--- title: "Muhtar nedir?" source: "https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/muhtar" publisher: "Hukuksal Eğitim" language: "tr" type: "DefinedTerm" updated: "2026-10-21" --- # Muhtar **Kısaca:** Muhtar, 4 kanunda 5 maddede geçen bir kavramdır; anlamı bağlama göre değişir. - VUK m.252 · karnelerin şekli, resim ve harçlardan muaf olduğu: Köy ya da mahalle idaresinin seçilmiş başkanıdır. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/213-sayili-vergi-usul-kanunu/madde-252) - İİK m.81 · zabıta memurlariyle muhtarların vazifeleri: Köy yönetiminin başı olan ve köylerde haczi yapan memurun emirlerini ifa ile yükümlü tutulan kişidir. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/2004-sayili-icra-ve-iflas-kanunu/madde-81) - 4541 s. K. m.1: Mahallenin başı ve temsilcisi olan, mahalle halkınca seçilen kişidir. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4541-sayili-sehir-ve-kasabalarda-mahalle-muhtar-ve-ihtiyar-heyetleri-teskiline-dair-kanun/madde-1) ## Kanunda nerede geçiyor ### Vergi Usul Kanunu - VUK m.246 – Ücret ve sorumluluk (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/213-sayili-vergi-usul-kanunu/madde-246#f1): Köy veya mahallede yerel idarenin temsilcisi olarak görev yapan kişidir. Madde, muhtarların vergi usulü işlemlerindeki görevlerine bağlı olarak ücret almasını düzenler. - VUK m.252 – Karnelerin şekli, resim ve harçlardan muaf olduğu: (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/213-sayili-vergi-usul-kanunu/madde-252): Köy ya da mahalle idaresinin seçilmiş başkanıdır. Maddeye göre tasdik işlemi dolayısıyla harç alma yetkisi yalnız muhtarlara tanınmıştır ve bu yetki sınırlıdır. ### İcra ve İflas Kanunu - İİK m.81 – Zabıta memurlariyle muhtarların vazifeleri (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/2004-sayili-icra-ve-iflas-kanunu/madde-81#f2): Köy yönetiminin başı olan ve köylerde haczi yapan memurun emirlerini ifa ile yükümlü tutulan kişidir. Madde, muhtarlar bakımından yazılı müracaat koşulu aramaz. ### Şehir ve Kasabalarda Mahalle Muhtar ve İhtiyar Heyetleri Teşkiline Dair Kanun - Şehir ve Kasabalarda Mahalle Muhtar ve İhtiyar Heyetleri Teşkiline Dair Kanun m.1 (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4541-sayili-sehir-ve-kasabalarda-mahalle-muhtar-ve-ihtiyar-heyetleri-teskiline-dair-kanun/madde-1#f1): Mahallenin başı ve temsilcisi olan, mahalle halkınca seçilen kişidir. Madde, her mahallede bir muhtar bulunmasını öngörür. ### Belediye Kanunu - Belediye Kanunu m.9 – Mahalle ve yönetimi (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5393-sayili-belediye-kanunu/madde-9#f1): Mahallenin yönetiminde yer alan ve mahalle sakinlerinin gönüllü katılımıyla ortak ihtiyaçları belirleyen, belediye ve diğer kamu kurumlarıyla ilişkileri yürüten organdır. Muhtarlık, mahalle halkı tarafından doğrudan seçilir. ## Karıştırılan kavramlar - **Yabancı memleketteki konsolos / Türkiye'deki muhtar** (VUK m.150): Yabancı memleketteki Türk konsolosu, memur olduğu yerde ölen Türk tebaasını bildirir. Muhtar, yalnızca kendi mahalle veya köyünde ölenleri bildirir. Konsolosluk bildirimi Maliye Bakanlığına yapılır ve ikametgah bilgisini de içerir; muhtarın bildirimi ise yerel kapsamla sınırlıdır. - **İhtiyar heyeti / Muhtar** (VUK m.244): İhtiyar heyeti, ekim ve sayım defterlerini tutarak ilmühaber verir. Muhtar da madde metninde ilmühaber verebilen merci olarak anılır. Her iki merci tarafından verilen ilmühaberler için ücret alınamaz; madde iki merci arasında ücret bakımından ayrım yapmaz. - **Muhtar ve ihtiyar heyetinin tahkikatı / vergi dairesinin tahkikatı** (VUK m.245): Muhtar ve ihtiyar heyetleri beyanların doğruluğunu tahkik eder ve davet eder. Vergi dairesi, ihbar üzerine tahkikat yapar. Muhtar ve ihtiyar heyetinin işlemi yalnız ihbarla sonuçlanır; vergi tarhı ve sonraki işlemler vergi dairesinin tahkikatına göre yürür. - **Okul idaresi bildirimi / muhtar veya mülki amir tebliği** (222 s. K. m.55): Okul idaresi, durumu köyde muhtara, diğer yerlerde mülki amire hemen bildirir. Muhtar veya mülki amir, durumu veli, vasi veya aile başkanına en geç üç gün içinde tebliğ ettirir. İdarenin bildirimi ile tebliğ arasında üç günlük üst sınır vardır; tebliğ, cezai sonucu doğuran bilgilendirme aracıdır. - **(a) ve (c) bentleri kapsamında çalışan muhtar / yalnız muhtarlık yapan muhtar** (2108 s. K. m.4): 5510 sayılı Kanun 4/1-(a) veya (c) bendi kapsamında sigortalılık gerektiren bir çalışması ya da bu kapsamda aylığı bulunan muhtar. Bu tür bir çalışması veya aylığı olmayan, yalnız muhtarlık yapan muhtar. Yalnız ikinci gruptaki muhtarlar bu madde uyarınca 4/1-(b) kapsamında sigortalı sayılır; birinci gruptakiler için madde uygulanmaz. - **Muhtar ödeneği / harç payı** (2108 s. K. m.6): Muhtar ödeneği, muhtarın görevine karşılık olarak genel olarak ödenen parasal tutardır. Harç payı, yalnız mahalle muhtarının harç tahsil ettiği hâllerde, tahsilattan doğan paydır. Harç payı yalnız mahalle muhtarları bakımından söz konusudur; köy muhtarları için bu kalem geçerli değildir. ## İlgili konular - Ekim ve sayım beyanı, vergi karnesi, muhafaza ve ibraz ödevleri (Vergi ve Vergi Usul Hukuku): https://www.hukuksalegitim.com/konu/vergi-ve-vergi-usul-hukuku/ekim-ve-sayim-beyani-vergi-karnesi-muhafaza-ve-ibraz-odevleri - Haciz (İcra ve İflas Hukuku): https://www.hukuksalegitim.com/konu/icra-ve-iflas-hukuku/haciz ## Örnek kararlar - 8. Daire, 2022/5370 E., 2025/2053 K., 11.03.2025 — ilgili: 5393 s. K. m.9 - 8. Hukuk Dairesi, 2023/3035 E., 2023/4475 K., 19.09.2023 — ilgili: 4541 s. K. m.1 - 8. Hukuk Dairesi, 2021/5006 E., 2022/5844 K., 15.06.2022 — ilgili: 4541 s. K. m.1 ## İlgili terimler [İhtiyar heyeti](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/ihtiyar-heyeti) · [Mahalle](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/mahalle) · [Vergi karnesi](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/vergi-karnesi) · [Zor kullanma](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/zor-kullanma) · [Tasdik](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/tasdik) --- Hukuki tavsiye değildir. Güncel kanun metni için madde bağlantılarına bakın.