--- title: "Muhatap nedir?" source: "https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/muhatap" publisher: "Hukuksal Eğitim" language: "tr" type: "DefinedTerm" updated: "2026-10-21" --- # Muhatap **Kısaca:** Muhatap, 5 kanunda 19 maddede geçen bir kavramdır; anlamı bağlama göre değişir. - TTK m.701 · şekil: Poliçede ödeme yapması istenen kişidir. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6102-sayili-turk-ticaret-kanunu/madde-701) - VUK m.97 · yabancı memlekette bulunanlara tebliğ: Tebliğ yapılacak kişidir. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/213-sayili-vergi-usul-kanunu/madde-97) - Tebligat K. m.55 · yalan beyan: Kendisine tebligat yapılması gereken asıl kişidir. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/7201-sayili-tebligat-kanunu/madde-55) ## Kanunda nerede geçiyor ### Türk Ticaret Kanunu - TTK m.671 – 1. Genel olarak (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6102-sayili-turk-ticaret-kanunu/madde-671): Poliçedeki ödeme emrinin yöneltildiği, ödeyecek olan kişidir. Muhatabın adı zorunludur; muhatap poliçeyi kabul ederse asıl borçlu olur, kabul etmezse poliçede asıl borçlu bulunmaz. - TTK m.672 – 2. Unsurların bulunmaması (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6102-sayili-turk-ticaret-kanunu/madde-672): Poliçede ödeme emri verilen kişidir. Muhatabın adı yanında yer alan yer, aksi belirtilmedikçe ödeme yeri ve yerleşim yeri sayılır. - TTK m.691 – I - Kural (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6102-sayili-turk-ticaret-kanunu/madde-691): Poliçede ödeme yapmak üzere gösterilen ve kabul ederse asıl borçlu hâline gelen kişidir. Kabul etmeyen muhatap poliçe ilişkisinin dışında kalır. - TTK m.698 – II - Hükümleri — 1. Genel olarak (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6102-sayili-turk-ticaret-kanunu/madde-698#f1): Poliçede ödeme yapması istenen ve kabul beyanında bulunan kişidir. Kabul etmemiş muhatap bu maddedeki taahhüdü doğurmaz. - TTK m.701 – II - Şekil (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6102-sayili-turk-ticaret-kanunu/madde-701): Poliçede ödeme yapması istenen kişidir. Muhatabın imzası, aval şerhi sayılan imzalar dışında tutulmuştur. - TTK m.709 – II - Makbuz istemek hakkı (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6102-sayili-turk-ticaret-kanunu/madde-709#f1): Poliçede ödeme yapması istenen kişidir. Maddede bu kişinin ödeme sırasında poliçe üzerinde talepte bulunma hakkı düzenlenmiştir. - TTK m.732 – B) Sebepsiz zenginleşme (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6102-sayili-turk-ticaret-kanunu/madde-732): Poliçede ödeme yapması istenen kişidir. Madde, muhatabın da sebepsiz zenginleşme isteminin muhatabı olabileceğini öngörür. - TTK m.758 – II - Poliçeyi eline geçiren kişinin bilinmesi (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6102-sayili-turk-ticaret-kanunu/madde-758#f2): Poliçede ödeme yükümlülüğü altına girecek kişidir. Ödeme yasağı muhatabı ödemekten men eder; poliçeyi kabul etmiş olsa da ödeme yasağı kendisine yöneltilebilir. - TTK m.780 – I - Unsurlar (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6102-sayili-turk-ticaret-kanunu/madde-780): Çekte ödeyecek kişi olarak gösterilen ve ticaret unvanı yazılması zorunlu olan kişidir. Çekte muhatabın banka olması gerekir; banka dışında bir kişinin gösterilmesi halinde senet çek olmaz. - TTK m.781 – II - Unsurların bulunmaması (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6102-sayili-turk-ticaret-kanunu/madde-781): Çek bedelini ödemekle yükümlü kılınan