--- title: "Mühürleme nedir?" source: "https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/muhurleme" publisher: "Hukuksal Eğitim" language: "tr" type: "DefinedTerm" updated: "2026-10-21" --- # Mühürleme **Kısaca:** Mühürleme, 9 kanunda 13 maddede geçen bir kavramdır; anlamı bağlama göre değişir. - TMK m.589 · genel olarak: Terekede bulunan eşyanın kapatılarak, kimsenin izinsiz erişememesi için hâkim tarafından yapılan koruma işlemidir. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4721-sayili-turk-medeni-kanunu/madde-589) - HMK m.406 · diğer geçici hukuki korumalar: Mal veya hakkın bulunduğu yerin ya da malın mahkeme eliyle mühürlenerek kullanımının engellenmesidir. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6100-sayili-hukuk-muhakemeleri-kanunu/madde-406) - CMK m.38/A · elektronik işlemler: Belgenin resmiliğini ve bütünlüğünü göstermek için kullanılan mühür işlemidir. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5271-sayili-ceza-muhakemesi-kanunu/madde-38a) ## Kanunda nerede geçiyor ### Ceza Muhakemesi Kanunu - CMK m.38/A – Elektronik işlemler (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5271-sayili-ceza-muhakemesi-kanunu/madde-38a#f6): Belgenin resmiliğini ve bütünlüğünü göstermek için kullanılan mühür işlemidir. Maddenin altıncı fıkrasına göre güvenli elektronik imzalı belgelerde mühürleme, kanunlardaki çoklu nüsha düzenleme zorunluluğunu ortadan kaldırmaz; bu zorunluluk uygulanmaz. - CMK m.130 – Avukat bürolarında arama, elkoyma ve postada elkoyma (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5271-sayili-ceza-muhakemesi-kanunu/madde-130): Karşı koyulan şeyin ayrı bir zarf veya paket içine konularak hazır bulunanlarca mühürlenmesi işlemidir. Mühürleme, şeyin incelenmesinden önce yapılır. ### Türk Medeni Kanunu - TMK m.589 – A. Genel olarak (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4721-sayili-turk-medeni-kanunu/madde-589): Terekede bulunan eşyanın kapatılarak, kimsenin izinsiz erişememesi için hâkim tarafından yapılan koruma işlemidir. - TMK m.591 – C. Mühürleme (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4721-sayili-turk-medeni-kanunu/madde-591#f2): Yazımı yapılan tereke mallarının, üzerine mühür konularak başkasının tasarrufundan çıkarılması ve varlığının korunması işlemidir. Amaç malın mevcut hâlinin korunmasıdır. ### Hukuk Muhakemeleri Kanunu - HMK m.386 – Mühürleme, deftere geçirme ve yemin tutanağı düzenlenmesi usulü (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6100-sayili-hukuk-muhakemeleri-kanunu/madde-386#f1): Taşınır malların korunması amacıyla bir yerde tutulup kullanılmasının önlenmesi veya bir taşınmazın kullanımının ya da değiştirilmesinin engellenmesi işlemidir. Belirli bir faaliyetin durdurulması da mühürlemenin kapsamına girer. - HMK m.406 – Diğer geçici hukuki korumalar (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6100-sayili-hukuk-muhakemeleri-kanunu/madde-406#f1): Mal veya hakkın bulunduğu yerin ya da malın mahkeme eliyle mühürlenerek kullanımının engellenmesidir. Mühürleme işlemi, yönetmelikte belirlenen usulle yapılır. ### Boğaziçi Kanunu - Boğaziçi Kanunu m.11 – Yapının denetimi (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/2960-sayili-bogazici-kanunu/madde-11): Aykırılığı tespit edilen inşaatın tutanakla birlikte kapatılması işlemidir. Mühürlendiğini gösteren belge ve levhalar yapının muhtelif cephelerine asılır ve bu şekilde durum ilgililere tebliğ edilmiş sayılır. - Boğaziçi Kanunu m.13 – Yıkım işleri (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/2960-sayili-bogazici-kanunu/madde-13): Boğaziçi İmar Müdürlüğünce yapının yapımının durdurulması için uygulanan tedbirdir. Mühürlenmiş yapıya sonradan yapılan ilaveler, kanunun c bendi kapsamına girer. ### İcra ve İflas Kanunu - İİK m.210 – Teminat tedbirleri (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/2004-sayili-icra-ve-iflas-kanunu/madde-210): Yerin ya da malın kapatıldığını gösteren resmi işaretin konulmasıdır. Mühür, yetkisiz kişilerin yere girmesini ya da malı kullanmasını engellemek için uygulanır ve bozulması ayrı bir suç oluşturur. ### Vergi Usul Kanunu - VUK m.143 – Aramada bulunan defter ve vesikalar (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/213-sayili-vergi-usul-kanunu/madde-143#f3): Belgelerin konulduğu yerin veya kabın aramayı yapan tarafından mühürlenmesi işlemidir. Mükellefin mührünün de vurulması, mümkün olan hallerde şarttır. ### Petrol Piyasası Kanunu - Petrol Piyasası Kanunu m.20 – İdarî yaptırımlar (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5015-sayili-petrol-piyasasi-kanunu/madde-20#f2-d): Lisans alınmadan lisansa tabi faaliyet gösterilmesi hâlinde tesisin, lisans alınıncaya veya lisans gerektirmeyen faaliyet hâline getirilinceye kadar kapatılmasıdır. Usul ve esasları Kurum yönetmeliğiyle belirlenir. ### İl Özel İdaresi Kanunu - İl Özel İdaresi Kanunu m.60 – İşyeri kapatma yaptırımının uygulanması (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5302-sayili-il-ozel-idaresi-kanunu/madde-60): İşyerinin girişine veya işyerine mühür vurularak faaliyetin fiilen durdurulmasıdır. Maddeye göre kapatma yaptırımının uygulama aracı budur. ## Karıştırılan kavramlar - **İşletme / kapatma-mühürleme** (İİK m.210): Yer masa hakkında faydalı olacağı anlaşıldığında iflas dairesi işletmeye devam eder ve yer onun denetiminde kalır. Faydalı olacağı anlaşılmazsa yer kapatılır ve mühürlenir; işletme durdurulur. Aynı mekân için iki farklı yönetim biçimi vardır; hangisinin uygulanacağı iflas masasına yarar ölçütüne bağlıdır. - **Mühürleme tebliği / ayrı tebligat** (2960 s. K. m.11): Mühürlenen yapının cephelerine belge ve levhaların asılması. Mal sahibi, müteahhit veya fenni mesule ayrıca tebligat yapılması. Asılma ile durum ilgililere tebliğ edilmiş sayılır; ayrı bir tebligat aranmaz. - **Re'sen mühürleme / alacaklı talebiyle mühürleme** (TMK m.591): Hâkimin gerekli gördüğü hallerde, yazım yapılan tereke mallarının mühürlenmesi genel önlemdir. Alacaklının istemi üzerine yapılan mühürleme, yalnızca güvence altına alınan miktarla sınırlıdır. Alacaklı talebiyle yapılan mühürleme, alacağın karşılığı kadar malla sınırlıdır; tereke tümüyle mühürlenemez. - **Mühürleme öncesi tespit / mühürleme** (TMK m.591): Mühürlemeden önce, birlikte oturanların ihtiyacı için gerekli eşya bir tutanakla tespit edilip güvenilir kişiye bırakılır. Mühürleme, tespit edilen bu eşya dışındaki tereke mallarına yapılır. Birlikte oturanların gündelik ihtiyaçları mühürlemenin dışında kalır ve kullanımları sürer. - **Mühürleme / mühür altına alma (ön hazırlık)** (TMK m.591): Mühürleme, yazımın yapılmasından sonra uygulanan asıl önlemdir. Mühür altına alma, yazımdan önce de yapılabilir. Yazımdan önce yapılan mühür altına alma, şartları aynı olduğu için hâkimin yazıma da karar vermesini gerektirir. - **Mühürleme / Mühürlemeye rağmen faaliyet** (5307 s. K. m.17): Mühürleme idari bir tedbirdir ve lisans alınana veya lisans gerektirmeyen duruma gelinene kadar sürer. Mühürlemeye rağmen faaliyeti sürdürenler ayrıca suç işlemiş olur. Faaliyeti sürdürenlerin yetkilileri hakkında 5237 sayılı TCK 203. madde hükümleri uygulanır. ## İlgili konular - Koruma önlemleri (Medeni Hukuk): https://www.hukuksalegitim.com/konu/medeni-hukuk/koruma-onlemleri - Bilişim suçlarının işlenmesi suretiyle elde edilen menfaatin bulunduğu hesabın, bilgisayarlarda, bilgisayar programlarında ve kütüklerinde arama, kopyalama (Ceza Muhakemesi Hukuku): https://www.hukuksalegitim.com/konu/ceza-muhakemesi-hukuku/bilisim-suclarinin-islenmesi-suretiyle-elde-edilen-menfaatin-bulundugu-hesabin - Kararlar, açıklanması ve tebliği, süreler ve eski hâle getirme (Ceza Muhakemesi Hukuku): https://www.hukuksalegitim.com/konu/ceza-muhakemesi-hukuku/kararlar-aciklanmasi-ve-tebligi-sureler-ve-eski-hale-getirme - İflasın tasfiyesi (İcra ve İflas Hukuku): https://www.hukuksalegitim.com/konu/icra-ve-iflas-hukuku/iflasin-tasfiyesi - Çekişmesiz yargı (Medeni Usul Hukuku): https://www.hukuksalegitim.com/konu/medeni-usul-hukuku/cekismesiz-yargi - Delil tespiti ve diğer geçici hukuki korumalar (Medeni Usul Hukuku): https://www.hukuksalegitim.com/konu/medeni-usul-hukuku/delil-tespiti-ve-diger-gecici-hukuki-korumalar ## İlgili terimler [Geçici durdurma](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/gecici-durdurma) · [Teminat](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/teminat) · [Fenni mesul](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/fenni-mesul) · [Fiziki örnek](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/fiziki-ornek) · [İlk alacaklılar toplantısı](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/ilk-alacaklilar-toplantisi) · [Yemin tutanağı](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/yemin-tutanagi) · [Önlem](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/onlem) · [Boğaziçi İmar İdare Heyeti](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/bogazici-imar-idare-heyeti) --- Hukuki tavsiye değildir. Güncel kanun metni için madde bağlantılarına bakın.