--- title: "Mülga hüküm nedir?" source: "https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/mulga-hukum" publisher: "Hukuksal Eğitim" language: "tr" type: "DefinedTerm" updated: "2026-10-21" --- # Mülga hüküm **Kısaca:** Mülga hüküm, 27 kanunda 49 maddede geçen bir kavramdır; anlamı bağlama göre değişir. - TCK m.18 · geri verme: Yürürlükten kaldırılmış, artık uygulanmayan kanun hükmüdür. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5237-sayili-turk-ceza-kanunu/madde-18) - İYUK m.54 · kararın düzeltilmesi: Yürürlükten kaldırılmış ve artık uygulanmayan kanun hükmüdür. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/2577-sayili-idari-yargilama-usulu-kanunu/madde-54) - Av. K. m.28 · avukatlık Sınavı: 5558 sayılı Kanunla yürürlükten kaldırılan düzenlemedir. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/1136-sayili-avukatlik-kanunu/madde-28) ## Kanunda nerede geçiyor ### Vergi Usul Kanunu - VUK m.354 (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/213-sayili-vergi-usul-kanunu/madde-354): Yürürlükten kaldırılmış ve artık uygulanmayan kanun maddesi. Bu maddede madde numarası 354 olsa da metin mülga olarak işaretlenmiştir. - VUK m.382 (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/213-sayili-vergi-usul-kanunu/madde-382): Yürürlükten kaldırılmış, artık uygulanmayan kanun hükmü anlamına gelir. Mülga bir madde, yeni bir kural koymaz; yalnızca eski hükmün artık geçerli olmadığını bildirir. - VUK m.388 (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/213-sayili-vergi-usul-kanunu/madde-388): Yürürlükten kaldırılmış, artık uygulanmayan kanun hükmüdür. Bu maddede mülgalık, 380-412 maddelerinin tamamını kapsar. - VUK m.394 (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/213-sayili-vergi-usul-kanunu/madde-394): Kanun koyucunun yürürlükten kaldırdığı, artık uygulanmayan kanun hükmüdür. Bu madde ile 380-412. maddeler mülga kılınmıştır. - VUK m.395 (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/213-sayili-vergi-usul-kanunu/madde-395): Yürürlükten kaldırılmış, artık uygulanmayan kanun hükmüdür. Bu madde bir kısım hükmü mülga olarak işaretlemektedir. - VUK m.397 (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/213-sayili-vergi-usul-kanunu/madde-397): Yürürlükten kaldırılmış, artık uygulanmayan kanun hükmüdür. Mülgalık, hükmün geçmişteki uygulamalarını ortadan kaldırmaz; yalnızca bundan sonra uygulanmamasını sağlar. - VUK m.400 (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/213-sayili-vergi-usul-kanunu/madde-400): Yürürlükten kaldırılmış, artık uygulanmayan kanun hükmüdür. Mülgalık, hükmün metinden çıkarılması ile sağlanır ve geriye dönük uygulama doğurmaz. - VUK m.404 (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/213-sayili-vergi-usul-kanunu/madde-404): Yürürlükten kaldırılmış, artık uygulanmayan kanun hükmüdür. Mülgiyet, kanun koyucunun açık bir düzenlemeyle hükmü kaldırmasıyla gerçekleşir ve geçmişe değil, kararlaştırılan tarihten itibaren etki doğurur. - VUK m.406 (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/213-sayili-vergi-usul-kanunu/madde-406): Yürürlükten kaldırılmış ve artık uygulanmayan kanun hükmüdür. Bu madde, 380–412. maddelerin mülga olduğunu bildirir ve bu hükümler artık uygulanmaz. - VUK m.410 (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/213-sayili-vergi-usul-kanunu/madde-410): Kanun koyucu tarafından yürürlükten kaldırılmış ve artık uygulanmayan kanun hükmü. Madde bir hükmü mülga ederken o hükmün içeriğini değil, yürürlükten kalkma durumunu bildirir. - VUK m.412 (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/213-sayili-vergi-usul-kanunu/madde-412): Yürürlükten kaldırılmış, artık uygulanmayan kanun hükmüdür. Bu madde bakımından 380 ila 412. maddeler mülgadır. - VUK m.415 – Kaldırılan hükümler (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/213-sayili-vergi-usul-kanunu/madde-415): Yürürlükten kaldırılmış ve artık uygulanmayan kanun hükmüdür. Mükerrer 415. madde bu niteliktedir ve metinde mülga olduğu açıkça belirtilmiştir. ### Devlet Memurları Kanunu - DMK m.213 – Yakacak yardımı (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/657-sayili-devlet-memurlari-kanunu/madde-213): Yürürlükten kaldırılmış, artık uygulanmayan kanun hükmüdür. Bu madde 27/6/1989 tarihli KHK-375/32 ile mülga edilmiştir. - DMK m.237 – Yürürlükten kaldırılan hükümler (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/657-sayili-devlet-memurlari-kanunu/madde-237): Yürürlükten kalkmış, artık uygulanmayan kanun hükmüdür. Madde, (b) bendinde sayılan eski kanunların aykırı hükümlerinin bu tür hale geldiğini belirtir. - DMK geç. m.22 – İntibak ve uygulama komisyonu (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/657-sayili-devlet-memurlari-kanunu/gecici-madde-22): Yürürlükten kaldırılmış, artık hukuki sonuç doğurmayan kanun hükmüdür. Bu madde 23/12/1972 tarihli KHK-2/5 ile mülga edilmiştir. - DMK geç. m.23 (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/657-sayili-devlet-memurlari-kanunu/gecici-madde-23): Yürürlükten kaldırılmış, artık uygulanmayan kanun maddesidir. Bu madde 6111 sayılı Kanun'un 117. maddesiyle mülga edilmiştir. - DMK geç. m.30 (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/657-sayili-devlet-memurlari-kanunu/gecici-madde-30): Yürürlükten kaldırılmış, artık yeni olaylara uygulanmayan kanun hükmüdür. Bu madde 6111 sayılı Kanun'un 117. maddesiyle yürürlükten kaldırılmıştır. ### İcra ve İflas Kanunu - İİK m.25/A – Çocukla şahsi münasebet tesisine dair ilamin icrası (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/2004-sayili-icra-ve-iflas-kanunu/madde-25a): Yürürlükten kaldırılmış, artık yeni olaylara uygulanmayan hükümdür. Bu madde 24/11/2021 tarihinde 7343 sayılı Kanun ile yürürlükten kaldırılmıştır. - İİK m.179/A – Erteleme yargılaması: (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/2004-sayili-icra-ve-iflas-kanunu/madde-179a): Yürürlükten kaldırılmış hüküm anlamına gelir. Madde metninde 7101 sayılı Kanun'un 65. maddesiyle 28/2/2018 tarihinde mülga olduğu belirtilmiştir, bu nedenle somut olayda uygulanamaz. - İİK m.329/A – İflâsın ertelenmesi ile ilişki (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/2004-sayili-icra-ve-iflas-kanunu/madde-329a): Yürürlükten kaldırılmış, artık uygulanmayan kanun maddesidir. Bu madde 7101 sayılı Kanun'un 65. maddesiyle mülga edilmiştir. - İİK m.352/B (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/2004-sayili-icra-ve-iflas-kanunu/madde-352b): Yürürlükten kaldırılmış, artık uygulanmayan kanun hükmüdür. Madde 5358 sayılı Kanunun 23. maddesiyle yürürlükten kaldırılmıştır. ### Avukatlık Kanunu - Av. K. m.28 – Avukatlık Sınavı (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/1136-sayili-avukatlik-kanunu/madde-28): 5558 sayılı Kanunla yürürlükten kaldırılan düzenlemedir. Bu nedenle madde metni yürürlükte değildir ve uygulamada bağlayıcı bir kural oluşturmaz. - Av. K. m.31 – Sınav sonuçları (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/1136-sayili-avukatlik-kanunu/madde-31): Yürürlükten kaldırılmış ve artık uygulanmayan kanun maddesidir. 