kişidir. Çekte muhatap banka olmak zorundadır; banka dışında bir kişinin gösterilmesi hâlinde senet çek olmaz. - TTK m.782 – B) Münferit unsurlar — I - Muhatap — 1. Muhatap olma ehliyeti (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6102-sayili-turk-ticaret-kanunu/madde-782#f1): Çekte ödeme emrinin yöneltildiği, yani çeki ödemekle yükümlü kılınan kişidir. Türkiye'de ödenecek çeklerde muhatap ancak bir banka olabilir. - TTK m.804 – 2. Hükümleri (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6102-sayili-turk-ticaret-kanunu/madde-804#f1): Çeki ödemekle yükümlü olan kişidir. Bu maddede ödeme yapacak taraf olarak anılır ve aykırı hareket ettiğinde 5. fıkra uyarınca sorumlu olur. - TTK m.812 – A) Sahte veya tahrif edilmiş çek (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6102-sayili-turk-ticaret-kanunu/madde-812): Çekte ödemeyi yapmakla yükümlü olan kişidir; çek hukukunda bu sıfıt bankaya aittir. Muhatap, çekin üzerindeki ödeme emrine uymakla yükümlüdür. - TTK m.823 – III - Yerleşim yeri hukuku (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6102-sayili-turk-ticaret-kanunu/madde-823#f1): Çeki ödemekle yükümlü kılınan kişi; çek bakımından çekin ödenmesi emrini alan taraftır. ### Vergi Usul Kanunu - VUK m.94 – Tebliğ yapılacak kimseler (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/213-sayili-vergi-usul-kanunu/madde-94#f3): Tebliğ yapılması gereken asıl kişidir; mükellef, vergi cezası kesilen kişi ya da tüzel kişinin temsilcisi olabilir. Tebliğ, öncelikle muhatabın kendisine yapılır. - VUK m.97 – Yabancı memlekette bulunanlara tebliğ (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/213-sayili-vergi-usul-kanunu/madde-97#f2): Tebliğ yapılacak kişidir. Bu maddede muhatabın Türk vatandaşı olup olmamasına göre farklı yollar öngörülmüştür. ### Tebligat Kanunu - Tebligat K. m.55 – Yalan beyan (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/7201-sayili-tebligat-kanunu/madde-55#f1-a): Kendisine tebligat yapılması gereken asıl kişidir. Muhatabın kendisi hakkında tebliğ memuruna yalan beyanda bulunması (a bendi) bu sıfatla işlenen fiildir. ### Katma Değer Vergisi Kanunu - KDVK m.50 – Muhatap (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/3065-sayili-katma-deger-vergisi-kanunu/madde-50#f1): Tarh edilen vergiye ilişkin tebliğin kendisine yapılacağı kişidir. Madde, mükellefi, kanuni temsilciyi, adına hareket eden komisyoncuyu ve gümrük veya geçiş işlemine muhatap olanları muhatap olarak sayar. ### Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu - Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu m.85 – C) Mektuplar (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5846-sayili-fikir-ve-sanat-eserleri-kanunu/madde-85#f2): Mektubun kendisine yazıldığı kişidir. Muhatabın muvafakati, mektubun yayımlanması bakımından yazanın muvafakatinin yanında ayrıca aranır. ## Karıştırılan kavramlar - **Yabancıdaki sıradan muhatap / resmi görevli Türk memuru / askeri şahıs** (VUK m.97): Yabancı memlekette bulunan sıradan kişilere tebliğ, yukarıdaki genel yollarla yapılır. Yabancı memlekette resmi görevle bulunan Türk memuru Dışişleri Bakanlığı üzerinden, askeri şahıs ise bağlı olduğu komutanlıklar üzerinden tebliğ edilir. Kişinin statüsüne göre tebliğ kanalı değişir; genel bildirim usulü bu kişilere uygulanmaz. - **Yazan / muhatap** (5846 s. K. m.85): Yazanın muvafakati, mektubun yazılmasında yazanın iradesini ve kişiliğini korur. Muhatabın muvafakati ikinci fıkrada ayrıca aranır; mektup muhatabın da kişisel alanına ilişkindir. Mektup hem yazanın