--- title: "Ön sorun nedir?" source: "https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/on-sorun" publisher: "Hukuksal Eğitim" language: "tr" type: "DefinedTerm" updated: "2026-10-21" --- # Ön sorun **Kısaca:** Asıl davada karar verilebilmesi için önce çözülmesi gereken, ayrı bir dava konusu yapılmadan aynı mahkemede incelenen uyuşmazlık. Sahtelik iddiası bu yolla da ileri sürülebilir. (HMK m.208) ## Kanunda nerede geçiyor ### Hukuk Muhakemeleri Kanunu - HMK m.117 – İleri sürülmesi ve incelenmesi (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6100-sayili-hukuk-muhakemeleri-kanunu/madde-117#f3): Esasa ilişkin hükmü etkileyen, ancak asıl uyuşmazlıktan önce ayrıca karara bağlanması gereken sorunlardır. İlk itirazlar, m.117/3 uyarınca ön sorun gibi incelenir ve bu nitelikle karara bağlanır. - HMK m.163 – Ön sorunun ileri sürülmesi (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6100-sayili-hukuk-muhakemeleri-kanunu/madde-163#f1): Davada, davaya devam edilmesi ve hüküm kurulması için mahkemenin kendisinin çözmesi gereken ara sorundur. Asıl uyuşmazlıktan önce veya onunla birlikte ele alınır ve sonucu asıl davayı sonlandırabilir ya da devamını sağlar. - HMK m.164 – Ön sorunun incelenmesi (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6100-sayili-hukuk-muhakemeleri-kanunu/madde-164#f1): Görülmekte olan bir davanın esastan karara bağlanmasından önce incelenip karara bağlanması gereken, asıl davaya bağlı ara sorundur. Ayrı bir dava niteliği taşımaz, asıl davanın içinde çözülür. - HMK m.165 – Bekletici sorun (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6100-sayili-hukuk-muhakemeleri-kanunu/madde-165): Asıl talep hakkında karar verilebilmesi için önce çözülmesi gereken sorunların genel adıdır. Bekletici sorun, ön sorunun görevli başka bir merci tarafından çözülmesi gereken türüdür. - HMK m.208 – Yazı veya imza inkârı (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6100-sayili-hukuk-muhakemeleri-kanunu/madde-208#f3): Asıl davada karar verilebilmesi için önce çözülmesi gereken, ayrı bir dava konusu yapılmadan aynı mahkemede incelenen uyuşmazlık. Sahtelik iddiası bu yolla da ileri sürülebilir. ## Karıştırılan kavramlar - **İlk itiraz / esasa ilişkin ön sorun** (HMK m.117): İlk itiraz, usule ilişkin olup dava şartlarından sonra ve ön sorun gibi incelenir. Esasa ilişkin ön sorun, tahkikat aşamasında değerlendirilir ve esasla birlikte karara bağlanır. İlk itiraz, esas incelemesinden önce ayrıca karara bağlanır; esasa ilişkin ön sorun ise tahkikatta incelenir. - **Ön sorun / bekletici sorun** (HMK m.163): Ön sorunun hakkında karar yetkisi yargılamayı yürüten mahkemededir. Bekletici sorunda çözüm, başka bir mahkeme veya idari merciin kararına bağlıdır. Bekletici sorun hâlinde yargılama m.165 uyarınca bekletilebilir; ön sorunda ise mahkeme sorunu kendisi çözer. - **Ön sorun / yargılamanın ertelenmesi** (HMK m.163): Ön sorunda aynı mahkeme veya başka bir merci sorunu çözmek için faaliyet sürdürür. Yargılamanın ertelenmesinde yargılama durur veya donar; belirsiz bir hukuki durumun belirginleşmesi beklenir. Ertelemede süreler dikkate alınmaz ya da durur; ön sorun ve bekletici sorunda süreler bakımından doğrudan bir etki doğmaz. - **Ara karar / nihai karar (ön sorun kararının niteliği)** (HMK m.164): Ön sorun hakkındaki karar hâkimin davadan el çekmesini gerektiriyorsa nihai karardır. Ön sorun hakkındaki karar davadan el çekmeyi gerektirmiyorsa davaya devam edilir ve ara karar niteliğindedir. Nihai nitelikteki karar istinaf yoluna tabidir; ara karar ise ayrıca bu maddeye göre bildirilir ve asıl davayla birlikte incelenebilir. - **Bekletici sorun / Ön sorun (m.164)** (HMK m.165): Bekletici sorun, çözümü başka bir yargı merciine ait olan meseledir. Ön sorun, mahkemenin kendi görevi içinde incelediği ve karara bağlayabildiği meseledir. Ön sorunu mahkeme kendisi çözer; bekletici sorunda ise yargılama, çözümü başka merciden beklenerek ertelenir. - **Ön sorun / Ayrı dava (adi senet)** (HMK m.208): Ön sorun yolunda sahtelik iddiası asıl davanın bakıldığı mahkemede incelenir. Ayrı dava yolunda sahtelik iddiası bağımsız bir davada görülür. Taraf iki yoldan birini seçebilir; madde metni bu seçimi bırakmıştır. ## İlgili konular - Ön sorun ve bekletici sorun, davaların birleştirilmesi ve ayrılması (Medeni Usul Hukuku): https://www.hukuksalegitim.com/konu/medeni-usul-hukuku/on-sorun-ve-bekletici-sorun-davalarin-birlestirilmesi-ve-ayrilmasi - Dava çeşitleri, dava şartları ve ilk itirazlar (Medeni Usul Hukuku): https://www.hukuksalegitim.com/konu/medeni-usul-hukuku/dava-cesitleri-dava-sartlari-ve-ilk-itirazlar - Senette çıkıntı, kazıntı ve silinti, yazı veya imza inkârı (Medeni Usul Hukuku): https://www.hukuksalegitim.com/konu/medeni-usul-hukuku/senette-cikinti-kazinti-ve-silinti-yazi-veya-imza-inkari ## Örnek kararlar - Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 35. Hukuk Dairesi, 2024/589 E., 2025/850 K., 19.06.2025 — ilgili: HMK m.163, HMK m.164 - Hukuk Genel Kurulu, 2024/402 E., 2025/742 K., 26.11.2025 — ilgili: HMK m.165 - Hukuk Genel Kurulu, 2023/554 E., 2023/1397 K., 21.12.2023 — ilgili: HMK m.208 ## İlgili terimler [Bekletici sorun](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/bekletici-sorun) · [Ön sorunun ileri sürülmesi](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/on-sorunun-ileri-surulmesi) · [Uyuşmazlık](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/uyusmazlik) · [Yazı veya imza inkârı](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/yazi-veya-imza-inkari) · [Adi senet](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/adi-senet) · [Sahtelik iddiası](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/sahtelik-iddiasi) · [Cevap dilekçesi](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/cevap-dilekcesi) · [Resmi Senet](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/resmi-senet) --- Hukuki tavsiye değildir. Güncel kanun metni için madde bağlantılarına bakın.