--- title: "Müsadere nedir?" source: "https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/musadere" publisher: "Hukuksal Eğitim" language: "tr" type: "DefinedTerm" updated: "2026-10-21" --- # Müsadere **Kısaca:** Müsadere, 8 kanunda 12 maddede geçen bir kavramdır; anlamı bağlama göre değişir. - TCK m.74 · dava veya cezanın düşmesinin etkisi: Suçla ilgili eşyanın devlete geçirilmesi yaptırımıdır. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5237-sayili-turk-ceza-kanunu/madde-74) - CMK m.195 · sanığın yokluğunda duruşma: Suçla ilgili eşyanın devlete geçirilmesine ilişkin güvenlik niteliğindeki yaptırımdır. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5271-sayili-ceza-muhakemesi-kanunu/madde-195) - Anayasa m.30 · basın araçlarının korunması: Eşyanın mülkiyetinin devlete geçirilmesi yaptırımıdır. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/1982-anayasasi/madde-30) ## Kanunda nerede geçiyor ### Türk Ceza Kanunu - TCK m.54 – Eşya müsaderesi (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5237-sayili-turk-ceza-kanunu/madde-54#f1): Bir eşyanın mülkiyetinin devlete geçmesini sonuçlayan güvenlik tedbiridir. Maddeye göre cezaya bağlı bir yaptırım değildir ve failin mahkûmiyetini gerektirmez. - TCK m.60 – Tüzel kişiler hakkında güvenlik tedbirleri (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5237-sayili-turk-ceza-kanunu/madde-60#f2): Tüzel kişi yararına işlenen suçla bağlantılı eşya ve malvarlığı değerlerine el konulmasıdır. Tüzel kişinin tüm malvarlığını kapsamaz; yalnızca suçla bağlantılı değerleri kapsar. - TCK m.74 – Dava veya cezanın düşmesinin etkisi (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5237-sayili-turk-ceza-kanunu/madde-74#f1): Suçla ilgili eşyanın devlete geçirilmesi yaptırımıdır. Düşme sebebi gerçekleşse de müsadere edilmiş eşyanın geri alınmasını gerektirmez. - TCK m.254 – Etkin pişmanlık (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5237-sayili-turk-ceza-kanunu/madde-254): Rüşvet konusu şeyin devletin mülküne geçirilmesidir. Etkin pişmanlık halinde suç konusu şey iade edilmez, müsadere edilir; ancak rüşvet verenin pişmanlığında madde gerekçesine göre kamu görevlisine verilen şey iade edilir. ### Ceza Muhakemesi Kanunu - CMK m.131 – Elkonulan eşyanın iadesi (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5271-sayili-ceza-muhakemesi-kanunu/madde-131#f1): Suçun konusu veya araçları ile suçtan elde edilen eşyanın devlete geçirilmesi yaptırımıdır. Eşyanın müsadere edilmeyeceğinin anlaşılması, iade için ayrı bir gerekçe oluşturur. - CMK m.195 – Sanığın yokluğunda duruşma (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5271-sayili-ceza-muhakemesi-kanunu/madde-195#f1): Suçla ilgili eşyanın devlete geçirilmesine ilişkin güvenlik niteliğindeki yaptırımdır. Maddede adli para cezasıyla birlikte sayılmıştır ve tek başına veya adli para cezasıyla birlikte bulunması yeterlidir. ### Türkiye Cumhuriyeti Anayasası - Anayasa m.30 – C. Basın araçlarının korunması (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/1982-anayasasi/madde-30#f1): Eşyanın mülkiyetinin devlete geçirilmesi yaptırımıdır. Madde, basın araçlarının suç aleti gerekçesiyle müsaderesini yasaklar. ### İcra ve İflas Kanunu - İİK m.48 – Zabıt ve müsadere edilen eşyanın paraya çevrilmesi (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/2004-sayili-icra-ve-iflas-kanunu/madde-48#f1): Cezai veya mali kanunda öngörülen hallerde malın devlete geçirilmesi işlemidir. Müsaderenin şartları ve sonucu madde tarafından