--- title: "Muhafaza altına alma nedir?" source: "https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/muhafaza-altina-alma" publisher: "Hukuksal Eğitim" language: "tr" type: "DefinedTerm" updated: "2026-10-21" --- # Muhafaza altına alma **Kısaca:** Muhafaza altına alma, 8 kanunda 10 maddede geçen bir kavramdır; anlamı bağlama göre değişir. - CMK m.138 · tesadüfen elde edilen deliller: Tesadüfi delilin bozulmasını, yok edilmesini veya değiştirilmesini önleyecek biçimde saklanmasıdır. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5271-sayili-ceza-muhakemesi-kanunu/madde-138) - İİK m.210 · teminat tedbirleri: İflas dairesinin malı fiilen elinde tutması veya saklaması anlamına gelir. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/2004-sayili-icra-ve-iflas-kanunu/madde-210) - VUK m.146 · kayıtların yeniden işlenmesi: Arama sırasında bulunan defter ve vesikaların idare tarafından alınıp saklanması işlemidir. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/213-sayili-vergi-usul-kanunu/madde-146) ## Kanunda nerede geçiyor ### Ceza Muhakemesi Kanunu - CMK m.123 – Eşya veya kazancın muhafaza altına alınması ve bunlara elkonulması (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5271-sayili-ceza-muhakemesi-kanunu/madde-123): Delil niteliğindeki veya müsaderesi söz konusu eşyanın, zilyedin rızasıyla kolluğa veya yetkili makama teslim edilerek korunması işlemidir. Zorlama içermez ve hâkim ya da savcı kararı gerektirmez. - CMK m.138 – Tesadüfen elde edilen deliller (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5271-sayili-ceza-muhakemesi-kanunu/madde-138): Tesadüfi delilin bozulmasını, yok edilmesini veya değiştirilmesini önleyecek biçimde saklanmasıdır. Birinci fıkrada ve ikinci fıkrada yapılması zorunlu bir işlemdir. ### İcra ve İflas Kanunu - İİK m.88 – 1 – Taşınırlar hakkında (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/2004-sayili-icra-ve-iflas-kanunu/madde-88): Haczedilen malın fiilen icra dairesinin ya da lisanslı yediemin deposunun denetimine alınması işlemidir. Kıymetli şeylerde zorunlu, diğer taşınırlarda alacaklının talebi ve masrafın peşin ödenmesi halinde yapılır. - İİK m.210 – Teminat tedbirleri (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/2004-sayili-icra-ve-iflas-kanunu/madde-210): İflas dairesinin malı fiilen elinde tutması veya saklaması anlamına gelir. Malın kullanılması veya işletilmesi değil, korunması amaçlanır. ### Vergi Usul Kanunu - VUK m.146 – Kayıtların yeniden işlenmesi (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/213-sayili-vergi-usul-kanunu/madde-146): Arama sırasında bulunan defter ve vesikaların idare tarafından alınıp saklanması işlemidir. Bu süre boyunca mükellef defterlerini kullanamadığından kayıt yapılamaz. ### Noterlik Kanunu - Noterlik Kanunu m.122 – Noterliklerin teftişi (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/1512-sayili-noterlik-kanunu/madde-122): Adalet müfettişleri ve Cumhuriyet savcılarının, lüzum gördüklerinde noterlik dairesindeki evrak, defter ve cilt bentlerini daire içinde tutmasıdır. Metin bu yetkinin kullanılma ölçütü olarak yalnızca lüzumu belirtir. ### Avda ve Sporda Kullanılan Tüfekler, Nişan Tabancaları ve Av Bıçaklarının Yapımı, Alımı, Satımı ve Bulundurulmasına Dair Kanun - Avda ve Sporda Kullanılan Tüfekler, Nişan Tabancaları ve Av Bıçaklarının Yapımı, Alımı, Satımı ve Bulundurulmasına Dair Kanun m.13 – Yivsiz tüfek ruhsatnamesi ve diğer belgelere ilişkin cezalar: (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/2521-sayili-avda-ve-sporda-kullanilan-tufekler-nisan-tabancalari-ve-av-bicaklarinin-yapimi/madde-13): Ruhsatname işlemleri tamamlanana kadar tüfeğin kolluk veya idare tarafından alıkonularak