--- title: "Ön sözleşme nedir?" source: "https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/on-sozlesme" publisher: "Hukuksal Eğitim" language: "tr" type: "DefinedTerm" updated: "2026-10-21" --- # Ön sözleşme Diğer yazımlar: Önsözleşme **Kısaca:** Ön sözleşme, 3 kanunda 9 maddede geçen bir kavramdır; anlamı bağlama göre değişir. - TBK m.29 · önsözleşme: Taraflardan birinin ya da her ikisinin, ileride üçüncü bir kişiyle ya da karşı tarafla belirli bir sözleşmeyi yapma borcunu üstlendiği sözleşmedir. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6098-sayili-turk-borclar-kanunu/madde-29) - 4678 s. K. m.10 · sözleşme süreleri: Adayın askerî eğitime alınması öncesinde taraflar arasında yapılan, eğitim sonunda asıl sözleşmenin kurulacağını öngören ilk bağlanmadır. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4678-sayili-turk-silahli-kuvvetlerinde-istihdam-edilecek-sozlesmeli-subay-ve-astsubaylar/madde-10) - 6191 s. K. m.6 · sözleşmenin idarece feshi: Sözleşmeli er adaylarının askerî eğitim dönemini kapsayan, asıl sözleşmeden önce yapılan sözleşmedir. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6191-sayili-sozlesmeli-erbas-ve-er-kanunu/madde-6) ## Kanuni tanım - **6191 s. K. m.2/1-b** (Sözleşmeli Erbaş ve Er Kanunu): Türk Silahlı Kuvvetleri (Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığı dâh — https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6191-sayili-sozlesmeli-erbas-ve-er-kanunu/madde-2#f1-b ## Kanunda nerede geçiyor ### Türk Silahlı Kuvvetlerinde İstihdam Edilecek Sözleşmeli Subay ve Astsubaylar Hakkında Kanun - Türk Silahlı Kuvvetlerinde İstihdam Edilecek Sözleşmeli Subay ve Astsubaylar Hakkında Kanun m.3 – Tanımlar (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4678-sayili-turk-silahli-kuvvetlerinde-istihdam-edilecek-sozlesmeli-subay-ve-astsubaylar/madde-3#f1-a): Türk Silahlı Kuvvetleri birlik, karargâh, kurum ve kuruluşları ile sözleşmeli subay veya astsubay adayları arasında, askerî eğitime alınmaları konusunda yapılan sözleşmedir. Kapsamı askerî eğitim döneminin başlangıcından subaylık veya astsubaylık nasbı onayı tarihine kadar geçen süreyle sınırlıdır. - Türk Silahlı Kuvvetlerinde İstihdam Edilecek Sözleşmeli Subay ve Astsubaylar Hakkında Kanun m.6 – Sözleşme süreleri (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4678-sayili-turk-silahli-kuvvetlerinde-istihdam-edilecek-sozlesmeli-subay-ve-astsubaylar/madde-6#f1): Sözleşmeli subay adayının askerî eğitime alınmasından önce, kendisiyle yapılan ve eğitimin başarıyla tamamlanmasına bağlı olan hazırlık niteliğindeki sözleşmedir. Maddede yalnızca eğitime alınma şekli olarak geçer; içeriği bu maddede ayrıca düzenlenmemiştir. - Türk Silahlı Kuvvetlerinde İstihdam Edilecek Sözleşmeli Subay ve Astsubaylar Hakkında Kanun m.10 – Sözleşme süreleri (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4678-sayili-turk-silahli-kuvvetlerinde-istihdam-edilecek-sozlesmeli-subay-ve-astsubaylar/madde-10#f1): Adayın askerî eğitime alınması öncesinde taraflar arasında yapılan, eğitim sonunda asıl sözleşmenin kurulacağını öngören ilk bağlanmadır. Eğitimi başarıyla tamamlayan adayla asıl sözleşme yapılır. - Türk Silahlı Kuvvetlerinde İstihdam Edilecek Sözleşmeli Subay ve Astsubaylar Hakkında Kanun m.13 – Sözleşmenin idarece fesih halleri (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4678-sayili-turk-silahli-kuvvetlerinde-istihdam-edilecek-sozlesmeli-subay-ve-astsubaylar/madde-13#f1): Sözleşmeli subay veya astsubay adayının, eğitime alınmadan önce idare ile yaptığı ve eğitim sürecini kapsayan sözleşmedir. Madde, bu sözleşmenin sözleşme süresinin bitmesini beklemeden feshedilebileceği nedenleri ayrıca sayar. - Türk Silahlı Kuvvetlerinde İstihdam Edilecek Sözleşmeli Subay ve Astsubaylar Hakkında Kanun m.14 – Ön sözleşme aylığı (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4678-sayili-turk-silahli-kuvvetlerinde-istihdam-edilecek-sozlesmeli-subay-ve-astsubaylar/madde-14#f1): Sözleşmeli subay veya astsubay olarak yetiştirilmek üzere, asıl sözleşmeden önce yapılan ve eğitim dönemini kapsayan sözleşmedir. Maddenin uygulandığı kişiler yalnızca bu ön sözleşmeyi yapanlardır. - Türk Silahlı Kuvvetlerinde İstihdam Edilecek Sözleşmeli Subay ve Astsubaylar Hakkında Kanun m.17 – Emekli Sandığı ve Ordu Yardımlaşma Kurumu ile ilgilendirme (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4678-sayili-turk-silahli-kuvvetlerinde-istihdam-edilecek-sozlesmeli-subay-ve-astsubaylar/madde-17#f1): Sözleşmeli subay veya astsubay olmak için yapılan ilk hukuki bağlantıdır. Madde, 5434 sayılı Kanun'a tabi olma ve muvazzaf haklardan yararlanma sonucunu bu anla birlikte bağlar. ### Sözleşmeli Erbaş ve Er Kanunu - Sözleşmeli Erbaş ve Er Kanunu m.2 – Tanımlar (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6191-sayili-sozlesmeli-erbas-ve-er-kanunu/madde-2#f1-b): Askerî birimler ile sözleşmeli er adayları arasında, adayın askerî eğitime alınmasını düzenleyen sözleşmedir. Kapsamı askerî eğitim döneminin başlangıcı ile sözleşme yapılana kadar geçecek süreyi içerir. - Sözleşmeli Erbaş ve Er Kanunu m.6 – Sözleşmenin idarece feshi (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6191-sayili-sozlesmeli-erbas-ve-er-kanunu/madde-6#f1): Sözleşmeli er adaylarının askerî eğitim dönemini kapsayan, asıl sözleşmeden önce yapılan sözleşmedir. Bu dönemde adaylar eğitime tabi tutulur ve fesih nedenleri ön sözleşmeye özgüdür. ### Türk Borçlar Kanunu - TBK m.29 – IV. Önsözleşme (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6098-sayili-turk-borclar-kanunu/madde-29#f2): Taraflardan birinin ya da her ikisinin, ileride üçüncü bir kişiyle ya da karşı tarafla belirli bir sözleşmeyi yapma borcunu üstlendiği sözleşmedir. Önsözleşmenin konusu, ileride kurulacak asıl sözleşmenin bir borç sözleşmesi olmasıdır. ## Karıştırılan kavramlar - **Ön sözleşme / Sözleşme** (4678 s. K. m.3): Ön sözleşme, askerî eğitime alınmayı ve eğitim sürecini kapsayan, adaylık aşamasına ait sözleşmedir. Sözleşme, askerî eğitimi başarıyla tamamlayanlarla yapılan ve hizmet yükümlülüğü getiren sözleşmedir. Ön sözleşme subaylık veya astsubaylık nasbı onayıyla sona erer; hizmet yükümlülüğü ancak sözleşme ile doğar. Hizmet yükümlülüğü süresi (üç yıldan az, dokuz yıldan fazla olmamak üzere) yalnızca sözleşmeye bağlıdır. - **Ön sözleşme / asıl sözleşme** (4678 s. K. m.10): Askerî eğitim sırasında yapılan ön sözleşme, adayı eğitime bağlar ancak astsubaylık hizmetini doğurmaz. Eğitimi başarıyla tamamlayanla yapılan asıl sözleşme, astsubay çavuş rütbesine nasbetmeyi