--- title: "Mülki amir nedir?" source: "https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/mulki-amir" publisher: "Hukuksal Eğitim" language: "tr" type: "DefinedTerm" updated: "2026-10-21" --- # Mülki amir **Kısaca:** Mülki amir, 11 kanunda 12 maddede geçen bir kavramdır; anlamı bağlama göre değişir. - DMK m.100 · günlük çalışma saatlerinin tesbiti: Taşrada engelli memurlar için günlük çalışma saatlerini farklı belirleyebilen makamdır. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/657-sayili-devlet-memurlari-kanunu/madde-100) - 2911 s. K. m.22 · yasak yerler: Valilik ve kaymakamlık gibi idari birimlerin yetkili amirleridir. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/2911-sayili-toplanti-ve-gosteri-yuruyusleri-kanunu/madde-22) - 1512 s. K. m.32 · dördüncü sınıf noterliklerin yönetimi: Asliye mahkemesinin bulunmadığı ilçelerde, dördüncü sınıf noterlik için hükûmet konağında yer ayırmakla görevli idari yetkilidir. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/1512-sayili-noterlik-kanunu/madde-32) ## Kanunda nerede geçiyor ### Toplantı ve Gösteri Yürüyüşleri Kanunu - Toplantı ve Gösteri Yürüyüşleri Kanunu m.17 – Toplantının ertelenmesi veya bazı hâllerde yasaklanması (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/2911-sayili-toplanti-ve-gosteri-yuruyusleri-kanunu/madde-17): Maddede yetkili olarak sayılan bölge valisi, vali ve kaymakamdır. Erteleme ve yasaklama kararını bu makamlar verebilir. - Toplantı ve Gösteri Yürüyüşleri Kanunu m.22 – Yasak yerler (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/2911-sayili-toplanti-ve-gosteri-yuruyusleri-kanunu/madde-22): Valilik ve kaymakamlık gibi idari birimlerin yetkili amirleridir. Genel meydanlarda halkın ve ulaşım araçlarının geçişini sağlayacak düzenlemeleri yapmakla yetkilidirler. ### Devlet Memurları Kanunu - DMK m.100 – Günlük çalışma saatlerinin tesbiti: (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/657-sayili-devlet-memurlari-kanunu/madde-100): Taşrada engelli memurlar için günlük çalışma saatlerini farklı belirleyebilen makamdır. Yetkisi taşra teşkilatı ile sınırlıdır. ### Noterlik Kanunu - Noterlik Kanunu m.32 – Dördüncü sınıf noterliklerin yönetimi (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/1512-sayili-noterlik-kanunu/madde-32): Asliye mahkemesinin bulunmadığı ilçelerde, dördüncü sınıf noterlik için hükûmet konağında yer ayırmakla görevli idari yetkilidir. Madde metni bu görevi mülki amirlere yüklemekte, hangi mülki amirin kastedildiğini ayrıca belirtmemektedir. ### Seyahat Acentaları ve Seyahat Acentaları Birliği Kanunu - Seyahat Acentaları ve Seyahat Acentaları Birliği Kanunu m.30 – Ceza (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/1618-sayili-seyahat-acentalari-ve-seyahat-acentalari-birligi-kanunu/madde-30#f1): İdari para cezasını hükmeden makamdır. Ceza, 29. maddedeki idari soruşturmadan ayrı olarak mülki amir tarafından verilir. ### Uyuşturucu Maddelerin Murakabesi Hakkında Kanun - Uyuşturucu Maddelerin Murakabesi Hakkında Kanun m.23 (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/2313-sayili-uyusturucu-maddelerin-murakabesi-hakkinda-kanun/madde-23): Kenevirin imhası için emir veren yetkili idari makamdır. Maddede imha, ziraat mühendisinin veya ziraat teknisyeninin raporu üzerine mahallin en büyük mülki amirinin emriyle yapılır. ### Türkiye Emekli Subaylar, Emekli Astsubaylar, Emekli Uzman Erbaşlar, Harp Malulü Gaziler, Şehit Dul ve Yetimleri ile Muharip Gaziler Dernekleri Hakkında Kanun - Türkiye Emekli Subaylar, Emekli Astsubaylar, Emekli Uzman Erbaşlar, Harp Malulü Gaziler, Şehit Dul ve Yetimleri ile Muharip Gaziler Dernekleri Hakkında Kanun m.3 – Tüzelkişilik kazanma (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/2847-sayili-turkiye-emekli-subaylar-emekli-astsubaylar-emekli-uzman-erbaslar-harp-malulu/madde-3#f1): Derneğin tüzüğünü alan ve inceleyen idari makamdır. Tüzüğün incelenmesinde İçişleri Bakanlığı ile Milli Savunma Bakanlığının görüşü