31. madde, 5558 sayılı Kanun'un 1. maddesiyle yürürlükten kaldırıldığından bugün bağlayıcı bir norm değildir. ### Gelir Vergisi Kanunu (GVK) - GVK m.32 – Asgarî geçim indirimi (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/193-sayili-gelir-vergisi-kanunu-gvk/madde-32): Kanun koyucu tarafından yürürlükten kaldırılmış ve artık uygulanmayan hükmü ifade eder. Bu maddede mülgiyet 22/12/2021 tarihli 7349 sayılı Kanun'un 3. maddesi ile gerçekleşmiştir. - GVK m.116 – Beyanda bulunacaklar (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/193-sayili-gelir-vergisi-kanunu-gvk/madde-116): Yürürlükten kaldırılmış ve artık uygulanmayan kanun hükmüdür. Madde metninde 4369 sayılı Kanun'un 82. maddesiyle 22.07.1998 tarihinde mülga edildiği belirtilmiştir. ### Anayasada Yapılan Değişikliklere Uyum Sağlanması Amacıyla Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun Hükmünde Kararname - Anayasada Yapılan Değişikliklere Uyum Sağlanması Amacıyla Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun Hükmünde Kararname m.87 (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/703-sayili-anayasada-yapilan-degisikliklere-uyum-saglanmasi-amaciyla-bazi-kanun-ve-kanun/madde-87): Yürürlükte olan bir kanun hükmünün, sonradan çıkarılan bir kanun veya kanun hükmünde kararname ile yürürlükten kaldırılmasıdır. Mülga hüküm, kaldırıldığı tarihten sonra uygulanmaz. - Anayasada Yapılan Değişikliklere Uyum Sağlanması Amacıyla Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun Hükmünde Kararname m.181 (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/703-sayili-anayasada-yapilan-degisikliklere-uyum-saglanmasi-amaciyla-bazi-kanun-ve-kanun/madde-181): Yürürlükten kaldırılmış, artık uygulanmayan kanun hükmü. Bu madde ile 244 sayılı Kanun'un ilgili hükmü mülga edilmiştir. ### İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu ile Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun - İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu ile Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun m.45 (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6645-sayili-is-sagligi-ve-guvenligi-kanunu-ile-bazi-kanun-ve-kanun-hukmunde-kararnamelerde/madde-45): Yürürlükten kaldırılmış ve artık uygulanmayan kanun maddesidir. Bu maddede 77 ila 85. maddeler başlık düzeyinde mülga olarak metinde kalmıştır. - İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu ile Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun m.51 (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6645-sayili-is-sagligi-ve-guvenligi-kanunu-ile-bazi-kanun-ve-kanun-hukmunde-kararnamelerde/madde-51): Yürürlükten kaldırılmış, artık uygulanmayan ve yalnız geçmiş olaylar bakımından ilgisi olabilecek kanun maddesidir. Bu maddede yer alan 77–85. maddeler bu niteliktedir. ### Türk Ceza Kanunu - TCK m.18 – Geri verme (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5237-sayili-turk-ceza-kanunu/madde-18): Yürürlükten kaldırılmış, artık uygulanmayan kanun hükmüdür. Bu maddede mülgaiyet 23/4/2016 tarih ve 6706 sayılı Kanun'un 36. maddesi ile gerçekleşmiştir. ## Karıştırılan kavramlar - **Mülga hüküm / güncel hüküm** (2802 s. K. m.93/A): Bu madde 6526 sayılı Kanun ile mülga edilmiştir. Mülga edilmeden önce uygulanan dönemde yapılan işlemler için bu hüküm yorumlanabilmektedir. Güncel bir olaya bu madde doğrudan uygulanamaz; olay tarihi itibarıyla yürürlükte olan hüküm esas alınmalıdır. - **Mülga hüküm / yürürlükteki hüküm** (VUK m.387): 380 ile 412. maddeler arasındaki hükümler, vergi mahkemelerinin göreve başlamasıyla birlikte mülga sayılmıştır. Madde 380'den önceki ve 412'den sonraki maddeler bu mülgaiyetin kapsamında değildir ve yürürlüğünü korur. Mülgaiyet kapsamı yalnızca 380-412 aralığıyla sınırlıdır; bu aralık dışındaki hükümler için madde bir değişiklik getirmez. - **Mülga hüküm / Yürürlükte kalan hüküm** (VUK m.403): 380-412. maddeler arasındaki hükümler, vergi mahkemelerinin göreve başlamasından itibaren mülgadır. 