--- title: "Onay nedir?" source: "https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/onay" publisher: "Hukuksal Eğitim" language: "tr" type: "DefinedTerm" updated: "2026-10-21" --- # Onay **Kısaca:** Onay, 15 kanunda 27 maddede geçen bir kavramdır; anlamı bağlama göre değişir. - HMK m.224 · yabancı resmî belgelerin yetkili makamlar tarafından onaylanması zorunluluğu: Belgenin verildiği devletin yetkili makamı veya ilgili Türk konsolosluk makamının, belgenin usulüne uygun düzenlendiğini teyit eden işlemidir. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6100-sayili-hukuk-muhakemeleri-kanunu/madde-224) - TTK m.454 · imtiyazlı pay sahipleri özel kurulu: Özel kurulun, genel kurul ya da yönetim kurulu kararını uygulanabilir kılan kararıdır. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6102-sayili-turk-ticaret-kanunu/madde-454) - VUK m.226/A · elektronik olarak tutulan defterlerde tasdik: Berat kapsamına girmeyen diğer elektronik defterler için Hazine ve Maliye Bakanlığınca belirlenen usul, esas ve sürelerle alınan tasdik işlemidir. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/213-sayili-vergi-usul-kanunu/madde-226a) ## Kanuni tanım - **5996 s. K. m.3/1** (Veteriner Hizmetleri, Bitki Sağlığı, Gıda ve Yem Kanunu): Bu Kanun kapsamında onayı zorunlu olan faaliyetler ve ürünler için Bakanlıkça verilen izin veya ruhsatı — https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5996-sayili-veteriner-hizmetleri-bitki-sagligi-gida-ve-yem-kanunu/madde-3#f1-47 ## Kanunda nerede geçiyor ### Veteriner Hizmetleri, Bitki Sağlığı, Gıda ve Yem Kanunu - Veteriner Hizmetleri, Bitki Sağlığı, Gıda ve Yem Kanunu m.18 – Tanıtımı ve Uygulanması — Bitki koruma ürünleri ile ziraî mücadele alet ve makinelerinin onayı ve üretimi (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5996-sayili-veteriner-hizmetleri-bitki-sagligi-gida-ve-yem-kanunu/madde-18#f2): Bakanlığın bitki koruma ürününün üretimi, ithalatı ve piyasaya arzı için verdiği izindir. Onaya ilişkin esaslar Bakanlıkça belirlenir ve onaya ilişkin bilgilerin gizliliği esastır. - Veteriner Hizmetleri, Bitki Sağlığı, Gıda ve Yem Kanunu m.22 – Sorumluluklar (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5996-sayili-veteriner-hizmetleri-bitki-sagligi-gida-ve-yem-kanunu/madde-22#f4): Bakanlıkça belirlenen bazı gıda ve yemlerin piyasaya arzı, üretimi veya ithalatı öncesinde Bakanlıktan alınması gereken izindir. Onay zorunluluğu hangi ürünlerde geçerli olduğu bakımından Bakanlık tarafından belirlenir. - Veteriner Hizmetleri, Bitki Sağlığı, Gıda ve Yem Kanunu m.33 – Laboratuvarlar (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5996-sayili-veteriner-hizmetleri-bitki-sagligi-gida-ve-yem-kanunu/madde-33#f1): Bakanlığın laboratuvara ve laboratuvarın her bir analizine verdiği izin işlemidir. Laboratuvarın genel onayı ile analiz bazında ayrıca alınan onay birbirinden ayrıdır. - Veteriner Hizmetleri, Bitki Sağlığı, Gıda ve Yem Kanunu m.36 – Hayvan sağlığı, hayvan refahı ve zootekni ile ilgili yaptırımlar (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5996-sayili-veteriner-hizmetleri-bitki-sagligi-gida-ve-yem-kanunu/madde-36#f1-i): Belirli faaliyetlerin Bakanlıktan izin alınarak yapılmasını ifade eder. Onaysız faaliyet (i) bendinde faaliyetten men yaptırımına bağlanmıştır. - Veteriner Hizmetleri, Bitki Sağlığı, Gıda ve Yem Kanunu m.37 – Veteriner sağlık ürünleri ile ilgili yaptırımlar (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5996-sayili-veteriner-hizmetleri-bitki-sagligi-gida-ve-yem-kanunu/madde-37#f1-b): Veteriner tıbbi ürünün piyasaya sunulabilmesi için Bakanlıktan alınması gereken izindir. Onay alınmadan ürünün ithal