belirlenmez, ilgili kanuna bırakılmıştır. ### Uyuşturucu Maddelerin Murakabesi Hakkında Kanun - Uyuşturucu Maddelerin Murakabesi Hakkında Kanun m.20 (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/2313-sayili-uyusturucu-maddelerin-murakabesi-hakkinda-kanun/madde-20#f3): Uyuşturucu maddenin devlete geçirilmesine karar verilmesidir. Soruşturma safhasında sulh ceza hâkimliğince, kovuşturmada ise hükümle birlikte verilir. Örnek olarak alınan maddelerde müsadere hükmün kesinleşmesinden sonra teslimle sonuçlanır. ### İspirto ve İspirtolu İçkiler İnhisarı Kanunu - İspirto ve İspirtolu İçkiler İnhisarı Kanunu m.25 (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4250-sayili-ispirto-ve-ispirtolu-ickiler-inhisari-kanunu/madde-25#f1): Kaçak ispirto, ispirtolu içki, alet, vasıta ve iptidai maddelerin devlet tarafından el konularak mülkiyetinin devletçe alınması anlamına gelir. Bu madde bakımından müsadere, para cezasından bağımsız olarak uygulanan bir yaptırımdır. ### Yatırım Ortamının İyileştirilmesi Amacıyla Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun - Yatırım Ortamının İyileştirilmesi Amacıyla Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun m.73 (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6728-sayili-yatirim-ortaminin-iyilestirilmesi-amaciyla-bazi-kanunlarda-degisiklik-yapilmasina/madde-73): Suçta kullanılan veya suçtan elde edilen eşyanın devlete geçirilmesine ilişkin karardır. Bu maddenin beşinci fıkrası uyarınca hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararıyla birlikte verilen müsadere kararları, bu kararın kesinleşmesiyle yerine getirilir. ### Futbol ve Diğer Spor Müsabakalarında Bahis ve Şans Oyunları Düzenlenmesi Hakkında Kanun - Futbol ve Diğer Spor Müsabakalarında Bahis ve Şans Oyunları Düzenlenmesi Hakkında Kanun m.5 (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/7258-sayili-futbol-ve-diger-spor-musabakalarinda-bahis-ve-sans-oyunlari-duzenlenmesi-hakkinda/madde-5#f2): Suçla bağlantılı eşya ile oyun yoluyla elde edilen mal varlığı değerlerine devlet tarafından el konulmasıdır. 5237 sayılı Kanunun eşya ve kazanç müsaderesi hükümlerine tabidir. ## Karıştırılan kavramlar - **Zabıt-müsadere malı / Haciz veya masa malı** (İİK m.48): Devletin cezai veya mali kanunu uyarınca zabıt ve müsadere edilmiş mallardır. Kaynakları kamusal bir yaptırım işlemidir. Alacaklının talebi üzerine haczedilen veya iflasta masaya dahil olan mallardır. Kaynakları özel alacak ilişkisi ve icra ya da iflas işlemidir. Birinci gruptaki mallarda satış ilgili özel kanuna göre yapılır (m.48); ikinci gruptaki mallarda İİK'nın paraya çevirme hükümleri uygulanır. - **Tam müsadere / eşdeğer para tutarının müsaderesi** (TCK m.54): Eşya bulunduğu hâlde müsadere edilebiliyorsa birinci fıkra gereği asıl eşya müsadere edilir. Eşya ortadan kaldırılmış, elden çıkarılmış, tüketilmiş veya müsaderesi imkânsız kılınmışsa ikinci fıkra devreye girer. Eşyanın yerine değeri kadar para tutarının müsaderesine karar verilir. - **Tüm eşya / kısmi müsadere** (TCK m.54): Eşyanın tamamı suça bağlıysa tamamının müsaderesi kural olarak uygulanır. Yalnız bir kısmı müsaderesi gereken eşyada ve bu kısım tümüne zarar verilmeksizin ayrılabiliyorsa, yalnız o kısım müsadere edilir. Kısmi müsadere kararı verilir; eşyanın geri kalanı üzerinde müsadere yapılmaz. - **Faaliyet izninin iptali / Müsadere** (TCK m.60): İznin iptali, tüzel kişinin izne dayanan faaliyetini sona erdirir ve organ veya temsilcinin iştirakiyle, izin yetkisinin kötüye kullanılmasıyla