--- title: "Noksanlık nedir?" source: "https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/noksanlik" publisher: "Hukuksal Eğitim" language: "tr" type: "DefinedTerm" updated: "2026-10-21" --- # Noksanlık **Kısaca:** Noksanlık, 3 kanunda 5 maddede geçen bir kavramdır; anlamı bağlama göre değişir. - TMK m.137 · başvurunun incelenmesi ve reddi: Başvuruya eklenmesi gereken belgelerin eksik olması ya da başvuru içeriğinde giderilebilir bir eksiklik bulunmasıdır. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4721-sayili-turk-medeni-kanunu/madde-137) - 2575 s. K. m.14 · başkan ve üyelerin dairelere ayrılmaları: Bir dairede üye sayısının eksilmesi durumudur. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/2575-sayili-danistay-kanunu/madde-14) - 1163 s. K. m.67 · rapor düzenlenmesi: Kooperatifin işlerinin yürütülmesinde denetçinin görevi sırasında tespit ettiği eksiklik veya aksaklıktır. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/1163-sayili-kooperatifler-kanunu/madde-67) ## Kanunda nerede geçiyor ### Türk Medeni Kanunu - TMK m.60 – 2. İnceleme (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4721-sayili-turk-medeni-kanunu/madde-60#f2): Kuruluş bildirimi, tüzük veya kurucuların hukuki durumuna ilişkin olup kanuna aykırılık sayılmayan eksiklik. Tamamlanabilir nitelikte olup giderilmesi için otuz günlük süre tanınır. - TMK m.107 – II. Noksanlıklar (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4721-sayili-turk-medeni-kanunu/madde-107#f1): Vakıf senedinde, tüzel kişiliğin kazanılması için kanunda aranan zorunlu unsurlardan birinin eksik bulunmasıdır. Vakfın amacı ile amaca özgülenen mal ve hakların yeterince belirlenmiş olması hâlinde, kalan eksikliklerin tescil başvurusunu reddettirmeyeceği kabul edilir. - TMK m.137 – IV. Başvurunun incelenmesi ve reddi (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4721-sayili-turk-medeni-kanunu/madde-137#f1): Başvuruya eklenmesi gereken belgelerin eksik olması ya da başvuru içeriğinde giderilebilir bir eksiklik bulunmasıdır. Noksanlık tamamlanabilir nitelikteyse reddi değil tamamlanmasını gerektirir. ### Kooperatifler Kanunu - Kooperatifler Kanunu m.67 – 2. Rapor düzenlenmesi (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/1163-sayili-kooperatifler-kanunu/madde-67#f2): Kooperatifin işlerinin yürütülmesinde denetçinin görevi sırasında tespit ettiği eksiklik veya aksaklıktır. Noksanlığın bildirilmesi, denetçinin görevinin bir parçasıdır. ### Danıştay Kanunu - Danıştay Kanunu m.14 – Başkan ve üyelerin dairelere ayrılmaları (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/2575-sayili-danistay-kanunu/madde-14#f1-4): Bir dairede üye sayısının eksilmesi durumudur. Maddenin dördüncü fıkrası, bu eksikliğin diğer dairelerden üye alınmasıyla giderilmesini öngörür. ## Karıştırılan kavramlar - **Yasak amaç / kanuna aykırılık ve noksanlık** (TMK m.60): Derneğin amacının emredici hükümlere, ahlaka veya adaba aykırı olması ya da tüzükte yasak amaç bulunması hali. Yasak amaç dışında kalan kanuna aykırılık veya noksanlık hali. Yasak amaç halinde tüzel kişilik kazanılamadığı kabul edilir ve doğrudan savcılık yoluyla faaliyetin durdurulması istenebilir. Yasak amaç dışındaki hallerde önce otuz günlük giderme süresi tanınır. - **Kanuna aykırılık / noksanlık giderilmiş / giderilmemiş** (TMK m.60): Belirtilen süre içinde noksanlık tamamlanan veya aykırılık giderilen dernek. Otuz gün içinde noksanlığı tamamlanmayan veya aykırılığı giderilmeyen dernek. Birinci