edilmesi, üretilmesi, satılması veya bulundurulması ayrı bentlerde yaptırıma bağlanmıştır. - Veteriner Hizmetleri, Bitki Sağlığı, Gıda ve Yem Kanunu m.38 – Bitki sağlığı ile ilgili yaptırımlar (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5996-sayili-veteriner-hizmetleri-bitki-sagligi-gida-ve-yem-kanunu/madde-38#f1-e): Bakanlıkça, belirli bir faaliyetin, üretimin veya tesisin yapılabilmesi için verilen izindir. Onayın bulunmaması ile onaya rağmen esaslara aykırılık, ayrı cezai rejimlere tabidir. - Veteriner Hizmetleri, Bitki Sağlığı, Gıda ve Yem Kanunu m.39 – Bitki koruma ürünleri ile ilgili yaptırımlar (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5996-sayili-veteriner-hizmetleri-bitki-sagligi-gida-ve-yem-kanunu/madde-39#f1-b): Bakanlığın bitki koruma ürünü, ürün üretim yeri, satış yeri veya alet ve makine için verdiği izindir. Onaysız üretim, ithalat veya satış bu bentlerdeki yaptırımlara tabidir. ### Türk Ticaret Kanunu - TTK m.363 – II - Üyeliğin boşalması (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6102-sayili-turk-ticaret-kanunu/madde-363): Geçici olarak seçilen üyenin ilk genel kurul tarafından kabul edilmesidir. Onay verilirse seçilen üye selefinin süresini tamamlar; onay verilmezse görevi genel kurul toplantısına kadar sürer. - TTK m.454 – II - İmtiyazlı pay sahipleri özel kurulu (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6102-sayili-turk-ticaret-kanunu/madde-454): Özel kurulun, genel kurul ya da yönetim kurulu kararını uygulanabilir kılan kararıdır. Onay verilmezse karar uygulanamaz. - TTK m.494 – b) Hükümleri (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6102-sayili-turk-ticaret-kanunu/madde-494#f1): Şirketin, payın devrine veya payın iktisabına ilişkin olarak verdiği rıza işlemidir. Bu maddede onay, devrin mülkiyet ve paylara bağlı hakları geçirmesinin koşuludur; onay olmadan devir, kıymetli evrak ilkelerinden ayrılarak tamamlanmış sayılmaz. - TTK m.976 – IV- İtirazlar (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6102-sayili-turk-ticaret-kanunu/madde-976): Kaydın değiştirilmesi sonucunda hakkı zarar görecek kişinin, itirazın sicile geçirilmesine verdiği rızadır. Bu onay, itirazın tescili için ayrı bir dayanak oluşturur. - TTK m.1467 – cc) Çifte sigorta (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6102-sayili-turk-ticaret-kanunu/madde-1467#f1-a): Sonraki ve önceki sigortacıların çifte sigortanın geçerli olmasına razı olduklarını gösteren açık irade beyanıdır. Onay verildiğinde sözleşmeler aynı anda yapılmış sayılır. ### Hukuk Muhakemeleri Kanunu - HMK m.215 – Belgelerin halefler aleyhine kullanılması ve adi senetlerin üçüncü kişiler için hüküm ifade etmesi (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6100-sayili-hukuk-muhakemeleri-kanunu/madde-215): Adi senedin, ibraz edildiği noter veya yetkili memur tarafından usulüne uygun biçimde onaylanmasıdır. Onayla birlikte ibraz tarihi üçüncü kişiler bakımından kesin hale gelir. - HMK m.224 – Yabancı resmî belgelerin yetkili makamlar tarafından onaylanması zorunluluğu (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6100-sayili-hukuk-muhakemeleri-kanunu/madde-224): Belgenin verildiği devletin yetkili makamı veya ilgili Türk konsolosluk makamının, belgenin usulüne uygun düzenlendiğini teyit eden işlemidir. Maddenin birinci fıkrası bu onayı Türkiye'de resmî belge vasfının koşulu olarak koyar. ### Sermaye Piyasası Kanunu - Sermaye Piyasası Kanunu m.6 – İzahnamenin onaylanması (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6362-sayili-sermaye-piyasasi-kanunu/madde-6): Kurulun, izahnamedeki bilgilerin tutarlı, anlaşılabilir ve Kurulca belirlenen standartlara göre eksiksiz