--- title: "Norm nedir?" source: "https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/norm" publisher: "Hukuksal Eğitim" language: "tr" type: "DefinedTerm" updated: "2026-10-21" --- # Norm **Kısaca:** Kural olarak benimsenmiş, yerleşmiş ilke ya da yasaya uygun durum, düzgü ## Kanunda nerede geçiyor ### Sulama Alanlarında Arazi Düzenlenmesine Dair Tarım Reformu Kanunu - Sulama Alanlarında Arazi Düzenlenmesine Dair Tarım Reformu Kanunu geç. m.4 (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/3083-sayili-sulama-alanlarinda-arazi-duzenlenmesine-dair-tarim-reformu-kanunu/gecici-madde-4#f1) - Sulama Alanlarında Arazi Düzenlenmesine Dair Tarım Reformu Kanunu geç. m.5 (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/3083-sayili-sulama-alanlarinda-arazi-duzenlenmesine-dair-tarim-reformu-kanunu/gecici-madde-5#f1) ### İşsizlik Sigortası Kanunu - İşsizlik Sigortası Kanunu m.59 (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4447-sayili-issizlik-sigortasi-kanunu/madde-59#f1) - İşsizlik Sigortası Kanunu geç. m.2 (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4447-sayili-issizlik-sigortasi-kanunu/gecici-madde-2#f1) ### Eleman Temininde Güçlük Çekilen Yerlerde Sözleşmeli Sağlık Personeli Çalıştırılması ile Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun - Eleman Temininde Güçlük Çekilen Yerlerde Sözleşmeli Sağlık Personeli Çalıştırılması ile Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun m.3 – Sözleşmeli personelin sayısı ve çalıştırılacakları yerler (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4924-sayili-eleman-temininde-gucluk-cekilen-yerlerde-sozlesmeli-saglik-personeli-calistirilmasi/madde-3#f3) - Eleman Temininde Güçlük Çekilen Yerlerde Sözleşmeli Sağlık Personeli Çalıştırılması ile Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun m.7 – Hizmet sözleşmesinin feshi ve sürekli sözleşmeli personel statüsü (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4924-sayili-eleman-temininde-gucluk-cekilen-yerlerde-sozlesmeli-saglik-personeli-calistirilmasi/madde-7#f1) ### Yükseköğretim Kurumları Teşkilatı Kanunu - Yükseköğretim Kurumları Teşkilatı Kanunu ek m.158 (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/2809-sayili-yuksekogretim-kurumlari-teskilati-kanunu/ek-madde-158#f6) ### Sağlık Hizmetleri Temel Kanunu - Sağlık Hizmetleri Temel Kanunu ek m.8 – Mahallî idareler ve birliklerce verilen sağlık hizmetleri (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/3359-sayili-saglik-hizmetleri-temel-kanunu/ek-madde-8#f1) ### 14.7.1965 Tarihli ve 657 Sayılı, 8.6.1949 Tarihli ve 5434 Sayılı, 5.3.1964 Tarihli ve 439 Sayılı, 30.4.1992 Tarihli ve 3797 Sayılı, 11.10.1983 Tarihli 2914 Sayılı Kanunların Bazı Maddelerinde Değişiklik Yapılması ve 5.1.1961 Tarihli ve 222 Sayılı, 24.11.1994 Tarihli ve 4048 Sayılı Kanunların Bazı Maddelerinin Yürürlükten Kaldırılması Hakkında Kanun - 14.7.1965 Tarihli ve 657 Sayılı, 8.6.1949 Tarihli ve 5434 Sayılı, 5.3.1964 Tarihli ve 439 Sayılı, 30.4.1992 Tarihli ve 3797 Sayılı, 11.10.1983 Tarihli 2914 Sayılı Kanunların Bazı Maddelerinde Değişiklik Yapılması ve 5.1.1961 Tarihli ve 222 Sayılı, 24.11.1994 Tarihli ve 4048 Sayılı Kanunların Bazı Maddelerinin Yürürlükten Kaldırılması Hakkında Kanun geç. m.3 (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4359-sayili-14-7-1965-tarihli-ve-657-sayili-8-6-1949-tarihli-ve-5434-sayili-5-3-1964-tarihli-ve/gecici-madde-3#f2) ### Petrolün Boru Hatları ile Transit Geçişine Dair Kanun - Petrolün Boru Hatları ile Transit Geçişine Dair Kanun m.5 – Standartlar (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4586-sayili-petrolun-boru-hatlari-ile-transit-gecisine-dair-kanun/madde-5#f1) ## Karıştırılan kavramlar - **Normun asgari ölçüsü / artırılmış norm** (3083 s. K. m.8): Birinci fıkraya göre norm, yıllık tarımsal işletme geliri bir milyon liradan aşağı olmayacak biçimde hesaplanır. Üçüncü fıkraya göre Cumhurbaşkanı Kararı ile dağıtılacak büyüklük artırılabilir; ancak artış, birinci fıkradaki miktarın bir katını geçemez. Dağıtılacak toprak, norm ile normun iki katı arasında Cumhurbaşkanı Kararına bağlı olarak belirlenebilir. - **Üst norm uygunluğu / Kesinleşme** (3621 s. K. m.10): Planın kıyı mevzuatına aykırı olmaması, planın geçerliliği için gereken ilk şarttır. Turizm kapsamındaki planın kesinleşmesi ise ayrı bir onay işlemine bağlıdır. Kıyı mevzuatına uygun olsa bile turizm kapsamındaki plan onaylanmadan kesinleşmez. - **Geçiş dönemi / norm kadro uygulaması** (5302 s. K. geç. m.2): Norm kadro uygulamasına geçilinceye kadar geçen dönemde yukarıdaki usul uygulanır. Norm kadro uygulamasına geçildikten sonra bu geçici hüküm uygulanmaz. Hangi usulün uygulanacağı, işlemin tarihine göre belirlenir. - **Belediye ve bağlı kuruluşlarda norm kadro şartı / boş kadro (c bendi)** (5620 s. K. m.2): Belediye görevlerinde çalışıp norm kadro unvanı şartlarını taşıyan geçici işçiler, istekleri halinde sözleşmeli personel statüsüne geçer. Şartları taşımayan veya durumuna uygun boş kadro bulunmayanlar sürekli işçi kadrosuna geçer. Aynı görevdeki işçilerin hangi statüye geçeceği unvan şartına ve boş kadro durumuna göre belirlenir. - **Norm kadro fazlası / norm kadro dahilinde ihtiyaç fazlası** (6111 s. K. m.166): Norm kadro fazlası işçi, kadro bakımından fazlalık oluşturduğu için komisyonca doğrudan atanmak üzere tespit edilir. Norm kadro dahilinde olan ancak ihtiyaç fazlası bildirilen mahalli idare işçisi, 5393 sayılı Kanun m.49 oranları ve diğer ölçütlerle değerlendirilerek tespit edilir. İkinci grupta komisyonun takdir ölçütleri ve birden fazla değerlendirme kriteri devreye girer; tespit daha karmaşık bir değerlendirmeye bağlıdır. - **Soyut norm denetimi / somut norm denetimi (itiraz)** (AYMKYUHK m.66): İptal davası yoluyla verilen iptal kararı, doğrudan Anayasa Mahkemesinin soyut denetiminden çıkar. İtiraz yoluyla verilen iptal kararı, bir davaya bakan mahkemenin itirazı üzerine verilir. Her iki iptal kararı da Resmî Gazetede yayımlanır ve aynı sonucu doğurur; denetim türü sonucu değiştirmez. --- Hukuki tavsiye değildir. Güncel kanun metni için madde bağlantılarına bakın.