---
title: "Mukayyet nedir?"
source: "https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/mukayyet"
publisher: "Hukuksal Eğitim"
language: "tr"
type: "DefinedTerm"
updated: "2026-10-21"
---

# Mukayyet

**Kısaca:** Bir yetkinin belirli bir süreyle sınırlandığını, yani süre bitiminde kendiliğinden sona ereceğini anlatan kavramdır. Süre dolmadan yetki geri alınmadıkça yetki bu süre boyunca devam eder. (144 s. K. m.3)

## Kanunda nerede geçiyor

### Türkiye Büyük Millet Meclisi Reisi Mustafa Kemal Paşa Hazretlerine Başkumandanlık Tevcihine Dair Kanun
- Türkiye Büyük Millet Meclisi Reisi Mustafa Kemal Paşa Hazretlerine Başkumandanlık Tevcihine Dair Kanun m.3 (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/144-sayili-turkiye-buyuk-millet-meclisi-reisi-mustafa-kemal-pasa-hazretlerine-baskumandanlik/madde-3#f1): Bir yetkinin belirli bir süreyle sınırlandığını, yani süre bitiminde kendiliğinden sona ereceğini anlatan kavramdır. Süre dolmadan yetki geri alınmadıkça yetki bu süre boyunca devam eder.

## Karıştırılan kavramlar

- **Mukayyet değer / Vergi değeri** (VUK m.261): Mukayyet değer, kıymetin defterlerdeki kayıtlı değeridir. Vergi değeri, vergi mevzuatına göre belirlenen değerdir. Kayıtlı değer ile vergi mevzuatına göre belirlenen değer aynı olmayabilir; ölçü kıymetin nevine göre seçilir.
- **Mukayyet değer / piyasa rayici** (VUK m.265): Mukayyet değer, muhasebe kayıtlarındaki hesap değeridir ve defter kayıtlarına dayanır. Piyasa rayici, kıymetin o andaki piyasa fiyatıdır ve kayıtlardan bağımsız olarak belirlenir. Hangi ölçünün uygulanacağı, değerleme hükümlerinde belirlenen ölçülere göre ayrılır; bu madde yalnız mukayyet değerin tanımını yapar.
- **Mukayyet değer / maliyet bedeli** (VUK m.265): Mukayyet değer, muhasebe kayıtlarında gösterilen tutardır ve kayıttaki değer üzerinden okunur. Maliyet bedeli, kıymetin edinilmesi için yapılan harcamaların toplamıdır ve VUK'un maliyet hükümlerinde ayrıca düzenlenir. Kayıtlardaki tutar, maliyet hükümlerince belirlenen bedelle aynı olmayabilir; tanım kayıtlardaki tutarı esas alır.
- **Borsa rayici / mukayyet değer** (VUK m.289): Borsada işlem gören kıymetlerde borsa rayici birinci ölçüdür. Borsada rayici bulunmayan kıymetlerde mukayyet değer ikinci ölçü olarak uygulanır. Borsa rayicinin varlığı hâlinde mukayyet değere bakılmaz; yokluğunda mukayyet değer esas alınır.
- **Mukayyet değer / emsal bedeli** (VUK m.289): Mukayyet değer, kıymetin defter ya da kayıt değeridir ve ilgili bölümde bulunabilir. Emsal bedeli, piyasadaki benzer kıymetlerin bedelidir ve son ölçü olarak başvurulur. Mukayyet değer mevcutsa emsal araştırmasına gidilmez; mukayyet değer bulunmadığında emsal bedeli esas alınır.
- **Tasarruf değeri kaybı / mukayyet kıymet** (VUK m.322): Alacak, değersiz hale girdiği tarihte tasarruf değerini kaybeder. Alacak defterdeki mukayyet kıymetiyle kayıtlardan çıkarılır. Değer kaybı tarihi ile kayıttan çıkarma işlemi birbirinden ayrı olarak ele alınır; zarar, defterdeki kayıtlı değer üzerinden hesaplanır.

## İlgili terimler

[Ref etmek](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/ref-etmek)

---
Hukuki tavsiye değildir. Güncel kanun metni için madde bağlantılarına bakın.