---
title: "Ölçü aleti nedir?"
source: "https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/olcu-aleti"
publisher: "Hukuksal Eğitim"
language: "tr"
type: "DefinedTerm"
updated: "2026-10-21"
---

# Ölçü aleti

**Kısaca:** Ölçüm yapmak için kullanılan cihaz veya düzenektir. (3516 s. K. m.1)

## Kanunda nerede geçiyor

### Ölçüler ve Ayar Kanunu
- Ölçüler ve Ayar Kanunu m.1 – Amaç (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/3516-sayili-olculer-ve-ayar-kanunu/madde-1): Ölçüm yapmak için kullanılan cihaz veya düzenektir. Madde, ölçü aletlerinin doğru ayarlı olmasını ve imalinin ile kullanımının bu amaca uygun yapılmasını hedefler.
- Ölçüler ve Ayar Kanunu m.2 – Kapsam (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/3516-sayili-olculer-ve-ayar-kanunu/madde-2#f2): Ölçüm sonucu gösteren cihazdır. Maddede sayılan sayaçlar, taksimetre, naklimetre ve transformatörler ile areometre gibi aletler bu kapsamdadır.
- Ölçüler ve Ayar Kanunu m.4 – Tarifler (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/3516-sayili-olculer-ve-ayar-kanunu/madde-4#f5): Ölçü işleminde kullanılan araç, sayaç ve gereçlerdir. Ölçü ile ölçü aleti ayrı tanımlanmış olup, ölçü aleti kavramı ölçü kaplarını ve taksimatlı ölçüleri kapsayacak biçimde yazılmamıştır; her iki kavram ayrı değerlendirilir.

## Karıştırılan kavramlar

- **Ölçü / Ölçü aleti** (3516 s. K. m.4): Ölçü, ağırlık, uzunluk veya hacmin ölçülmesinde kullanılan, birim ve miktarı tasdik edilmiş ağırlık, uzunluk taksimatlı ölçü ve ölçü kaplarıdır. Ölçü aleti, ölçü işleminde kullanılan araç, sayaç ve gereçlerdir. Kanun her iki kavramı ayrı tanımladığı için bir araç hangi kategoriye girdiğine göre farklı hükümlere tabi tutulur. Kategori belirlenmeden muayene ya da damga işlemi uygulanamaz.
- **Etalon / Ölçü ve ölçü aleti** (3516 s. K. m.4): Etalon, çeşitli ölçü ve ölçü aletlerinin doğruluğunu incelemekte kullanılan, imkânlara göre en yüksek hassasiyetli araçtır. Ölçü ve ölçü aleti, günlük ölçüm işlemlerinde kullanılan araç ve gereçlerdir. Etalon, diğer ölçü ve ölçü aletlerinin doğruluğunu kontrol eden referans niteliğindedir; kendisi de tanım gereği ölçü ya da ölçü aleti olarak ele alınabilir.

## Örnek kararlar

- 11. Ceza Dairesi, 2014/12138 E., 2014/19608 K., 19.11.2014 — ilgili: 3516 s. K. m.4, 3516 s. K. m.2, 3516 s. K. m.1
- Ceza Genel Kurulu, 2014/636 E., 2016/112 K., 08.03.2016 — ilgili: 3516 s. K. m.2, 3516 s. K. m.1
- 10. Daire, 2020/3596 E., 2024/4397 K., 31.10.2024 — ilgili: 3516 s. K. m.4, 3516 s. K. m.2

## İlgili terimler

[Damgalama](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/damgalama) · [Damga](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/damga)

---
Hukuki tavsiye değildir. Güncel kanun metni için madde bağlantılarına bakın.