--- title: "Ön ödeme nedir?" source: "https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/on-odeme" publisher: "Hukuksal Eğitim" language: "tr" type: "DefinedTerm" updated: "2026-10-21" --- # Ön ödeme Diğer yazımlar: Önödeme **Kısaca:** Ön ödeme, 6 kanunda 8 maddede geçen bir kavramdır; anlamı bağlama göre değişir. - TBK m.271: Alıcının satış bedelinin bir kısmını sözleşme gereği taksitler hâlinde, malın teslim edilmesinden önce ödediği ödemelerdir. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6098-sayili-turk-borclar-kanunu/madde-271) - TCK m.75 · önödeme: Failin, suç nedeniyle kamu davası açılmadan ya da açılmış davada belirli bir parayı soruşturma veya yargılama giderleriyle birlikte ödemesi karşılığında kamu davasının açılmamasını veya düşmesini sağlayan kurumdur. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5237-sayili-turk-ceza-kanunu/madde-75) - TTK m.399 · seçim, görevden alma ve sözleşmenin feshi: Mahkemenin, mahkemece atanan denetçinin ücreti ile muhtemel giderleri için mahkeme veznesine yatırılmasını belirlediği tutardır. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6102-sayili-turk-ticaret-kanunu/madde-399) ## Kanunda nerede geçiyor ### Türk Borçlar Kanunu - TBK m.269 (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6098-sayili-turk-borclar-kanunu/madde-269#f3): Malın devrinden önce alıcının satıcıya yaptığı taksit ödemeleridir. Cayma hâlinde iade hesabında bu ödemelerin cayma parasını aşan kısmı geri istenebilir. - TBK m.271 (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6098-sayili-turk-borclar-kanunu/madde-271#f1): Alıcının satış bedelinin bir kısmını sözleşme gereği taksitler hâlinde, malın teslim edilmesinden önce ödediği ödemelerdir. Maddenin koruduğu satıcı hakları bu ödemelerin temerrüdüne bağlıdır. ### Türk Ticaret Kanunu - TTK m.399 – I - Seçim, görevden alma ve sözleşmenin feshi (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6102-sayili-turk-ticaret-kanunu/madde-399#f7): Mahkemenin, mahkemece atanan denetçinin ücreti ile muhtemel giderleri için mahkeme veznesine yatırılmasını belirlediği tutardır. Emsal dikkate alınarak belirlenir. - TTK m.1405 – II - Hükümler — 1. Sözleşmenin yapılması sırasında susma (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6102-sayili-turk-ticaret-kanunu/madde-1405): Teklifnamenin verilmesi sırasında sigortalı tarafından yapılan para ödemesidir. Sözleşme kurulursa prim ya da ilk prim sayılır; kurulmazsa kesinti yapılmadan faiziyle iade edilir. ### Türk Ceza Kanunu - TCK m.75 – Önödeme (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5237-sayili-turk-ceza-kanunu/madde-75#f3): Failin, suç nedeniyle kamu davası açılmadan ya da açılmış davada belirli bir parayı soruşturma veya yargılama giderleriyle birlikte ödemesi karşılığında kamu davasının açılmamasını veya düşmesini sağlayan kurumdur. Yargılamasız cezalandırma ile ceza muhakemesi düşme nedenlerinin karışımıdır. ### Türkiye Bilimsel ve Teknolojik Araştırma Kurumu ile İlgili Bazı Düzenlemeler Hakkında Kanun - Türkiye Bilimsel ve Teknolojik Araştırma Kurumu ile İlgili Bazı Düzenlemeler Hakkında Kanun m.16 – Çeşitli hükümler (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/278-sayili-turkiye-bilimsel-ve-teknolojik-arastirma-kurumu-ile-ilgili-bazi-duzenlemeler/madde-16#f1): Kurum tarafından desteklenen projeler ile dış destekli projelerde, iş tamamlanmadan proje sözleşmesi uyarınca yapılabilen ödemedir. Bu madde kapsamında yapılacak ön ödemelerin esas ve usulleri Kurumca belirlenir. ### Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu - Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu m.35 – Ön ödeme (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5018-sayili-kamu-mali-yonetimi-ve-kontrol-kanunu/madde-35#f1): Gider