---
title: "Muamele merkezi nedir?"
source: "https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/muamele-merkezi"
publisher: "Hukuksal Eğitim"
language: "tr"
type: "DefinedTerm"
updated: "2026-10-21"
---

# Muamele merkezi

**Kısaca:** Borçlunun üçüncü kişilere karşı işlerini fiilen yönettiği yerdir. Ticari işletmenin bulunduğu yer ile her zaman aynı olmak zorunda değildir; ticaret sicili kaydı belirleyici bir karine niteliğindedir ancak aksi ispat edilebilir. (İİK m.154)

## Kanunda nerede geçiyor

### İcra ve İflas Kanunu
- İİK m.154 – İflas takiplerinde yetkili merci (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/2004-sayili-icra-ve-iflas-kanunu/madde-154#f1): Borçlunun üçüncü kişilere karşı işlerini fiilen yönettiği yerdir. Ticari işletmenin bulunduğu yer ile her zaman aynı olmak zorunda değildir; ticaret sicili kaydı belirleyici bir karine niteliğindedir ancak aksi ispat edilebilir.
- İİK m.166 – İflas kararının tebliği ve ilanı (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/2004-sayili-icra-ve-iflas-kanunu/madde-166#f2): İflas eden borçlunun ticari faaliyetlerinin yürütüldüğü yerdir. Mahalli gazete ilanının yapılacağı yeri belirler.
- İİK m.309/M – Uzlaşma yoluyla yeniden yapılandırma (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/2004-sayili-icra-ve-iflas-kanunu/madde-309m#f1): Şirket veya kooperatifin fiilen yönetildiği ve işlemlerinin yürütüldüğü yerdir. Başvurunun hangi asliye ticaret mahkemesine yapılacağını belirler.

## Karıştırılan kavramlar

- **Muamele merkezi / ticaret sicilindeki merkez** (İİK m.154): Yetkiyi belirleyen, borçlunun üçüncü kişilere karşı işlerini fiilen yönettiği yerdir. Ticaret siciline veya esas sözleşmeye yazılı merkez ise bu kayıt karinedir ve aksi ispat edilebilir. Sicildeki yer ile fiili yönetim yeri farklıysa fiili merkez esas alınır ve yetki buna göre belirlenir.
- **Yazılı anlaşmayla belirlenen yer / muamele merkezi** (İİK m.154): Muamele merkezi kanun gereği yetkili icra dairesidir. Yazılı anlaşmayla belirlenen yer, borçlu ve alacaklının tercihine bağlı ek bir yetkili yerdir. Anlaşmayla belirlenen icra dairesi de yetkili sayılır; bu durumda iki farklı yetkili icra dairesi ortaya çıkabilir.

## İlgili konular

- Defter tutulması (İcra ve İflas Hukuku): https://www.hukuksalegitim.com/konu/icra-ve-iflas-hukuku/defter-tutulmasi
- İflas yoliyle takip ve iflas yoliyle adi takip (İcra ve İflas Hukuku): https://www.hukuksalegitim.com/konu/icra-ve-iflas-hukuku/iflas-yoliyle-takip-ve-iflas-yoliyle-adi-takip
- Paraların paylaştırılması ve rehin açığı (İcra ve İflas Hukuku): https://www.hukuksalegitim.com/konu/icra-ve-iflas-hukuku/paralarin-paylastirilmasi-ve-rehin-acigi

## Örnek kararlar

- Hukuk Genel Kurulu, 2006/636 E., 2006/670 K., 18.10.2006 — ilgili: İİK m.154

## İlgili terimler

[İflas dairesi](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/iflas-dairesi) · [Projeden etkilenen alacaklı](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/projeden-etkilenen-alacakli)

---
Hukuki tavsiye değildir. Güncel kanun metni için madde bağlantılarına bakın.