halde dernek dernekler kütüğüne kaydedilir. İkinci halde en büyük mülki amir Cumhuriyet savcılığına bildirimde bulunur ve fesih davası açılması yoluna gidilir. - **Noksanlık / usulüne uygun olmama** (TMK m.137): Başvuruda bir eksiklik görülmesi, yani belgelerin ya da bilgilerin tamamlanabilir biçimde eksik olması halidir. Başvurunun usulüne uygun yapılmadığının anlaşılması, yani eksikliğin başvurunun yapılış biçimine ilişkin olması halidir. Noksanlıkta memur önce tamamlar ya da tamamlattırır; usulsüzlük anlaşıldığında ise başvuru doğrudan reddolunur. - **Hata ve noksanlık / gerçek dışı veya yanıltıcı beyan** (3213 s. K. m.10): Hata ve noksanlık, beyanın düzeltilebilir eksik ya da yanlışlığıdır ve iki aylık düzeltme süresine tabidir. Gerçek dışı veya yanıltıcı beyan, Kanunun uygulanmasını engelleyen ve/veya haksız hak iktisabı sağlayan beyandır. Düzeltilmeyen hata için 20.000 TL idari para cezası ve üretimin düzeltilinceye kadar durdurulması uygulanır; gerçek dışı beyanda ayrıca 1.000 TL ya da 5.000 TL idari para cezası ve hak mahrumiyeti söz konusu olur. - **Kanuna aykırı amaç / Yalnız noksanlık** (TMK m.59): Amaç hukuka veya ahlaka aykırıysa dernek tüzel kişilik kazanamaz. Yalnızca tüzük veya belgelerdeki noksanlık varsa tüzel kişilik doğmuştur ve noksanlık giderilmeye çalışılır. Amaç aykırılığında kuruluş hiç gerçekleşmez; noksanlıkta ise belirli süre içinde giderme yoluna gidilir. - **Tamamlanabilir noksanlık / amaç ve mal yetersizliği** (TMK m.106): Diğer zorunlu unsurlardaki eksiklik, tescil kararından önce mahkemece ya da kuruluştan sonra denetim makamının başvurusu üzerine tamamlattırılabilir. Amaç ve mal ve hakların yeterli olmaması halinde, senet tamamlanamayacak eksiklik taşır. Yeterli olan hâlde tamamlatma yoluna gidilir; amaç ve mal yetersizliğinde ise ölüme bağlı tasarrufta mal ve haklar benzer amaçlı vakfa özgülenebilir. ## İlgili konular - Daire ve kurullar (İdari Yargılama Usulü): https://www.hukuksalegitim.com/konu/idari-yargilama-usulu/daire-ve-kurullar - Evlenme başvurusu ve töreni (Medeni Hukuk): https://www.hukuksalegitim.com/konu/medeni-hukuk/evlenme-basvurusu-ve-toreni - Kuruluşu, tüzel kişiliğin kazanılması ve üyelik (Medeni Hukuk): https://www.hukuksalegitim.com/konu/medeni-hukuk/kurulusu-tuzel-kisiligin-kazanilmasi-ve-uyelik - Kuruluşu ve vakıf senedi (Medeni Hukuk): https://www.hukuksalegitim.com/konu/medeni-hukuk/kurulusu-ve-vakif-senedi ## Örnek kararlar - 2015/18 E., 2016/12 K., 10.02.2016 — ilgili: 2575 s. K. m.14 - Ceza Genel Kurulu, 2016/962 E., 2020/15 K., 21.01.2020 — ilgili: TMK m.137 - 8. Hukuk Dairesi, 2024/4981 E., 2025/6380 K., 15.10.2025 — ilgili: TMK m.107 ## İlgili terimler [Kanuna aykırılık](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/kanuna-aykirilik) · [Tamamlattırma](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/tamamlattirma) · [En büyük mülki amir](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/en-buyuk-mulki-amir) · [Evlendirme memuru](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/evlendirme-memuru) · [Faaliyetin durdurulması](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/faaliyetin-durdurulmasi) · [Daire başkanı](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/daire-baskani) · [Denetçi](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/denetci) · [Denetim Makamı](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/denetim-makami) --- Hukuki tavsiye değildir. Güncel kanun metni için madde bağlantılarına bakın.