--- title: "Müştemilât nedir?" source: "https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/mustemil-t" publisher: "Hukuksal Eğitim" language: "tr" type: "DefinedTerm" updated: "2026-10-21" --- # Müştemilât **Kısaca:** Müştemilât, 7 kanunda 8 maddede geçen bir kavramdır; anlamı bağlama göre değişir. - 1319 s. K. m.46 · muaflıklar: Mesken nitelikli taşınmaza yardımcı ve onunla birlikte kullanılan bölüm ya da yapılardır. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/1319-sayili-emlak-vergisi-kanunu/madde-46) - 211 s. K. m.106 · muafiyet ve istisnalar: Müştemilat muafiyeti, ana tesisin muafiyetine tabidir ve bağımsız bir muafiyet konusu oluşturmaz. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/211-sayili-turk-silahli-kuvvetleri-ic-hizmet-kanunu/madde-106) - 775 s. K. m.32: Konuta bağlı yardımcı yapı ve bölümlerdir. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/775-sayili-gecekondu-kanunu/madde-32) ## Kanunda nerede geçiyor ### Emlak Vergisi Kanunu - Emlak Vergisi Kanunu m.4 – Daimi muaflıklar (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/1319-sayili-emlak-vergisi-kanunu/madde-4#f1-d): Ana binanın ekinde ve onunla birlikte kullanılan yardımcı yapıları ifade eder. (d), (g) ve (l) bentlerinde ana binanın muafiyetine katılan eklentiler olarak yer alır. - Emlak Vergisi Kanunu m.46 – Muaflıklar (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/1319-sayili-emlak-vergisi-kanunu/madde-46#f1-c): Mesken nitelikli taşınmaza yardımcı ve onunla birlikte kullanılan bölüm ya da yapılardır. Madde, elçilik ve konsolosluk meskenleri bakımından müştemilatı da muafiyete dahil eder. ### Türk Silahlı Kuvvetleri İç Hizmet Kanunu - Türk Silahlı Kuvvetleri İç Hizmet Kanunu m.106 – IV - Muafiyet ve istisnalar (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/211-sayili-turk-silahli-kuvvetleri-ic-hizmet-kanunu/madde-106#f1): Maddede sayılan tesislerin ekinde ya da onlara bağlı olarak bulunan yardımcı yapı ve birimlerdir. Müştemilat muafiyeti, ana tesisin muafiyetine tabidir ve bağımsız bir muafiyet konusu oluşturmaz. ### Gecekondu Kanunu - Gecekondu Kanunu m.32 (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/775-sayili-gecekondu-kanunu/madde-32#f1): Konuta bağlı yardımcı yapı ve bölümlerdir. Maddede konutun oda durumu ile birlikte yönetmelikte düzenlenecek unsur olarak geçer. ### Hususi Hastaneler Kanunu - Hususi Hastaneler Kanunu m.3 (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/2219-sayili-hususi-hastaneler-kanunu/madde-3#f2): Hastane binasına bağlı, onunla birlikte kullanılan yardımcı yapı ve bölümlerdir. Harita ve plan vesikalarında hastane binası ile birlikte gösterilmesi gerekir. ### Konut İnşaatında ve Kalkınmada Öncelikli Yörelerde Yapılacak Yatırımlarda Vergi, Resim ve Harç İstisna ve Muaflıkları Tanınması Hakkında Kanun - Konut İnşaatında ve Kalkınmada Öncelikli Yörelerde Yapılacak Yatırımlarda Vergi, Resim ve Harç İstisna ve Muaflıkları Tanınması Hakkında Kanun m.10 (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/2982-sayili-konut-insaatinda-ve-kalkinmada-oncelikli-yorelerde-yapilacak-yatirimlarda-vergi/madde-10#f1): Ana yapıya bağlı, onun işlevini tamamlayan ek yapı ve tesisler. Madde, ana yapının konut sayılmasıyla birlikte bunların da aynı statüde kabul edilmesini sağlar. ### Dernek ve Vakıfların Kamu Kurum ve Kuruluşları ile İlişkilerine Dair Kanun - Dernek ve Vakıfların Kamu Kurum ve Kuruluşları ile İlişkilerine Dair Kanun m.2 – Temel ilkeler (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5072-sayili-dernek-ve-vakiflarin-kamu-kurum-ve-kuruluslari-ile-iliskilerine-dair-kanun/madde-2#f1-a): Bir kamu kurumu hizmet binasının eklentisi ve yardımcı bölümleridir. Dernek ve vakıfların faaliyetinin bu alanlarda yürütülmesi yasaktır. ### Olağanüstü Hal Kapsamında Bazı Tedbirler Alınması ve Milli Savunma Üniversitesi Kurulması ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Hükmünde Kararnamenin Değiştirilerek Kabul Edilmesi Hakkında Kanun - Olağanüstü Hal Kapsamında Bazı Tedbirler Alınması ve Milli Savunma Üniversitesi Kurulması ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Hükmünde Kararnamenin Değiştirilerek Kabul Edilmesi Hakkında Kanun m.106 – Devredilecek kurumlar (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6756-sayili-olaganustu-hal-kapsaminda-bazi-tedbirler-alinmasi-ve-milli-savunma-universitesi/madde-106#f1): Bir taşınmazın asıl yapısına bağlı, onun kullanımına yarayan ek yapı ve alanlardır. Müstakil bir sağlık kuruluşunun taşınmazı müştemilatıyla birlikte ve bütün olarak tahsis edilir. ## Karıştırılan kavramlar - **Ana yapı / müştemilat** (2982 s. K. m.10): Maddede sayılan ana yapı (ibadethane, okul vb.) doğrudan konut sayılır. Müştemilat ise ana yapıya bağlı ek yapıdır ve tek başına sayılmamıştır; ana yapıyla ilişkisi aranır. Müştemilatın konut sayılması, bağlı olduğu ana yapının bu madde kapsamında bulunmasına bağlıdır. ## Örnek kararlar - 7. Hukuk Dairesi, 2021/2572 E., 2022/1325 K., 23.02.2022 — ilgili: 775 s. K. m.32 ## İlgili terimler [Mütemmim](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/mutemmim) · [İfraz](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/ifraz) · [Askeri tesis](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/askeri-tesis) · [Mesken nitelikli taşınmaz](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/mesken-nitelikli-tasinmaz) · [Sermayenin yarısından fazlası](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/sermayenin-yarisindan-fazlasi) · [Hususi hastane](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/hususi-hastane) · [Konut](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/konut) · [Kuruluş amacı](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/kurulus-amaci) --- Hukuki tavsiye değildir. Güncel kanun metni için madde bağlantılarına bakın.