hem muhatabın muvafakatine bağlıdır; biri eksikse yayım yapılamaz, ancak muhatap ölmüşse muhatap yönünden on yıl geçmesi yeterlidir. - **Kabul eden muhatap / kabul etmemiş muhatap** (TTK m.698): Poliçeyi kabul eden muhatap, bedeli vadesinde ödemeyi taahhüt etmiş olur ve hamil ona doğrudan başvurabilir. Kabul etmemiş kişi, poliçede adı yazılı olsa bile bu taahhüdü üstlenmemiştir; kendisine ödeme taahhüdüne dayanarak başvurulamaz. Birinci fıkradaki taahhüt ve ikinci fıkradaki doğrudan başvuru yalnız kabul eden için doğar; kabul edilmemişse başvuru hakkı bu maddeye değil, diğer poliçe sorumluluğu kurallarına dayanır. - **Düzenleyen / kabul eden muhatap (hamil bakımından)** (TTK m.698): Düzenleyen, poliçeyi kendisi keşide etmiştir ve normal olarak ödeme sorumluluğu ikincil durumdadır. Kabul eden muhatap, kabulüyle asıl ödeme borçlusu konumuna gelir. Hamil, ödeme yapılmadığında düzenleyene değil, doğrudan kabul edene başvurabilir; düzenleyen dahi olsa hamil bu yolu kullanabilir. - **Muhatap / yerleşim yerli ödeyici / düzenleyenin hesabına hareket ettiği kişi** (TTK m.732): Muhatap ve yerleşim yerli poliçeyi ödeyecek kişi, istemin muhatabı olabilir. Düzenleyen poliçeyi başka bir kişi veya ticari işletme hesabına düzenlemişse, o kişi veya işletme de istemin muhatabı olur. İstem, poliçe ilişkisinin dışında kalan bu kişilere de yöneltilebilir. - **Muhatap unvanı yanında tek yer / birden fazla yer** (TTK m.781): Muhatabın ticaret unvanı yanında tek bir yer gösterilmişse o yer ödeme yeridir. Birden fazla yer gösterilmişse hangisinin ödeme yeri olduğu sıraya göre belirlenir. Çek ilk gösterilen yerde ödenir; sıra belirleyici olur. ## İlgili konular - Bono veya emre yazılı senet, çeklerin düzenlenmesi ve şekli (Ticaret Hukuku): https://www.hukuksalegitim.com/konu/ticaret-hukuku/bono-veya-emre-yazili-senet-ceklerin-duzenlenmesi-ve-sekli - Kabul ve aval (Ticaret Hukuku): https://www.hukuksalegitim.com/konu/ticaret-hukuku/kabul-ve-aval - Çeşitli hükümler ve kanunlar ihtilafı (Ticaret Hukuku): https://www.hukuksalegitim.com/konu/ticaret-hukuku/cesitli-hukumler-ve-kanunlar-ihtilafi - Kambiyo senetleri, poliçenin düzenlenmesi ve şekli (Ticaret Hukuku): https://www.hukuksalegitim.com/konu/ticaret-hukuku/kambiyo-senetleri-policenin-duzenlenmesi-ve-sekli - Tebliğ esasları ve muhataplar (Vergi ve Vergi Usul Hukuku): https://www.hukuksalegitim.com/konu/vergi-ve-vergi-usul-hukuku/teblig-esaslari-ve-muhataplar - Cezai hükümler ve müteferrik hükümler (İcra Müdürlüğü Mevzuatı): https://www.hukuksalegitim.com/konu/icra-mudurlugu-mevzuati/cezai-hukumler-ve-muteferrik-hukumler ## Örnek kararlar - Ceza Genel Kurulu, 2020/367 E., 2022/308 K., 28.04.2022 — ilgili: TTK m.781 - Hukuk Genel Kurulu, 2017/1177 E., 2020/182 K., 18.02.2020 — ilgili: VUK m.94 - Hukuk Genel Kurulu, 2017/243 E., 2019/1061 K., 15.10.2019 — ilgili: VUK m.94 ## İlgili terimler [Çek](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/cek) · [Ödeme yeri](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/odeme-yeri) · [Poliçe](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/police) · [Hamil](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/hamil) · [Kanuni temsilci](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/kanuni-temsilci) · [Yayın](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/yayin) · [Alonj](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/alonj) · [Arz](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/arz) --- Hukuki tavsiye değildir. Güncel kanun metni için madde bağlantılarına bakın.