---
title: "Ön inceleme duruşması nedir?"
source: "https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/on-inceleme-durusmasi"
publisher: "Hukuksal Eğitim"
language: "tr"
type: "DefinedTerm"
updated: "2026-10-21"
---

# Ön inceleme duruşması

**Kısaca:** Dilekçelerin karşılıklı verilmesinden sonra yapılan ve tahkikat öncesinde uyuşmazlık konularının belirlendiği duruşmadır. (HMK m.138)

## Kanunda nerede geçiyor

### Hukuk Muhakemeleri Kanunu
- HMK m.138 – Dava şartları ve ilk itirazlar hakkında karar (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6100-sayili-hukuk-muhakemeleri-kanunu/madde-138#f1): Dilekçelerin karşılıklı verilmesinden sonra yapılan ve tahkikat öncesinde uyuşmazlık konularının belirlendiği duruşmadır. Madde uyarınca mahkeme, dava şartları ve ilk itirazlar hakkında dosya üzerinden karar veremiyorsa taraflar bu duruşmada dinlenir.
- HMK m.139 – Ön inceleme duruşmasına davet (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6100-sayili-hukuk-muhakemeleri-kanunu/madde-139): Dilekçelerin karşılıklı verilmesinden ve ilk incelemenin tamamlanmasından sonra, uyuşmazlık konularının belirlendiği ve delillerin sunulması için hazırlık işlemlerinin yapıldığı duruşmadır. Bu duruşmaya davet, madde uyarınca mahkeme tarafından yapılır.
- HMK m.140 – Ön inceleme duruşması (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6100-sayili-hukuk-muhakemeleri-kanunu/madde-140#f1): Dilekçeler teatisinden sonra ve tahkikattan önce yapılan, uyuşmazlık konularının belirlendiği ve tarafların sulhe veya arabuluculuğa teşvik edildiği duruşmadır. Tahkikat için duruşma günü verilebilmesi, bu aşamanın tamamlanmasına bağlıdır.
- HMK m.142 – Süreler hakkında karar (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6100-sayili-hukuk-muhakemeleri-kanunu/madde-142#f1): Ön inceleme aşamasının tamamlandığı, uyuşmazlık noktalarının ve dava şartları ile ilk itirazların incelendiği duruşmadır. Madde 142 bu duruşmanın tamamlanmasından sonra uygulanır.

## Karıştırılan kavramlar

- **Tahkikat duruşması / ön inceleme duruşması davetiyesi** (HMK m.147): Ön inceleme duruşması davetiyesinin ihtarı ön incelemeye ilişkin hususları kapsar ve m.139 kapsamındadır. Bu maddedeki davetiye ise ön inceleme tamamlandıktan sonra tahkikat ve sözlü yargılama için gönderilir ve ihtar bu aşamaya göre düzenlenir. İki davetiyenin ihtarları ayrıdır; birinde yapılan ihtar diğerini karşılamaz.

## İlgili konular

- Cevaba cevap ve ikinci cevap dilekçesi, ön inceleme (Medeni Usul Hukuku): https://www.hukuksalegitim.com/konu/medeni-usul-hukuku/cevaba-cevap-ve-ikinci-cevap-dilekcesi-on-inceleme

## Örnek kararlar

- Hukuk Genel Kurulu, 2022/24 E., 2022/1787 K., 20.12.2022 — ilgili: HMK m.139
- Hukuk Genel Kurulu, 2020/700 E., 2022/207 K., 24.02.2022 — ilgili: HMK m.139
- Hukuk Genel Kurulu, 2021/517 E., 2022/152 K., 17.02.2022 — ilgili: HMK m.139

## İlgili terimler

[Uyuşmazlık konusu](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/uyusmazlik-konusu) · [Dosya üzerinden karar](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/dosya-uzerinden-karar) · [Dava şartı](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/dava-sarti) · [İlk itiraz](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/ilk-itiraz) · [Defi](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/defi) · [Zamanaşımı](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/zamanasimi) · [Kesin süre](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/kesin-sure) · [Hak Düşürücü Süre (6 işgünü)](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/hak-dusurucu-sure-6-isgunu)

---
Hukuki tavsiye değildir. Güncel kanun metni için madde bağlantılarına bakın.