---
title: "Önalım hakkı nedir?"
source: "https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/onalim-hakki"
publisher: "Hukuksal Eğitim"
language: "tr"
type: "DefinedTerm"
updated: "2026-10-21"
---

# Önalım hakkı

**Kısaca:** Önalım hakkı, 3 kanunda 5 maddede geçen bir kavramdır; anlamı bağlama göre değişir.

- TMK m.734: Paylı mülkiyette bir paydaşın payını üçüncü kişiye satması hâlinde, diğer paydaşların aynı koşullarla payı satın alabilmesini sağlayan kanuni haktır. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4721-sayili-turk-medeni-kanunu/madde-734)
- TBK m.238 · süresi ve şerhi: Malikin taşınmazını üçüncü kişiye satmak istediğinde, hak sahibinin aynı koşullarla satın alma yetkisini sağlayan sözleşmeden doğan haktır. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6098-sayili-turk-borclar-kanunu/madde-238)
- SMK m.148 · hukuki işlemler: Birden fazla sahibi olan sınai mülkiyet hakkında, paydaşlardan birinin payını üçüncü kişiye satması hâlinde diğer paydaşların bu payı satın alma hakkıdır. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6769-sayili-sinai-mulkiyet-kanunu/madde-148)

## Kanunda nerede geçiyor

### Türk Medeni Kanunu
- TMK m.732 (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4721-sayili-turk-medeni-kanunu/madde-732#f1): Paydaşlardan birinin payını üçüncü kişiye satması hâlinde, diğer paydaşların o payı satış koşullarıyla kendi lehlerine satın alabilmesini sağlayan kanuni haktır. Hak, sözleşmeden değil doğrudan kanundan doğar.
- TMK m.734 (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4721-sayili-turk-medeni-kanunu/madde-734#f1): Paylı mülkiyette bir paydaşın payını üçüncü kişiye satması hâlinde, diğer paydaşların aynı koşullarla payı satın alabilmesini sağlayan kanuni haktır. Bu madde hakkın doğumunu değil, kullanılış biçimini düzenler.

### Sınai Mülkiyet Kanunu
- SMK m.120 – Çalışanın önalım hakkı (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6769-sayili-sinai-mulkiyet-kanunu/madde-120#f1): İflas hâlinde işverenin buluşu işletmeden ayrı devretmek istemesi durumunda çalışana tanınan, buluşu devralma önceliğidir. Hakkın kullanılabilmesi için işverenin buluş üzerinde tam hak talebinde bulunmuş olması gerekir.
- SMK m.148 – Hukuki işlemler (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6769-sayili-sinai-mulkiyet-kanunu/madde-148#f3): Birden fazla sahibi olan sınai mülkiyet hakkında, paydaşlardan birinin payını üçüncü kişiye satması hâlinde diğer paydaşların bu payı satın alma hakkıdır. Cebri artırmayla satışlarda kullanılamaz.

### Türk Borçlar Kanunu
- TBK m.238 – I. Süresi ve şerhi (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6098-sayili-turk-borclar-kanunu/madde-238): Malikin taşınmazını üçüncü kişiye satmak istediğinde, hak sahibinin aynı koşullarla satın alma yetkisini sağlayan sözleşmeden doğan haktır. Madde bakımından yalnız sözleşmeye dayanan önalım hakkı söz konusudur.

## Karıştırılan kavramlar

- **Önalım hakkı / bedel alacağı** (SMK m.120): Önalım hakkında çalışan, iflas idaresinin buluşu ayrı devretme isteğine karşı buluşu kendisi devralma önceliğine sahiptir. Bedel alacağında çalışan, buluşun devri karşılığında bedel almayı talep eder ve bu alacak iflas masasına kaydedilir. Çalışan iki yoldan birini seçebilir; önalım hakkı kullanılmazsa bedel alacağı talebine geçilebilir.
- **Önalım hakkı kullanılabilen satış / cebri artırma** (SMK m.148): Paydaşın payını gönüllü olarak üçüncü kişiye satması önalım hakkını doğurur. Cebri artırmayla yapılan satışta önalım hakkı kullanılamaz. Cebri artırma yoluyla satışta diğer paydaşların önalım hakkı yoktur.

## İlgili konular

- Taşınmaz mülkiyetinin kısıtlamaları (Medeni Hukuk): https://www.hukuksalegitim.com/konu/medeni-hukuk/tasinmaz-mulkiyetinin-kisitlamalari
- Taşınmaz satışı ve satış ilişkisi doğuran haklar (Borçlar Hukuku Özel Hükümler): https://www.hukuksalegitim.com/konu/borclar-hukuku-ozel-hukumler/tasinmaz-satisi-ve-satis-iliskisi-doguran-haklar

## Örnek kararlar

- Hukuk Genel Kurulu, 2024/447 E., 2025/400 K., 25.06.2025 — ilgili: TMK m.732
- Hukuk Genel Kurulu, 2023/218 E., 2025/30 K., 12.02.2025 — ilgili: TMK m.732
- Hukuk Genel Kurulu, 2022/890 E., 2023/1223 K., 13.12.2023 — ilgili: TMK m.732

## İlgili terimler

[Geri alım hakkı](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/geri-alim-hakki) · [Noter onayı](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/noter-onayi) · [Tam hak talebi](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/tam-hak-talebi) · [Alım hakkı](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/alim-hakki) · [İmtiyazlı alacak](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/imtiyazli-alacak) · [Hizmet buluşu](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/hizmet-bulusu) · [Kesin süre](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/kesin-sure) · [Şerh](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/serh)

---
Hukuki tavsiye değildir. Güncel kanun metni için madde bağlantılarına bakın.