---
title: "Muvazzaf askerlik nedir?"
source: "https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/muvazzaf-askerlik"
publisher: "Hukuksal Eğitim"
language: "tr"
type: "DefinedTerm"
updated: "2026-10-21"
---

# Muvazzaf askerlik

**Kısaca:** Askerlik çağındaki kişinin zorunlu olarak silah altında yaptığı, süresi kanunla belirlenen askerlik hizmetidir. (DMK m.83)

## Kanunda nerede geçiyor

### Devlet Memurları Kanunu
- DMK m.83 – muvazzaf askerlikte geçen sürelerin kademe ve derece intibaklarında değerlendirilmesi (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/657-sayili-devlet-memurlari-kanunu/madde-83#f1): Askerlik çağındaki kişinin zorunlu olarak silah altında yaptığı, süresi kanunla belirlenen askerlik hizmetidir. Bu maddede yalnızca memuriyet sırasında bu hizmete alınan devlet memurları için anlam taşır.
- DMK m.84 – intibakları (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/657-sayili-devlet-memurlari-kanunu/madde-84#f1): Kanunda öngörülen süre boyunca fiilen yapılan zorunlu askerlik hizmetidir. Madde yalnızca bu hizmeti yapmış ve sonradan memur olanları kapsar.

### Kamu İktisadi Teşebbüsleri Personel Rejiminin Düzenlenmesi ve 233 Sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin Bazı Maddelerinin Yürürlükten Kaldırılmasına Dair Kanun Hükmünde Kararname
- Kamu İktisadi Teşebbüsleri Personel Rejiminin Düzenlenmesi ve 233 Sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin Bazı Maddelerinin Yürürlükten Kaldırılmasına Dair Kanun Hükmünde Kararname m.24 – Muvazzaf Askerlik (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/399-sayili-kamu-iktisadi-tesebbusleri-personel-rejiminin-duzenlenmesi-ve-233-sayili-kanun/madde-24#f1): Kanuni askerlik görevinin ifası için silah altına alınarak yapılan zorunlu askerlik hizmetidir. Madde, bu görev nedeniyle işten ayrılan sözleşmeli personeli kapsar.

## Karıştırılan kavramlar

- **Adaylık süresi / muvazzaf askerlik süresi** (DMK m.84): Adaylık, memurun kesin kadroya geçmeden önceki deneme dönemidir. Muvazzaf askerlik süresi, memuriyet öncesinde fiilen yapılan zorunlu hizmettir. Askerlik süresi adaylık süresinin yerine geçmez; yalnızca asaletin tasdikinden sonra değerlendirmeye alınır.
- **Aylıksız izin / Muvazzaf askerlik nedeniyle aylıksız izinli sayılma (G)** (DMK m.108): Aylıksız izin, memurun isteği üzerine ve belirli koşulların varlığına bağlı olarak verilir. G fıkrası, muvazzaf askerliğe ayrılan memurları istek aranmaksızın askerlik süresince aylıksız izinli sayar. G hâlinde izin kararı idarenin verdiği bir izin değil, kanunun doğrudan bağladığı bir durumdur; görev yeri saklı kalır.
- **Muvazzaf askerlik hizmeti süresinin kıdem ve nasıp düzeltmesi** (926 s. K. m.82): 1076 sayılı Kanun veya 1111 sayılı Kanun'a göre yapılan muvazzaf askerlik hizmeti süreleri, astsubaylar bakımından kıdemden sayılır. Bu hizmet süresi dışında kalan diğer nasıp düzeltmeleri ile üçüncü fıkranın genel nasp onayı düzenlemesi ayrı değerlendirilir. Muvazzaf hizmet süresi kıdeme eklenir ve nasıp buna göre düzeltilir; düzeltme sonucu terfi ve kademe ilerlemesine esas nasıp, nasbın götürüldüğü takvim yılının 30 Ağustos tarihi olur.
- **Muvazzaf askerlik / yedek subay veya tecilli askerlik** (2802 s. K. m.14): Muvazzaf askerlik hizmetini fiilen yapmış olan kişi, maddenin kapsamına girer. Askerlik hizmetini tecil, ertelenme veya yedeğe geçirilme yoluyla yapan kişi maddenin metninde yer almaz. Yalnız muvazzaf hizmeti yapmış hâkim ve savcılar için askerlik süresinin kademe ve derece değerlendirmesi öngörülmüştür.
- **Muvazzaf askerlik süresi / Diğer hizmet süreleri** (3269 s. K. m.9): Muvazzaf askerlik süreleri, uzman erbaşlığa alınmadan önce yapılmış olması ve aylığa esas kademe ilerlemesi yapılmak suretiyle değerlendirilir. Uzman erbaşlıktaki diğer hizmet süreleri için bu özel değerlendirme kuralı yer almaz; genel şartlar uygulanır. Muvazzaf askerlik süresi derece yükselmesinde sayılır, ancak bu bir aylık farkı doğurmaz.
- **Muvazzaf askerlik / Muvazzaf askerlik dışındaki silah altına alınma veya kanundan doğan ödev** (İş K. m.31): Muvazzaf askerlik halinde sözleşme genel hükümlere göre sona erer ve bu madde kurulan feshedilmiş sayılma sonucunu doğurmaz. Muvazzaf askerlik dışındaki silah altına alınma veya kanundan doğan çalışma ödevinde iş sözleşmesi iki ay sonra feshedilmiş sayılır. Yalnızca ikinci gruptaki işçi için iki aylık bekleme, ücretin işlememesi ve işe alınma yükümlülüğü söz konusudur.

## Örnek kararlar

- 12. Daire, 2018/4269 E., 2021/7229 K., 29.12.2021 — ilgili: DMK m.84

## İlgili terimler

[Kademe ilerlemesi](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/kademe-ilerlemesi) · [Derece](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/derece)

---
Hukuki tavsiye değildir. Güncel kanun metni için madde bağlantılarına bakın.