---
title: "Müracaat nedir?"
source: "https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/muracaat"
publisher: "Hukuksal Eğitim"
language: "tr"
type: "DefinedTerm"
updated: "2026-10-21"
---

# Müracaat

**Kısaca:** Müracaat, 7 kanunda 8 maddede geçen bir kavramdır; anlamı bağlama göre değişir.

- DMK m.21 · müracaat, şikayet ve dava açma: Memurun kurumuyla ilgili resmi ve şahsi işlerinde, idareye yaptığı talep ya da başvurudur. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/657-sayili-devlet-memurlari-kanunu/madde-21)
- VUK m.318 · amortisman nispetlerinin itibar tarihi: Mükellefin ayrı ayrı tespit edilecek nispet için Maliye Bakanlığına yaptığı başvurudur. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/213-sayili-vergi-usul-kanunu/madde-318)
- 6384 s. K. m.5 · avrupa İnsan Hakları Mahkemesine başvurmuş olanların Komisyona yapacağı müracaatın şekli ve süresi: Başvuranın Komisyona yaptığı, imzalı dilekçe ve ekleriyle birlikte sunulan başvurudur. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6384-sayili-tazminat-komisyonunun-gorevleri-ile-calisma-usul-ve-esaslari-hakkinda-kanun/madde-5)

## Kanuni tanım

- **6384 s. K. m.3/1-d** (Tazminat Komisyonunun Görevleri ile Çalışma Usul ve Esasları Hakkında Kanun): Komisyona iletilen talebi — https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6384-sayili-tazminat-komisyonunun-gorevleri-ile-calisma-usul-ve-esaslari-hakkinda-kanun/madde-3#f1-d

## Kanunda nerede geçiyor

### Tazminat Komisyonunun Görevleri ile Çalışma Usul ve Esasları Hakkında Kanun
- Tazminat Komisyonunun Görevleri ile Çalışma Usul ve Esasları Hakkında Kanun m.3 – Tanımlar (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6384-sayili-tazminat-komisyonunun-gorevleri-ile-calisma-usul-ve-esaslari-hakkinda-kanun/madde-3#f1-d): Komisyona iletilen tazminat talebini ifade eder. Talebin ne zaman ve hangi şekilde yapılacağı bu maddede değil, 5/A maddesi kapsamında belirlenir.
- Tazminat Komisyonunun Görevleri ile Çalışma Usul ve Esasları Hakkında Kanun m.5 – Avrupa İnsan Hakları Mahkemesine başvurmuş olanların Komisyona yapacağı müracaatın şekli ve süresi (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6384-sayili-tazminat-komisyonunun-gorevleri-ile-calisma-usul-ve-esaslari-hakkinda-kanun/madde-5#f1): Başvuranın Komisyona yaptığı, imzalı dilekçe ve ekleriyle birlikte sunulan başvurudur. Madde, müracaatın kağıt ortamda, Cumhuriyet başsavcılığı aracılığıyla veya elektronik ortamda yapılabileceğini kabul eder.

### Devlet Memurları Kanunu
- DMK m.21 – Müracaat, şikayet ve dava açma (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/657-sayili-devlet-memurlari-kanunu/madde-21#f1): Memurun kurumuyla ilgili resmi ve şahsi işlerinde, idareye yaptığı talep ya da başvurudur. Bir idari eylem ya da işleme karşı yapılan itiraz niteliğinde olmak zorunda değildir.

### Türk Silahlı Kuvvetleri İç Hizmet Kanunu
- Türk Silahlı Kuvvetleri İç Hizmet Kanunu m.25 – I - Müracaatlar (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/211-sayili-turk-silahli-kuvvetleri-ic-hizmet-kanunu/madde-25#f1): Askerin resmi veya şahsi bir konuda söz ya da yazı ile başvurusudur. Madde, müracaatın biçimini söz veya yazı olarak sınırlar.

### Vergi Usul Kanunu
- VUK m.318 – Amortisman nispetlerinin itibar tarihi (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/213-sayili-vergi-usul-kanunu/madde-318#f1): Mükellefin ayrı ayrı tespit edilecek nispet için Maliye Bakanlığına yaptığı başvurudur. Maddenin iki farklı geçerlilik tarihi bu başvuruya bağlanmıştır.

### Bor Tuzları, Trona ve Asfaltit Madenleri ile Nükleer Enerji Hammaddelerinin İşletilmesini, Linyit ve Demir Sahalarının Bazılarının İadesini Düzenleyen Kanun
- Bor Tuzları, Trona ve Asfaltit Madenleri ile Nükleer Enerji Hammaddelerinin İşletilmesini, Linyit ve Demir Sahalarının Bazılarının İadesini Düzenleyen Kanun m.4 – İade edilecek madenler (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/2840-sayili-bor-tuzlari-trona-ve-asfaltit-madenleri-ile-nukleer-enerji-hammaddelerinin/madde-4#f1): Eski sahibin iade talebini Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığına bildirmesidir. Madde, iade için bu başvurunun üç ay içinde yapılmasını aradığından, süre bakımından belirleyici unsurdur.

