--- title: "Murakabe nedir?" source: "https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/murakabe" publisher: "Hukuksal Eğitim" language: "tr" type: "DefinedTerm" updated: "2026-10-21" --- # Murakabe **Kısaca:** Murakabe, 5 kanunda 8 maddede geçen bir kavramdır; anlamı bağlama göre değişir. - İİK m.223 · iflas idaresi ve iflas dairesinin vazifeleri: İflas dairesinin iflas idaresi üzerindeki denetim ilişkisidir. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/2004-sayili-icra-ve-iflas-kanunu/madde-223) - 1593 s. K. m.3: Denetim ve gözetim anlamına gelir. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/1593-sayili-umumi-hifzissihha-kanunu/madde-3) - 2313 s. K. m.1: Maddelerin ithal, ihraç ve satışı üzerinde idarenin izleme, denetleme ve izin verme yetkisini ifade eder. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/2313-sayili-uyusturucu-maddelerin-murakabesi-hakkinda-kanun/madde-1) ## Kanunda nerede geçiyor ### Umumi Hıfzıssıhha Kanunu - Umumi Hıfzıssıhha Kanunu m.2 (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/1593-sayili-umumi-hifzissihha-kanunu/madde-2#f1): Hizmetin usulüne uygun ve kanuna uygun şekilde yürütülüp yürütülmediğinin izlenmesi ve gözetilmesidir. Maddenin metninde denetimin kapsamı, hizmetin 'sureti icrası' ile sınırlıdır. - Umumi Hıfzıssıhha Kanunu m.3 (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/1593-sayili-umumi-hifzissihha-kanunu/madde-3#f7): Denetim ve gözetim anlamına gelir. Maddede ilaç, serum ve aşı, tıbbi kurum ve tesis gibi alanlarda düzenleyici denetimi ifade eder; üretimi ya da işletmeyi üstlenmek anlamına gelmez. - Umumi Hıfzıssıhha Kanunu m.19 (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/1593-sayili-umumi-hifzissihha-kanunu/madde-19#f1): Üst makamın bağlı birimin işlemlerini gözetmesi ve denetlemesi anlamına gelir. Bu madde bakımından mahalli müdürün, sıhhat müdürünün işlemleri üzerindeki gözetim ve denetim yetkisini ifade eder. - Umumi Hıfzıssıhha Kanunu m.235 – İçilecek ve kullanılacak sular (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/1593-sayili-umumi-hifzissihha-kanunu/madde-235#f1): Denetim ve gözetim anlamında kullanılan idari yetkidir. Maddede murakabenin yetkili merci olarak Sıhhat ve İçtimai Muavenet Vekaleti gösterilmiştir. ### İcra ve İflas Kanunu - İİK m.223 – İflas idaresi ve iflas dairesinin vazifeleri (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/2004-sayili-icra-ve-iflas-kanunu/madde-223#f5): İflas dairesinin iflas idaresi üzerindeki denetim ilişkisidir. Bu denetim, iflas idaresinin kararlarına karşı itiraz yolunu da içerir. ### Uyuşturucu Maddelerin Murakabesi Hakkında Kanun - Uyuşturucu Maddelerin Murakabesi Hakkında Kanun m.1 (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/2313-sayili-uyusturucu-maddelerin-murakabesi-hakkinda-kanun/madde-1#f1): Maddelerin ithal, ihraç ve satışı üzerinde idarenin izleme, denetleme ve izin verme yetkisini ifade eder. Maddede murakabeye tabi tutulan işlemler ithal, ihraç ve memleket içi satıştır. ### Kefalet Kanunu - Kefalet Kanunu m.7 (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/2489-sayili-kefalet-kanunu/madde-7#f1): Muhasibin, maiyetindeki memur ve müstahdemlerin para, menkul kıymet ve ayniyat işlemlerini gözetmesi, denetlemesi anlamına gelen görevidir. ### Veteriner Hekimliği Mesleğinin İcrasına, Türk Veteriner Hekimleri Birliği ile Odalarının Teşekkül Tarzına ve Göreceği İşlere Dair Kanun - Veteriner Hekimliği Mesleğinin İcrasına, Türk Veteriner Hekimleri Birliği ile Odalarının Teşekkül Tarzına ve Göreceği İşlere Dair Kanun m.47 (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6343-sayili-veteriner-hekimligi-mesleginin-icrasina-turk-veteriner-hekimleri-birligi-ile/madde-47#f1-a): Oda işlerinin izlenmesi ve denetlenmesi anlamına gelen görevdir. Merkez Konseyi, odaların faaliyetlerini bu yolla gözetir. ## Karıştırılan kavramlar - **Genel murakabe / Milli Müdafaa sıhhi işleri** (1593 s. K. m.2): Sıhhat ve içtimai muavenet işlerinin genel düzeyde merci ve murakıbı bakanlıktır. Milli Müdafaa teşkilatına ait sıhhi işler, madde kapsamının dışında bırakılmıştır. Askeri sağlık işlerinde bakanlığın merci ve murakıp sıfatı yoktur; bu işler için madde gereğince bakanlık yetkisi aranamaz. - **Murakabe / Doğrudan işletme** (1593 s. K. m.3): Maddede murakabe ifadesi geçen bentler (6. ve 12. bent) denetim yetkisini tanımlar. Bu bentler kurum ve üretimin Bakanlıkça işletilmesini öngörmez. Bakanlığın kendi tesislerini açıp idare ettiği bentler (11. ve 13. bent) ise kurum açma ve işletme yetkisini içerir. Denetim yetkisi ile işletme yetkisi farklı işlemlerle kullanılır; özel kişilerin faaliyetini denetleme ile Bakanlığın kendi kurumunu işletmesi aynı hukuki rejime tabi değildir. - **Temsil / murakabe** (6343 s. K. m.47): Birliğin dışa karşı temsili, Kanunun 44. maddesi uyarınca yapılır. Oda işlerinin takibi ve murakabesi, birliğin iç denetim görevidir ve odalar üzerinde yönelir. Merkez Konseyi hem Birliği dış ilişkilerde temsil eder hem de odaların işlerini denetler; iki görev farklı muhataplara yöneliktir. - **Meclisler / Murakabe heyeti** (4081 s. K. m.3): İhtiyar ve koruma meclisleri, kanunda yazılı işleri ifa eden icra niteliğindeki organlardır. Murakabe heyeti, kaza ve vilayet merkezlerinde bulunan ayrı bir organdır. Madde, murakabe heyetinin denetim görevini meclislerin ifa ettiği işlerden ayrı tutar; hangi organın hangi işi yaptığı bu ayrıma göre okunur. - **Koruma meclisi / murakabe heyeti azalığı / belediye meclisi azalığı** (4081 s. K. m.4): Koruma meclisi ve murakabe heyeti azalığında aranan koşul, belediye meclisine seçilme hakkına sahip olmak ve aynı zirai sahada ziraatle meşgul olmaktır. Belediye meclisi azalığında koşul, seçilme hakkına sahip olmakla sınırlıdır; ziraat koşulu aranmaz. Ziraatle meşgul olma koşulu yalnız çiftçi koruma organlarına özgüdür; bu koşul yoksa koruma organlarına seçilemezlik doğar. - **Murakabe heyetinin idari para cezası kararı / diğer kararları** (4081 s. K. m.10): Murakabe heyetinin idari para cezasına ilişkin kararına karşı kanun yolu, Kabahatler Kanunu hükümlerine göredir. Murakabe heyetinin diğer kararlarına karşı kanun yolu, bu Kanun hükümlerine göredir. Kanun yolunun hangi mevzuata göre işleyeceği, murakabe heyetinin kararının türüne göre belirlenir. ## İlgili konular - Alacaklıları davet ve masanın idaresi (İcra ve İflas Hukuku): https://www.hukuksalegitim.com/konu/icra-ve-iflas-hukuku/alacaklilari-davet-ve-masanin-idaresi ## Örnek kararlar - Ceza Genel Kurulu, 2023/89 E., 2025/235 K., 28.05.2025 — ilgili: 2313 s. K. m.1 - Ceza Genel Kurulu, 2017/609 E., 2022/245 K., 07.04.2022 — ilgili: 2313 s. K. m.1 - 8. Daire, 2021/606 E., 2023/1540 K., 29.03.2023 — ilgili: 1593 s. K. m.3 ## İlgili terimler [Nezaret](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/nezaret) · [Büyük Kongre](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/buyuk-kongre) · [Müstahzar](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/mustahzar) · [İflas idaresi](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/iflas-idaresi) · [Maiyet](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/maiyet) --- Hukuki tavsiye değildir. Güncel kanun metni için madde bağlantılarına bakın.