--- title: "Mutabakat nedir?" source: "https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/mutabakat" publisher: "Hukuksal Eğitim" language: "tr" type: "DefinedTerm" updated: "2026-10-21" --- # Mutabakat **Kısaca:** Mutabakat, 6 kanunda 6 maddede geçen bir kavramdır; anlamı bağlama göre değişir. - AATUHK geç. m.4: Maliye Bakanlığı ile alacaklı üniversite hastanesi ya da sağlık kurumu arasında, tahsil edilemeyen fatura alacaklarının tespit edildiği anlaşmadır. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6183-sayili-amme-alacaklarinin-tahsil-usulu-hakkinda-kanun/gecici-madde-4) - KMK m.68 · vaziyet plân ve projeleri: Toplu yapı yönetimi ile kamuya ayrılan yerler üzerinde yetkili kamu kurumu arasında, düzenleme, işletme ve bakım konusunda varılan uzlaşmadır. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/634-sayili-kat-mulkiyeti-kanunu/madde-68) - 1739 s. K. m.51 · okul yapıları ve taşınmazları: Maliye Bakanlığı ile Milli Eğitim Bakanlığı arasında tahsisin kaldırılması konusunda ortak iradenin oluşmasıdır. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/1739-sayili-milli-egitim-temel-kanunu/madde-51) ## Kanuni tanım - **6493 s. K. m.3/1-l** (Ödeme ve Menkul Kıymet Mutabakat Sistemleri, Ödeme Hizmetleri ve Elektronik Para Kuruluşları Hakkında Kanun): İki ya da daha fazla taraf arasındaki fon ya da menkul kıymet aktarımından kaynaklanan yükümlülüklerin yerine getirilmesini — https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6493-sayili-odeme-ve-menkul-kiymet-mutabakat-sistemleri-odeme-hizmetleri-ve-elektronik-para/madde-3#f1-l ## Kanunda nerede geçiyor ### Kat Mülkiyeti Kanunu - KMK m.68 – Vaziyet plân ve projeleri (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/634-sayili-kat-mulkiyeti-kanunu/madde-68#f2): Toplu yapı yönetimi ile kamuya ayrılan yerler üzerinde yetkili kamu kurumu arasında, düzenleme, işletme ve bakım konusunda varılan uzlaşmadır. Kamu kurumunun onayı olmadan yönetim bu yerleri üstlenemez. ### Milli Eğitim Temel Kanunu - Milli Eğitim Temel Kanunu m.51 – Okul yapıları ve taşınmazları: (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/1739-sayili-milli-egitim-temel-kanunu/madde-51): Maliye Bakanlığı ile Milli Eğitim Bakanlığı arasında tahsisin kaldırılması konusunda ortak iradenin oluşmasıdır. Mutabakat yoksa Maliye Bakanının tahsisi kaldırma yetkisi kullanılamaz. ### Şeker Kanunu - Şeker Kanunu m.5 – Hammadde ve şeker fiyatları (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4634-sayili-seker-kanunu/madde-5#f1): Şeker fabrikası işleten kişiler ile üreticiler ve/veya temsilcileri arasında her yıl varılan, pancar bedelini belirleyen uzlaşmadır. Fiyat, Bakanlığın ya da başka bir idari makamın tek taraflı tesbitiyle değil bu uzlaşmayla oluşur. ### Bankacılık Kanunu - Bankacılık Kanunu m.30 – İç kontrol sistemi (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5411-sayili-bankacilik-kanunu/madde-30#f1): Banka kayıtlarının karşı taraf veya bağımsız kaynaklardan gelen kayıtlarla karşılaştırılarak uyumunun denetlenmesidir. Madde bu işlemi banka işlemleri bakımından öngörür. ### Karayolları Genel Müdürlüğünün Hizmetleri Hakkında Kanun - Karayolları Genel Müdürlüğünün Hizmetleri Hakkında Kanun m.24 – Karayollarında tesisat kurulması ve yerlerinin değiştirilmesi (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6001-sayili-karayollari-genel-mudurlugunun-hizmetleri-hakkinda-kanun/madde-24#f3): Yeniden düzenleme giderlerinin nasıl karşılanacağını belirleyen, Genel Müdürlük ile tesisat sahibi arasındaki karşılıklı anlaşmadır. Giderler bu anlaşmaya göre belirlenir. ### Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun - AATUHK geç. m.4 (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6183-sayili-amme-alacaklarinin-tahsil-usulu-hakkinda-kanun/gecici-madde-4#f1): Maliye Bakanlığı ile alacaklı üniversite hastanesi ya da