### Çiftçi Mallarının Korunması Hakkında Kanun
- Çiftçi Mallarının Korunması Hakkında Kanun m.35 (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4081-sayili-ciftci-mallarinin-korunmasi-hakkinda-kanun/madde-35#f1): Kanunun hükümlerine dayanılarak ilgili makamlara yapılan başvuru ve talep. Maddenin muafiyeti bu başvurular için geçerlidir.

### İskan Kanunu
- İskan Kanunu m.11 – Göçebelerin iskânı (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5543-sayili-iskan-kanunu/madde-11#f1): Ailenin iskân talebini ilgili makama iletmesidir. Süre içinde yapılmayan müracaat iskân edilebilme hakkını ortadan kaldırır.

## Karıştırılan kavramlar

- **Söz ile müracaat / yazı ile müracaat** (211 s. K. m.25): Müracaat sözlü olarak, amire iletilerek yapılır. Müracaat yazılı olarak yapılır. Madde ikisini de serbest bırakır; toplu müracaat yasağı ise her iki biçimde de geçerlidir.
- **Bireysel müracaat / toplu müracaat** (211 s. K. m.25): Tek bir asker kendi adına müracaat eder. Birden fazla asker ortak olarak müracaat eder. Bireysel müracaat serbesttir, toplu müracaat yasaktır.
- **Müracaat / şikâyet** (DMK m.21): Müracaat, memurun kurumuyla ilgili resmi ve şahsi işlerinde yaptığı talep ya da başvurudur. Şikâyet, amir veya kurumun memura uyguladığı idari eylem ve işlemlere karşı yapılan başvurudur. Şikâyet, madde metninde idari eylem ve işlemlerle sınırlandığından, konusu bu nitelikte olmayan başvurular müracaat kapsamında kalır. Şikâyet ayrıca dava açma hakkının zeminini oluşturur.
- **Müracaat yapan eski sahip / Müracaat yapmayan eski sahip** (2840 s. K. m.4): Üç aylık süre içinde Bakanlığa müracaat eden eski sahip, iade hakkından yararlanır. Süre içinde müracaat etmeyen eski sahip bakımından madde iade hükmü uygulanmaz. İade, süresinde yapılan müracaata bağlıdır; süre geçtikten sonraki başvuru bu madde kapsamında iade doğurmaz.
- **Başvuran / Müracaat eden** (6384 s. K. m.3): Başvuran, Avrupa İnsan Hakları Mahkemesine başvuruda bulunmuş kişidir ve başvuru bu Mahkemeye yapılır. Müracaat eden, Tazminat Komisyonundan tazminat talebinde bulunan kişidir ve talep Komisyona iletilir. Bir kişinin Avrupa İnsan Hakları Mahkemesine başvurmuş olması, Komisyona müracaat ettiği anlamına gelmez; iki sıfat ayrı koşullara bağlıdır.
- **Başvuru / Müracaat** (6384 s. K. m.3): Başvuru, Avrupa İnsan Hakları Mahkemesine yapılan başvurudur. Müracaat, Komisyona iletilen tazminat talebidir. Hangi merciye yapıldığına göre farklı usul ve süre rejimleri uygulanır; bu nedenle tanımların karıştırılması talebin reddine yol açabilir.

## İlgili konular

- Mevcutlarda amortisman (Vergi ve Vergi Usul Hukuku): https://www.hukuksalegitim.com/konu/vergi-ve-vergi-usul-hukuku/mevcutlarda-amortisman

## Örnek kararlar

- 2024/98 E., 2025/149 K., 10.07.2025 — ilgili: 6384 s. K. m.3
- 2006/142 E., 2008/148 K., 24.09.2008 — ilgili: 5543 s. K. m.11
- 1986/15 E., 1987/1 K., 06.01.1987 — ilgili: DMK m.21

## İlgili terimler

[Müracaat eden](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/muracaat-eden) · [Başvuran](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/basvuran) · [Göçebe](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/gocebe) · [Kabul edilemezlik kararı](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/kabul-edilemezlik-karari) · [Başvuru](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/basvuru) · [Ekli liste](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/ekli-liste) · [Hesap dönemi](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/hesap-donemi) · [Komisyon](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/komisyon)

---
Hukuki tavsiye değildir. Güncel kanun metni için madde bağlantılarına bakın.