213 sayılı Kanunun 379. maddesinden önceki ve 413. maddesinden sonraki hükümler bu madde kapsamında değildir ve yürürlüktedir. Mülgalık sınırı madde metnindeki aralıkla çizilir; bu aralık dışındaki hükümlere ilişkin mülgalık sonucu çıkarılamaz. - **Mülga hüküm / yürürlükteki saklı tutma** (261 s. K. m.2): Maddenin birinci fıkrasında yer alan mülga 2. madde, 28/8/1967 tarihli ve 933 sayılı Kanunun 11. maddesiyle yürürlükten kaldırılmıştır. Metinde yer alan saklı tutma hükmü, 3283 sayılı Kanunla verilen muafiyet yetkisinin korunmasını düzenler. Bugün uygulanacak olan, mülga maddenin içeriği değil, saklı tutma hükmüdür. Mülga metne dayanarak yetki iddiası ileri sürülemez. - **Mülga hüküm / atıfların yeni kanuna yapılmış sayılması** (406 s. K. m.2): Mülga 406 sayılı Kanun m.2 metnine doğrudan dayanan eski uygulamalar ve bu metne yapılan atıflar. 5809 sayılı Kanun m.65/1 ile yapılan atıf dönüşümü: diğer mevzuatta 406 ve 2813 sayılı Kanunlara yapılan atıflar konuları itibarıyla 5809 sayılı Kanun'a yapılmış sayılır. Eski 406 m.2 hükmüne dayanan dava ve işlemlerde, metnin hangi konuya ilişkin olduğu saptanarak ilgili 5809 hükmü aranır; mülga madde kendiliğinden uygulanmaz. (İdare Dava Daireleri Kurulu, 2024/1916 E., 2025/681 K., 24.03.2025) ## İlgili konular - Avukatlık sınavı, genel olarak ve yalnız avukatların yapabileceği işler (Avukatlık Hukuku): https://www.hukuksalegitim.com/konu/avukatlik-hukuku/avukatlik-sinavi-ve-sinava-gireceklerin-tespiti-genel-olarak-ve-yalniz - Vergi mahkemesinde dava açmaya yetkili olanlar ve dava konusu (Vergi ve Vergi Usul Hukuku): https://www.hukuksalegitim.com/konu/vergi-ve-vergi-usul-hukuku/vergi-mahkemesinde-dava-acmaya-yetkili-olanlar-ve-dava-konusu - Kanunun uygulama alanı (Ceza Hukuku Genel Hükümler): https://www.hukuksalegitim.com/konu/ceza-hukuku-genel-hukumler/kanunun-uygulama-alani - Yargı harçları: çeşitli hükümler (İcra Müdürlüğü Mevzuatı): https://www.hukuksalegitim.com/konu/icra-mudurlugu-mevzuati/yargi-harclari-cesitli-hukumler - Fevkalade hallerde mühlet ve tatil (İcra ve İflas Hukuku): https://www.hukuksalegitim.com/konu/icra-ve-iflas-hukuku/fevkalade-hallerde-muhlet-ve-tatil - İlamların icrası, taşınmaz tahliye ve teslimi (İcra ve İflas Hukuku): https://www.hukuksalegitim.com/konu/icra-ve-iflas-hukuku/ilamlarin-icrasi-tasinmaz-tahliye-ve-teslimi ## İlgili terimler [Göreve başlama tarihi](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/goreve-baslama-tarihi) · [Vergi mahkemesi](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/vergi-mahkemesi) · [Anayasa Mahkemesi iptali](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/anayasa-mahkemesi-iptali) · [Yerine işlenmiş hüküm](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/yerine-islenmis-hukum) · [Yerine işleme](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/yerine-isleme) · [Yürürlükten kaldırma](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/yururlukten-kaldirma) · [Sözleşmeli personel](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/sozlesmeli-personel) · [İşin reddi zorunluluğu](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/isin-reddi-zorunlulugu) --- Hukuki tavsiye değildir. Güncel kanun metni için madde bağlantılarına bakın.