ve sözleşmeli astsubaylık hizmetini başlatır. Eğitimi başarısız olan adayla asıl sözleşme yapılmaz; ön sözleşme ile asıl sözleşme aynı kişi bakımından ayrı aşamalar oluşturur. - **Ön sözleşme / sözleşme fesih nedenleri** (4678 s. K. m.13): Sözleşmeli subay veya astsubay adaylarının ön sözleşmesinin, sözleşme süresinin bitiminden önce feshedilebildiği nedenler (birinci fıkra bentleri a–d). Sözleşmeli subay veya astsubayların sözleşmesinin, sözleşme süresi bitmeden feshedilebildiği nedenler (ikinci fıkra bentleri a–k). Aday ile sözleşmeli personel için fesih nedenleri ayrı listelerle düzenlenmiştir; aday için askeri eğitim başarısı ve eğitime devam, sözleşmeli personel için sicil, mahkumiyet ve sağlık nedenleri aranır. - **Ön sözleşme dönemi / asıl sözleşme dönemi** (4678 s. K. m.14): Ön sözleşme dönemindeki adaylar için bu maddedeki aylık ve yan haklar ile iaşe ve ibate düzenlenmiştir. Asıl sözleşme dönemine ilişkin statü bu maddede düzenlenmemiştir. Maddedeki ödemeler yalnızca ön sözleşme dönemine özgüdür; sonraki dönem için ayrı hükümlere bakılması gerekir. - **Tek taraflı önsözleşme / İki taraflı önsözleşme** (TBK m.29): Yalnız bir tarafın ileride asıl sözleşmeyi yapma vaadinde bulunduğu hâldir; örneğin yalnız satıcının satış vaadi. Her iki tarafın karşılıklı olarak asıl sözleşmeyi yapmayı üstlendiği hâldir; örneğin karşılıklı alım-satım vaadi. İki taraflı önsözleşmede her iki taraf da asıl sözleşmeyi yapma borcu altındadır; tek taraflı önsözleşmede borç yalnız vaat eden tarafa yüklenir. - **Önsözleşme / Tasarruf işlemi öncesi tam sözleşme** (TBK m.29): İleride borç sözleşmesi yapılmasını konu alan sözleşme önsözleşmedir. İleride bir tasarruf işlemi yapılmasını konu alan sözleşme önsözleşme değil, başlı başına bir sözleşmedir. Tasarruf işlemi için yapılan vaat, şekil ve geçerlilik bakımından önsözleşme kurallarına değil, doğrudan asıl sözleşmenin kurallarına tabidir. ## İlgili konular - Genel işlem koşulları, kapsamı ve sözleşmenin içeriği (Borçlar Hukuku Genel Hükümler): https://www.hukuksalegitim.com/konu/borclar-hukuku-genel-hukumler/genel-islem-kosullari-kapsami-ve-sozlesmenin-icerigi ## Örnek kararlar - Genel Kurul, 2013/9704 E., 03.03.2016 — ilgili: 4678 s. K. m.6, 4678 s. K. m.10, 4678 s. K. m.14 - İkinci Bölüm, 2013/9481 E., 24.03.2016 — ilgili: 4678 s. K. m.6, 4678 s. K. m.14 - Genel Kurul, 2013/7666 E., 10.12.2015 — ilgili: 4678 s. K. m.6, 4678 s. K. m.14 ## İlgili terimler [Sözleşme yılı](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/sozlesme-yili) · [Askerî eğitim](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/askeri-egitim) · [Sözleşmenin yenilenmesi](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/sozlesmenin-yenilenmesi) · [Sözleşme süresi](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/sozlesme-suresi) · [Sözleşme](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/sozlesme) · [İaşe ve ibate](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/iase-ve-ibate) · [Sözleşmeli er adayı](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/sozlesmeli-er-adayi) · [Muvazzaf subay ve astsubay](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/muvazzaf-subay-ve-astsubay) --- Hukuki tavsiye değildir. Güncel kanun metni için madde bağlantılarına bakın.