alınır. ### Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu - Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu m.4 – Haber verme zorunluğu (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/2863-sayili-kultur-ve-tabiat-varliklarini-koruma-kanunu/madde-4#f3): Köy dışındaki yerlerde ilk bildirimin yapılacağı idari makamdır. Muhtar ise köyde bu görevi üstlenir. ### Kamulaştırma Kanunu - Kamulaştırma Kanunu m.9 – Kadastro görmemiş yerlerde tespit işlemi (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/2942-sayili-kamulastirma-kanunu/madde-9#f1): Kaymakam veya validir. İdarenin istemi üzerine bilirkişilerin seçilmesini ve yemin ettirilip idareye bildirilmesini sağlayan makamdır. ## Karıştırılan kavramlar - **Muhtar / Mülki amir ve diğer makamlar** (2863 s. K. m.4): Muhtar ihbarı aldığında aynı gün tedbirleri ve durumu en yakın mülki amire bildirir. Mülki amir ve diğer makamlar on gün içinde yazı ile Bakanlığa ve en yakın müze müdürlüğüne bildirir. Muhtar için gün, diğer makamlar için on gün süre öngörülmüştür; bildirim yazılı yapılmalıdır. - **Mülki amir / Başkanlık veya idare** (6306 s. K. m.5): Üçüncü fıkrada tahliye ve yıktırmayı mahallî idarelerin iştirakiyle yapan mülki amirler. Dördüncü fıkrada yıktırmayı yapan idare ve uygulamanın gerektirdiği hallerde işi bizzat yapan Başkanlık. Yetkili makam değişebilir; kapalı kapı açma için mülki idare amirinin yazılı izni gerekir. Her iki halde masraf maliklerden tahsil edilir. - **Okul idaresi bildirimi / muhtar veya mülki amir tebliği** (222 s. K. m.55): Okul idaresi, durumu köyde muhtara, diğer yerlerde mülki amire hemen bildirir. Muhtar veya mülki amir, durumu veli, vasi veya aile başkanına en geç üç gün içinde tebliğ ettirir. İdarenin bildirimi ile tebliğ arasında üç günlük üst sınır vardır; tebliğ, cezai sonucu doğuran bilgilendirme aracıdır. - **Mahallî mülkî amir / diğer idari organlar** (1593 s. K. m.294): Maddeye göre bu Kanun'da yazılı idari para cezalarını verme yetkisi mahallî mülkî amirindir. Belediye encümeni veya kolluk gibi organlar bu yetkiye sahip değildir. Yetkisiz organın verdiği idari para cezası kanuna aykırıdır; uygulamada bozulma sebebi sayılmaktadır. - **Mahalli mülki amir ve sağlık kuruluşu / genel kolluk ve belediye zabıta memuru** (2828 s. K. m.21): Mahalli mülki amirler ve sağlık kuruluşları, maddede ayrı sayılmış kurumlardır. Genel kolluk kuvvetleri ve belediye zabıta memurları da ayrı bir kategoridir. Maddenin yükümlülüğü her iki gruba da aynı biçimde yüklenmiştir; metin gruplar arasında farklı bir yükümlülük derecesi öngörmez. - **Mahkemeden koruma kararı / Mülki amir onayıyla aileye teslim** (2828 s. K. m.22): Koruma kararında karar makamı mahkemedir ve kuruluş bakımı sürer. Aileye teslimde karar makamı mülki amirdir ve kuruluşun inceleme raporuna dayanır. Kuruluş raporunda sakınca yoksa çocuk mahkeme kararı beklenmeden mülki amir onayıyla ailesine teslim edilebilir. ## Örnek kararlar - 2021/44 E., 2024/172 K., 17.10.2024 — ilgili: 2847 s. K. m.3 - 2014/101 E., 2017/142 K., 28.09.2017 — ilgili: 4771 s. K. m.5 - 2013/64 E., 2013/142 K., 28.11.2013 — ilgili: 6284 s. K. m.3 ## İlgili terimler [Engelli memur](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/engelli-memur) · [Geçici yetkili noter yardımcısı](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/gecici-yetkili-noter-yardimcisi) · [İnha](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/i-nha) · [Tüzük değişikliği](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/tuzuk-degisikligi-veya-fesihbirlesmekatilma-karari) · [Açık ve yakın tehlike](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/acik-ve-yakin-tehlike) · [Kayıt tarihi](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/kayit-tarihi) · [Yasaklama](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/yasaklama) · [Korunan kişi](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/korunan-kisi) --- Hukuki tavsiye değildir. Güncel kanun metni için madde bağlantılarına bakın.