saklanmasıdır. Bu tedbir, tüfeğin sahibine iadesini değil geçici el koymayı ifade eder. ### Suç Gelirlerinin Aklanmasının Önlenmesi Hakkında Kanun - Suç Gelirlerinin Aklanmasının Önlenmesi Hakkında Kanun m.16 – Gümrük idaresine yapılacak açıklama (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5549-sayili-suc-gelirlerinin-aklanmasinin-onlenmesi-hakkinda-kanun/madde-16): Açıklama yapılmaması, yanlış veya yanıltıcı açıklama yapılması halinde, yolcunun beraberindeki değerlerin gümrük idaresince alıkonulmasıdır. Bu tedbir, idari para cezasından bağımsız olarak uygulanır. ### Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun - AATUHK m.82 – Haczedilen menkul malların korunması (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6183-sayili-amme-alacaklarinin-tahsil-usulu-hakkinda-kanun/madde-82): Malın kaybolmasını ve değiştirilmesini önleyecek tedbirlerle, malın idarenin denetimi altında tutulması işlemidir. Birinci fıkrada tahsil dairesince yapılır; ikinci fıkrada ise uygun bir yerde saklamayı ifade eder. ### Sermaye Piyasası Kanunu - Sermaye Piyasası Kanunu m.89 – Denetim faaliyetinin icrası (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6362-sayili-sermaye-piyasasi-kanunu/madde-89): Yerinde inceleme mümkün olmayan defter ve belgelerin, inceleme yapanın çalıştığı yere sevk edilerek saklanmasıdır. ## Karıştırılan kavramlar - **Muhafaza altına alma / Elkoyma** (CMK m.123): Muhafaza altına almada eşya zilyedin rızasıyla teslim edilir. Bu yöntemde zorlama yoktur. Elkoymada eşya zilyedin rızası olmaksızın zorla alınır. Bu yöntem yalnız eşyanın teslim edilmemesi hâlinde başvurulan son çaredir. Muhafaza altına almada hâkim veya savcı kararı gerekmez; elkoymada ise kanunda öngörülen hâkim veya savcı kararı aranır. - **Yerinde inceleme / Muhafaza altına alma** (6362 s. K. m.89): Defter ve belgelerin yerinde incelenmesi, ilgilinin işyerinde gerçekleşir. Muhafaza altına alma, yerinde inceleme mümkün olmadığında belgelerin inceleme yapanın çalıştığı yere sevk edilmesidir. Muhafaza ancak yerinde incelemenin mümkün olmadığı hallerde uygulanabilir ve ayrıntılı tutanak tutulması gerekir. ## İlgili konular - Arama ve elkoyma (Ceza Muhakemesi Hukuku): https://www.hukuksalegitim.com/konu/ceza-muhakemesi-hukuku/arama-ve-elkoyma - Telekomünikasyon yoluyla yapılan iletişimin denetlenmesi, gizli soruşturmacı ve teknik araçlarla izleme (Ceza Muhakemesi Hukuku): https://www.hukuksalegitim.com/konu/ceza-muhakemesi-hukuku/telekomunikasyon-yoluyla-yapilan-iletisimin-denetlenmesi-gizli-sorusturmaci-ve - İflasın tasfiyesi (İcra ve İflas Hukuku): https://www.hukuksalegitim.com/konu/icra-ve-iflas-hukuku/iflasin-tasfiyesi - Arama (Vergi ve Vergi Usul Hukuku): https://www.hukuksalegitim.com/konu/vergi-ve-vergi-usul-hukuku/arama - Menkul malların haczi ve satışı (Vergi ve Vergi Usul Hukuku): https://www.hukuksalegitim.com/konu/vergi-ve-vergi-usul-hukuku/menkul-mallarin-haczi-ve-satisi ## İlgili terimler [Yediemin](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/yediemin) · [İkmal](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/ikmal) · [İlk alacaklılar toplantısı](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/ilk-alacaklilar-toplantisi) · [Sulh ceza hâkimi kararı](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/sulh-ceza-hakimi-karari) · [Yolcu](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/yolcu) · [Derhal bildirim](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/derhal-bildirim) · [Teftiş](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/teftis) · [Katalog suçlar](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/katalog-suclar) --- Hukuki tavsiye değildir. Güncel kanun metni için madde bağlantılarına bakın.