--- title: "Müracaat hakkı nedir?" source: "https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/muracaat-hakki" publisher: "Hukuksal Eğitim" language: "tr" type: "DefinedTerm" updated: "2026-10-21" --- # Müracaat hakkı **Kısaca:** Müracaat hakkı, 3 kanunda 8 maddede geçen bir kavramdır; anlamı bağlama göre değişir. - TTK m.713 · genel olarak: Vadede poliçenin ödenmemesi hâlinde hamilin, asıl borçlu muhatap dışındaki poliçe borçlularına karşı bedeli talep edebilmesini sağlayan kambiyo hakkıdır. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6102-sayili-turk-ticaret-kanunu/madde-713) - İİK m.125 · münderecatı: Ödeme yapan veya borçtan kurtulan kişinin, asıl borçlu aleyhine rücu yoluyla alacağını talep etme hakkıdır. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/2004-sayili-icra-ve-iflas-kanunu/madde-125) - 1512 s. K. m.105 · ticari protesto: Hamilin, ödenmeyen poliçe bedeli için cirantalara ve düzenleyene başvurabilmesi hakkıdır. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/1512-sayili-noterlik-kanunu/madde-105) ## Kanunda nerede geçiyor ### Türk Ticaret Kanunu - TTK m.713 – I - Genel olarak (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6102-sayili-turk-ticaret-kanunu/madde-713): Vadede poliçenin ödenmemesi hâlinde hamilin, asıl borçlu muhatap dışındaki poliçe borçlularına karşı bedeli talep edebilmesini sağlayan kambiyo hakkıdır. Müracaat borçluları düzenleyen, cirantalar ve bunlara aval verenlerdir. - TTK m.714 – II - Protesto — 1. Süreler ve şartları (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6102-sayili-turk-ticaret-kanunu/madde-714): Vade gelmeden ya da vadede ödeme yapılmadığında hamilin cirantalara ve diğer poliçe borçlularına karşı sahip olduğu başvuru hakkıdır. Bu hakkın kullanılması için protesto koşulu aranabilir. - TTK m.725 – V - Başvurma hakkının kapsamı — 1. Hamilin hakkı (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6102-sayili-turk-ticaret-kanunu/madde-725): Poliçenin vadesinde ödenmemesi ya da vadeden önce kabul edilmemesi hâlinde hamilin, senette imzası bulunan müracaat borçlularına karşı bedel ve ekleri talep edebilme hakkıdır. Hakkın kapsamı bu maddede sayılan kalemlerle sınırlıdır. - TTK m.734 – I - Genel hükümler (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6102-sayili-turk-ticaret-kanunu/madde-734): Hamilin, poliçenin vadesinde ödenmemesi veya kabul edilmemesi halinde poliçe borçlularına başvurarak bedel ve ekleri isteyebilmesi hakkıdır. Araya girme, bu hakkın kullanılmasını önleyen ya da sınırlandıran bir yoldur. - TTK m.738 – III - Araya girerek ödeme — 1. Şartları (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6102-sayili-turk-ticaret-kanunu/madde-738): Hamilin, vade geldiğinde ödeme alamadığında veya vadeden önce belirli hallerde poliçe borçlularına karşı başvurabildiği haktır. Araya girerek ödeme, bu hakkın kullanılmasını önlemeye yönelik bir kurumdur. - TTK m.808 – I - Hamilin başvurma hakları (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6102-sayili-turk-ticaret-kanunu/madde-808): Hamilin çekin ödenmemesi nedeniyle cirantalara, düzenleyene ve diğer çek borçlularına karşı bedel, faiz ve giderleri isteyebilmesi hakkıdır. Bu hakkın kullanılabilmesi için ödememe hâlinin sabit olması gerekir. ### İcra ve İflas Kanunu - İİK m.125 – 2 – Münderecatı (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/2004-sayili-icra-ve-iflas-kanunu/madde-125#f2): Ödeme yapan veya borçtan kurtulan kişinin, asıl borçlu aleyhine rücu yoluyla alacağını talep etme hakkıdır. İkinci fıkrada alacaklının bu hakkının saklı kalması, ihaleden itibaren bir yıl içinde bildirime bağlanmıştır. ### Noterlik Kanunu - Noterlik Kanunu m.105 – Ticari protesto (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/1512-sayili-noterlik-kanunu/madde-105): Hamilin, ödenmeyen poliçe bedeli için cirantalara ve düzenleyene başvurabilmesi hakkıdır. Protesto ya da buna denk işlemler yapılmadan düşer. ## Karıştırılan kavramlar - **Vadeden önce / vadede müracaat hakkı** (TTK m.738): Hamilin vadeden önce müracaat hakkını kullanabildiği hallerde, araya girerek ödeme vade gelmeden de yapılabilir. Hamilin vadede müracaat hakkını kullandığı hallerde ödeme vadede yapılır. Her iki durumda da ödeme, hamilin müracaat hakkını kullanabildiği bütün hallerde mümkündür; zaman bakımından tek sınır protestonun çekilme son günüdür. ## İlgili konular - Araya girme, araya girme suretiyle kabul ve araya girerek ödeme (Ticaret Hukuku): https://www.hukuksalegitim.com/konu/ticaret-hukuku/araya-girme-araya-girme-suretiyle-kabul-ve-araya-girerek-odeme - Başvurma hakkı, protesto ve şekli (Ticaret Hukuku): https://www.hukuksalegitim.com/konu/ticaret-hukuku/basvurma-hakki-protesto-ve-sekli - Artırma şartları (İcra ve İflas Hukuku): https://www.hukuksalegitim.com/konu/icra-ve-iflas-hukuku/artirma-sartlari - Başvurma hakkının kapsamı, makbuz ve başvurma hakkının düşmesi (Ticaret Hukuku): https://www.hukuksalegitim.com/konu/ticaret-hukuku/basvurma-hakkinin-kapsami-makbuz-ve-basvurma-hakkinin-dusmesi ## Örnek kararlar - Hukuk Genel Kurulu, 2013/2013 E., 2015/1182 K., 08.04.2015 — ilgili: TTK m.808 - 11. Hukuk Dairesi, 2023/5341 E., 2024/8674 K., 04.12.2024 — ilgili: TTK m.713 - Konya 4. Asliye Ticaret Mahkemesi, 2024/606 E., 2025/65 K., 24.01.2025 — ilgili: TTK m.714 ## İlgili terimler [Ödememe protestosu](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/odememe-protestosu) · [Müracaat borçlusu](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/muracaat-borclusu) · [Protesto](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/protesto) · [Hamil](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/hamil) · [Araya giren](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/araya-giren) · [Kabul etmeme](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/kabul-etmeme) · [Araya girerek ödeme](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/araya-girerek-odeme) · [Kabule arz](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/kabule-arz) --- Hukuki tavsiye değildir. Güncel kanun metni için madde bağlantılarına bakın.