--- title: "Nöbet nedir?" source: "https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/nobet" publisher: "Hukuksal Eğitim" language: "tr" type: "DefinedTerm" updated: "2026-10-21" --- # Nöbet **Kısaca:** Nöbet, 3 kanunda 3 maddede geçen bir kavramdır; anlamı bağlama göre değişir. - 211 s. K. m.76 · genel: Askerlikte müşterek hizmetlerin yapılmasını ve devamını sağlamak amacıyla bu hizmetlerin belli bir sıra ve süre ile yerine getirilmesidir. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/211-sayili-turk-silahli-kuvvetleri-ic-hizmet-kanunu/madde-76) - 2802 s. K. m.54 · çalışma saatleri: Hizmetin gerekleri ile görevin özelliklerinden doğan hallerde, mesai saatleri dışında ve tatil günlerinde hâkim ve savcıların hazır bulunarak görev yapmasıdır. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/2802-sayili-hakimler-ve-savcilar-kanunu/madde-54) - 6197 s. K. m.36: Eczanelerin gece ve pazar günlerinde, normal çalışma dışında halka hizmet vermek üzere sırayla açık tutulmasıdır. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6197-sayili-eczacilar-ve-eczaneler-hakkinda-kanun/madde-36) ## Kanunda nerede geçiyor ### Türk Silahlı Kuvvetleri İç Hizmet Kanunu - Türk Silahlı Kuvvetleri İç Hizmet Kanunu m.76 – I - Genel (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/211-sayili-turk-silahli-kuvvetleri-ic-hizmet-kanunu/madde-76#f1): Askerlikte müşterek hizmetlerin yapılmasını ve devamını sağlamak amacıyla bu hizmetlerin belli bir sıra ve süre ile yerine getirilmesidir. Maddenin ikinci fıkrasında nöbet hizmetinin tanımı yoktur; kavram birinci fıkrada tanımlanmıştır. ### Hakimler ve Savcılar Kanunu - Hakimler ve Savcılar Kanunu m.54 – Çalışma saatleri (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/2802-sayili-hakimler-ve-savcilar-kanunu/madde-54#f1): Hizmetin gerekleri ile görevin özelliklerinden doğan hallerde, mesai saatleri dışında ve tatil günlerinde hâkim ve savcıların hazır bulunarak görev yapmasıdır. Mesai dışı çalışmanın her hâlini değil, bu nitelikteki hizmetleri ifade eder. ### Eczacılar ve Eczaneler Hakkında Kanun - Eczacılar ve Eczaneler Hakkında Kanun m.36 (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6197-sayili-eczacilar-ve-eczaneler-hakkinda-kanun/madde-36#f1): Eczanelerin gece ve pazar günlerinde, normal çalışma dışında halka hizmet vermek üzere sırayla açık tutulmasıdır. Madde yalnızca gece ve pazar nöbetlerinden söz eder; diğer tatil zamanları için de emir verilebileceği hükmün ikinci fıkrasında yer alır. ## Karıştırılan kavramlar - **Nöbet hizmeti / nöbetçi** (211 s. K. m.76): Nöbet, hizmetin belli sıra ve süre ile yürütülmesini ifade eden kurumsal bir görevdir. Nöbetçi, bu hizmetin yapılması için görevlendirilen somut kişidir. Hizmetin düzenlenmesi ile kişinin görevlendirilmesi ayrı işlemlerdir; görevlendirme yapılmadan kişi nöbetçi sayılmaz. - **Genel çalışma düzeni / nöbet** (2802 s. K. m.54): Hâkim ve savcının haftalık ve günlük çalışma süresi, Devlet Memurları Kanunu'ndaki mesai çerçevesinde yürütülür. Hizmetin gerekleri ile görevin özelliklerinden doğan hâllerde mesai dışında ve tatil günlerinde yapılan nöbet, ayrı bir yükümlülüktür. Nöbet, Devlet Memurları Kanunu'ndaki mesai düzeninin yerine geçmez; ayrıca tutulan bir görev olarak değerlendirilir. - **Cumhuriyet savcısı / hâkim nöbet düzenleyicisi** (2802 s. K. m.54): Cumhuriyet savcıları için nöbet gün ve saatleri Cumhuriyet başsavcıları tarafından tespit edilir. Hâkimler için nöbet gün ve saatleri adlî yargı adalet komisyonu başkanları tarafından tespit edilir. Nöbet çizelgesini hazırlayan makam, nöbet tutanın statüsüne göre değişir. - **Yıllık izin / sosyal tesis ve nöbet hükümleri** (211 s. K. m.116): Yıllık izin süresi ve esası hususi kanunlara göre tayin edilir. Nöbet hizmeti ve izin hakkındaki bazı hükümler doğrudan 77. ve 33. maddelere bağlanmıştır. Yıllık izin süresi bu maddeden değil, hususi kanundan belirlenir; bu nedenle madde metninde verilen izin süresi yoktur. - **Normal nöbet / icap nöbeti** (DMK ek m.33): Nöbet tutulan kişi fiilen nöbet yerinde bulunur ve nöbet süresince hizmet verir. Ücret, unvana göre gösterge tablosundan hesaplanır. İcap nöbetinde personel nöbet yerinde bulunmak zorunda değildir, çağrıldığında işe gelir. Ücret nöbet ücretinin yüzde kırkıdır. Hesap yöntemi ve tutar farklıdır. İcap nöbetinde kesintisiz süre en az on iki saat, normal nöbette ise en az altı saattir. - **Yoğun bakım, acil servis ve 112 nöbeti / diğer birimlerdeki nöbet** (DMK ek m.33): Yoğun bakım, acil servis ve 112 acil sağlık hizmetlerinde tutulan nöbetler. Maddede sayılan diğer kurumlarda tutulan nöbetler. Yoğun bakım, acil servis ve 112 nöbetlerinde ücret yüzde elli artırımlı ödenir; diğerlerinde artırım yoktur. ## Örnek kararlar - 1980/22 E., 1980/18 K., 13.03.1980 — ilgili: 211 s. K. m.76 - 12. Daire, 2020/5433 E., 2024/945 K., 29.02.2024 — ilgili: 211 s. K. m.76 - 8. Daire, 2022/879 E., 2024/878 K., 23.02.2024 — ilgili: 6197 s. K. m.36 ## İlgili terimler [Özel kanun hükümleri](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/ozel-kanun-hukumleri) --- Hukuki tavsiye değildir. Güncel kanun metni için madde bağlantılarına bakın.