sağlık kurumu arasında, tahsil edilemeyen fatura alacaklarının tespit edildiği anlaşmadır. Birinci fıkradaki terkin, bu tespit üzerine yapılacak ödemeye bağlıdır. ## Karıştırılan kavramlar - **Genel kontrol / fonksiyonel ayrım ve mutabakat** (5411 s. K. m.30): Madde, kontrol faaliyetlerini genel bir amaçla tanımlar: bütünlük, güvenilirlik ve varlıkların korunması. Fonksiyonel ayrım, fon ödemeleri ve mutabakat ise bu genel amaç içinde sayılan özel kontrol araçlarıdır. Bu araçların her biri, iç kontrol yükümlülüğünün ayrı bir parçası olarak ayrıca yerine getirilmelidir. - **Mutabakat zabıtları ile sır saklama / Kurumun elde ettiği sırlar ve yetkili merciler** (5411 s. K. m.73): Kurumun yurt dışı muadilleriyle mutabakat zabıtları çerçevesinde verdiği bilgi ve belgeler birinci fıkradaki sır kapsamında değildir. Mutabakat zabıtları dışında elde edilen sırlar için Kurul korumayı sağlamakla görevlidir ve bunlar sır olarak korunur. Yalnız mutabakat zabıtı çerçevesindeki paylaşım sır ihlali sayılmaz; diğer paylaşımlar yetki kapsamında değilse ihlal oluşur. - **Mutabakat metninin imzalanması / Kurul kararının uygulanması** (5726 s. K. m.15): Mutabakat metni imzalanmadan Kurul kararı uygulanmaz. İmza, kararın uygulanmasının ön koşuludur. Mutabakat metni imzalandıktan sonra Kurul kararı uygulanabilir. Bu aşamada karar yürürlüğe girmiş sayılır. Mutabakat metni imzalanmadan yapılan uygulama, maddenin koşullarına uymaz. Metnin imzalanması ile uygulama arasında bağ kurulur. - **Geçici mutabakat / Kesin hesap** (5738 s. K. m.3): Geçici mutabakat her hafta yapılan ara hesaptır ve ikramiye farkını geçici olarak dengeler. Kesin hesap sözleşme süresi sonunda veya sözleşmenin sona ermesinden sonra yapılan nihai hesaptır. Geçici mutabakattaki fark kesin hesapta yeniden değerlendirilir; kesin hesabın süresi sözleşmenin sona ermesini izleyen üç aydır. - **Mutabakat zaptı çerçevesi / zapt dışında elde edilen sır** (6362 s. K. m.135): Mutabakat zaptı çerçevesinde verilen bilgi ve belgeler sır kapsamı dışındadır. Kurulun zabıt dışında elde ettiği sır niteliğindeki bilgi ve belgeler birinci fıkra kapsamında korunur. Kurul, zabıt dışında elde ettiği sırların korunmasını sağlamakla görevlidir; bu bilgilerin açıklanması yasaktır. - **Mutabakat zaptında açık paylaşma yetkisi / karşılıklılık yok veya karşı taraf eşdeğer yükümlü değil** (6362 s. K. m.135): Mutabakat zaptı sınırları açıkça tanımlanmış bir paylaşma yetkisi veriyorsa ya da karşılıklılık esası bulunuyor ve karşı taraf aynı yükümlülüğe tabiyse, zaptın kapsamına göre hareket edilir. Paylaşma yetkisi yoksa, karşılıklılık esası bulunmuyorsa veya karşı taraf aynı derecede yükümlü değilse üçüncü fıkra devreye girer. Bu hallerde ikinci fıkradaki sır saklama hükümleri kıyasen uygulanır ve bilgilerin paylaşılması sınırlanır. ## Örnek kararlar - 2008/87 E., 2011/95 K., 09.06.2011 — ilgili: 1739 s. K. m.51 - 2004/1 E., 2008/106 K., 15.05.2008 — ilgili: 1739 s. K. m.51 - Ceza Genel Kurulu, 2019/396 E., 2022/734 K., 29.11.2022 — ilgili: 5411 s. K. m.30 ## İlgili terimler [Erişme kontrolü uygulanan karayolu](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/erisme-kontrolu-uygulanan-karayolu) · [İç kontrol sistemi](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/ic-kontrol-sistemi) · [İşletme hakkı](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/isletme-hakki) · [Yer değiştirme](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/yer-degistirme) · [Karayolu sınır çizgisi](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/karayolu-sinir-cizgisi) · [Protokol](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/protokol) · [Toplu yapı](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/toplu-yapi) · [Terkin](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/terkin) --- Hukuki tavsiye değildir. Güncel kanun metni için madde bağlantılarına bakın.