işlenen kasıtlı suçlara bağlıdır. Müsadere, tüzel kişi yararına işlenen suçla bağlantılı eşya ve malvarlığı değerlerine yöneliktir ve izin yetkisinin kötüye kullanılmasını aramaz. İki tedbir bağımsızdır; biri uygulanmadan diğeri uygulanabilir. Müsadere için izin şartı aranmaz. - **Adli para cezası veya müsadere / hapis cezası veya hapisle seçimlik yaptırım** (CMK m.195): Suçun yalnız veya birlikte adli para cezası ya da müsadere öngördüğü hâl maddenin kapsamına girer. Suçun hapis cezası öngördüğü ya da hapisle adli para cezasının seçenek yaptırım olarak bulunduğu hâl kapsam dışıdır. Kapsam dışı suçta sanık gelmese bile duruşma yapılamaz; sanığın hazır bulunması gerekir. Yargıtay kararları, TCK m.86/2 gereği hapisle seçimlik adli para cezası bulunan suçta maddenin uygulanmayacağını kabul etmektedir. - **Hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararı / müsadere kararı** (6728 s. K. m.73): Hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararı, sanığın durumuna ilişkin bir karardır. Müsadere kararı, suçla ilgili eşyanın devletçe el konulmasına ilişkin ayrı bir karardır. Müsadere kararları, hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararının kesinleşmesiyle birlikte yerine getirilir. ## İlgili konular - Güvenlik tedbirleri, cezanın belirlenmesi ve bireyselleştirilmesi (Ceza Hukuku Genel Hükümler): https://www.hukuksalegitim.com/konu/ceza-hukuku-genel-hukumler/guvenlik-tedbirleri-cezanin-belirlenmesi-ve-bireysellestirilmesi - Basın ve yayımla ilgili hükümler, toplantı hak ve hürriyetleri (Anayasa Hukuku): https://www.hukuksalegitim.com/konu/anayasa-hukuku/basin-ve-yayimla-ilgili-hukumler-toplanti-hak-ve-hurriyetleri - Dava ve cezanın düşürülmesi (Ceza Hukuku Genel Hükümler): https://www.hukuksalegitim.com/konu/ceza-hukuku-genel-hukumler/dava-ve-cezanin-dusurulmesi - Zimmet ve etkin pişmanlık (Ceza Hukuku Özel Hükümler): https://www.hukuksalegitim.com/konu/ceza-hukuku-ozel-hukumler/zimmet-ve-etkin-pismanlik - Bilişim suçlarının işlenmesi suretiyle elde edilen menfaatin bulunduğu hesabın, bilgisayarlarda, bilgisayar programlarında ve kütüklerinde arama, kopyalama (Ceza Muhakemesi Hukuku): https://www.hukuksalegitim.com/konu/ceza-muhakemesi-hukuku/bilisim-suclarinin-islenmesi-suretiyle-elde-edilen-menfaatin-bulundugu-hesabin - Sanığın duruşmada hazır bulunmaması ve sanığın mahkemeden uzaklaşması, duruşmanın düzen ve disiplini (Ceza Muhakemesi Hukuku): https://www.hukuksalegitim.com/konu/ceza-muhakemesi-hukuku/sanigin-durusmada-hazir-bulunmamasi-ve-sanigin-mahkemeden-uzaklasmasi ## Örnek kararlar - 2024/183 E., 2025/252 K., 11.12.2025 — ilgili: CMK m.131 - Ceza Genel Kurulu, 2019/257 E., 2023/671 K., 20.12.2023 — ilgili: TCK m.74 - Ceza Genel Kurulu, 2021/235 E., 2022/110 K., 22.02.2022 — ilgili: 7258 s. K. m.5 ## İlgili terimler [Faaliyet izninin iptali](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/faaliyet-izninin-iptali) · [Orantılılık](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/orantililik) · [Zabıt](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/zabit) · [Özel af](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/ozel-af) · [Mağdur](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/magdur) · [Teşvik](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/tesvik) · [Genel af](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/genel-af) · [Zapt](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/zapt) --- Hukuki tavsiye değildir. Güncel kanun metni için madde bağlantılarına bakın.