç** (TBK m.202): Şu anda ödenmesi gereken borçlarda iki yıllık sürenin başlangıcı, devralanın bildirme veya duyuru tarihidir. Henüz muaccel olmayan borçlarda süre, borcun muacceliyet tarihinden başlar. Aynı devirde iki farklı borç için devredenin müteselsil sorumluluk süreleri farklı anlarda başlar ve biter. - **Muaccel borç / muaccel olmayan borç** (TBK m.634): Ortaklığın muaccel borçlarında diğer ortaklar, çıkan veya çıkarılan ortağı müteselsil sorumluluktan kurtarmakla yükümlüdür. Muaccel olmayan borçlarda diğer ortaklar, ortağı borçtan kurtarabilir veya ona güvence verebilir; iki yol arasında seçim hakkı vardır. Muaccel borçta seçim yoktur, kurtarma zorunludur. Muaccel olmayan borçta güvence verme, borçtan kurtarmaya alternatif bir yoldur. - **Borç muaccel / Borç malike karşı muaccel** (TTK m.1018): Borç, alacaklının ihbarıyla borçlu bakımından muaccel olabilir. Borç, malike karşı muaccel olduğunda ipotek bu muaccel borcun teminatı olur ve temerrüt faizini kapsar. Malike karşı muacceliyet gerçekleşmeden ipotek paraya çevrilemez. Muacceliyet gerçekleştiğinde ise temerrüt faizi de ipotek kapsamına girer. ## İlgili konular - Alacağın devri (Borçlar Hukuku Genel Hükümler): https://www.hukuksalegitim.com/konu/borclar-hukuku-genel-hukumler/alacagin-devri - Borçların ifa edilmemesinin sonuçları (Borçlar Hukuku Genel Hükümler): https://www.hukuksalegitim.com/konu/borclar-hukuku-genel-hukumler/borclarin-ifa-edilmemesinin-sonuclari - Karşılıklı borç yükleyen sözleşmelerde, ödeme ve mahsup (Borçlar Hukuku Genel Hükümler): https://www.hukuksalegitim.com/konu/borclar-hukuku-genel-hukumler/karsilikli-borc-yukleyen-sozlesmelerde-odeme-ve-mahsup - Artırma şartları (İcra ve İflas Hukuku): https://www.hukuksalegitim.com/konu/icra-ve-iflas-hukuku/artirma-sartlari - Paraların paylaştırılması ve rehin açığı (İcra ve İflas Hukuku): https://www.hukuksalegitim.com/konu/icra-ve-iflas-hukuku/paralarin-paylastirilmasi-ve-rehin-acigi - Borçlu elinde haczedilen mallara karşı istihkak iddiaları (Vergi ve Vergi Usul Hukuku): https://www.hukuksalegitim.com/konu/vergi-ve-vergi-usul-hukuku/borclu-elinde-haczedilen-mallara-karsi-istihkak-iddialari ## İlgili terimler [Mahsup](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/mahsup) · [Tehir](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/tehir) · [Tevdi yeri](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/tevdi-yeri) · [Çekişmeli alacak](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/cekismeli-alacak) · [Yeniden yapılandırma projesi](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/yeniden-yapilandirma-projesi) · [Paraya çevirme](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/paraya-cevirme) · [Takip masrafı](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/takip-masrafi) · [İstihkak sahibi](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/istihkak-sahibi) --- Hukuki tavsiye değildir. Güncel kanun metni için madde bağlantılarına bakın.