gerçekleştirme işlemleri tamamlanmadan, ivedi veya zorunlu bir giderin karşılığının avans verilmesi ya da kredi açılması yoluyla önceden ödenmesidir. Harcama yetkilisinin uygun görmesi ve ödeneğin saklı tutulması şarttır. ### Sporda Şiddet ve Düzensizliğin Önlenmesine Dair Kanun - Sporda Şiddet ve Düzensizliğin Önlenmesine Dair Kanun m.18 – Seyirden yasaklanma (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6222-sayili-sporda-siddet-ve-duzensizligin-onlenmesine-dair-kanun/madde-18#f6): Kabahat veya ilgili düzenlemede öngörülen bir ödemenin yapılarak işlemin sona erdirilmesidir. Önödemenin yapıldığı tarih, altı ayrı bir bir yıllık yasağın başlangıcı olarak kabul edilir. ## Karıştırılan kavramlar - **Genel ön ödeme / Bütçe dışı avans** (5018 s. K. m.35): Genel ön ödeme, harcama yetkilisinin uygun görmesi ve ödeneğin saklı tutulmasıyla yapılan ivedi veya zorunlu gider avansıdır. Bütçe dışı avans, yükleniciye sözleşmede belirtilmek ve teminat karşılığında verilen avanstır. Bütçe dışı avansın tutarı yüklenme tutarının yüzde otuzunu geçemez. Teminat ve sözleşme kaydı aranır. - **Önödeme sonrası dava açılması / dava konusu fiilin niteliğinin değişmesi** (TCK m.75): Savcılık önödeme işlemi yapmadan dava açmışsa ya da fiilin niteliği değişmişse, önödeme yine uygulanır. Önödeme işlemi zaten yapılmış ve kovuşturmaya yer olmadığı kararı verilmişse yeniden önödeme sözkonusu değildir. Bu hallerde ödeme ile dava düşer; ancak önödeme tamamlanmışsa aynı fiilden ikinci kovuşturma açılamaz. - **Bütçe dışı ön ödeme / Normal ödeme** (2690 s. K. m.15): Yurt dışından temini zorunlu Ar-Ge malları için Bakan onayıyla bütçe dışı ön ödeme yapılabilir. Bütçe dışı ön ödeme dışındaki normal mal temini bütçe ve teminat kurallarına tabidir. Ön ödeme teminat alınmadan ve yüklenme tutarına kadar yapılabilir; bu olmadığında teminat ve bütçe kuralları geçerlidir. - **Ön ödeme borcunun sona ermesi / satılanın devri isteminde bulunma** (TBK m.270): Ön ödemeleri ifa borcu beş yılın geçmesiyle sona erer; bu, ön ödemeye ilişkin borcun süresidir. Sekiz yıl geçmesi ve devir istemi, alıcının satılanın devrini talep edip edemeyeceği ile ilgilidir ve yalnız uzun veya belirsiz ödeme süreli sözleşmelerde söz konusudur. İki süre farklı konulara ve farklı başlangıç noktalarına bağlıdır; biri ön ödeme borcunu, diğeri devir talebini düzenler. ## İlgili konular - Ön ödemeli taksitle satış (Borçlar Hukuku Özel Hükümler): https://www.hukuksalegitim.com/konu/borclar-hukuku-ozel-hukumler/on-odemeli-taksitle-satis - Dava ve cezanın düşürülmesi (Ceza Hukuku Genel Hükümler): https://www.hukuksalegitim.com/konu/ceza-hukuku-genel-hukumler/dava-ve-cezanin-dusurulmesi - Denetleme (Ticaret Hukuku): https://www.hukuksalegitim.com/konu/ticaret-hukuku/denetleme ## Örnek kararlar - 2021/125 E., 2023/213 K., 07.12.2023 — ilgili: 278 s. K. m.16 - 2019/31 E., 2020/5 K., 23.01.2020 — ilgili: 5018 s. K. m.35 - Ceza Genel Kurulu, 2011/421 E., 2012/34 K., 14.02.2012 — ilgili: TCK m.75 ## İlgili terimler [Cayma Parası](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/cayma-parasi) · [Seyirden yasaklanma](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/seyirden-yasaklanma) · [Hesap denetçisi](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/hesap-denetcisi) · [Teklifname](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/teklifname) · [Getiri](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/getiri) · [Azlık](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/azlik) · [Kesinti](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/kesinti) · [Kredi](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/kredi) --- Hukuki tavsiye değildir. Güncel kanun metni için madde bağlantılarına bakın.