olduğunu tespit etmesi üzerine verdiği karardır. Onay, izahnamedeki bilgilerin doğru olduğunun Kurulca teminat edilmesi anlamına gelmez. - Sermaye Piyasası Kanunu m.11 – Sermaye piyasası araçlarının halka arz edilmeksizin ihracı (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6362-sayili-sermaye-piyasasi-kanunu/madde-11): Kurulun ihraç belgesini 6. maddedeki esaslar çerçevesinde incelemesi ve uygun bulması işlemidir. Onaylanmamış ihraç belgesiyle ihraç yapılması bu maddenin zorunluluğuna aykırıdır. ### Vergi Usul Kanunu - VUK m.226/A – Elektronik olarak tutulan defterlerde tasdik (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/213-sayili-vergi-usul-kanunu/madde-226a): Berat kapsamına girmeyen diğer elektronik defterler için Hazine ve Maliye Bakanlığınca belirlenen usul, esas ve sürelerle alınan tasdik işlemidir. ### Avda ve Sporda Kullanılan Tüfekler, Nişan Tabancaları ve Av Bıçaklarının Yapımı, Alımı, Satımı ve Bulundurulmasına Dair Kanun - Avda ve Sporda Kullanılan Tüfekler, Nişan Tabancaları ve Av Bıçaklarının Yapımı, Alımı, Satımı ve Bulundurulmasına Dair Kanun m.5 – Faaliyet izni (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/2521-sayili-avda-ve-sporda-kullanilan-tufekler-nisan-tabancalari-ve-av-bicaklarinin-yapimi/madde-5): Sanayi ve Teknoloji Bakanlığının, tesisatın plan ve projesini ile işletme özelliğini uygun bulduğunu gösteren işlemidir. Faaliyet izninin verilmesinden önce tamamlanması gereken bir ön işlemdir. ### Devlet İhale Kanunu - Devlet İhale Kanunu m.31 – İhale kararlarının onayı veya iptal edilmesi (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/2886-sayili-devlet-ihale-kanunu/madde-31): İta amirinin ihale kararını hukuki geçerlilik kazandıran işlemidir. Onay, karar tarihinden itibaren en geç 15 iş günü içinde yapılmalıdır. ### Türk Sivil Havacılık Kanunu - Türk Sivil Havacılık Kanunu m.37 – Ücret tarifeleri (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/2920-sayili-turk-sivil-havacilik-kanunu/madde-37): Yapılan tarifenin Ulaştırma Bakanlığınca onaylanmasıdır. Tarife, bu onayla yürürlüğe girer; onaydan önce uygulanabilir bir tarife bulunmaz. ## Karıştırılan kavramlar - **Berat / Onay** (VUK m.226/A): Berat, TTK m.64/3 kapsamında Hazine ve Maliye Bakanlığı ile Ticaret Bakanlığınca müştereken belirlenen usul ve esaslarla alınan tasdik işlemidir. Onay, berat kapsamına girmeyen diğer elektronik defterler için yalnızca Hazine ve Maliye Bakanlığınca belirlenen usul ve esaslarla alınır. Hangi defterin berat, hangisinin onay kapsamında olduğu ayrı belirlenen usul ve sürelere tabidir; her iki işlemin de süresinde yapılmaması tasdiksizlik sonucunu doğurur. - **Onay / İptal** (2886 s. K. m.31): Ita amirinin ihale kararını onaylaması, kararı geçerli kılar ve ihalenin kesinleşmesini sağlar. Ita amirinin ihale kararını iptal etmesi, kararı ortadan kaldırır ve ihaleyi hükümsüz kılar. Onaylanan ihale geçerli kalır ve sözleşme sürecine geçilir; iptal edilen ihalede madde metni uyarınca ihale hükümsüz sayılır. - **Tespit / Onay** (2937 s. K. m.9): Tespit, Teşkilatın yıllık olarak fiili kadroyu belirlemesi işlemidir. Onay, Cumhurbaşkanının bu tespiti kabul etmesi işlemidir. Onaylanmamış bir tespit kesinleşmiş kadro sayılmaz; iki işlem birlikte tamamlanmalıdır. - **Referans erişim teklifi hazırlama yükümlülüğü / Kurumun onay ve değişiklik yetkisi** (5809 s. K. m.19): Kurum, erişim yükümlüsü işletmecilere referans erişim teklifi hazırlama yükümlülüğü getirebilir; bu yükümlülük getirilen işletmeci teklifi onaya sunar. Kurum, işletmecilerin sunduğu teklifte değişiklik isteyebilir ya da değişikliği belirlenen süre içinde yapılmazsa re'sen yapabilir; onaylanmayan teklif yayımlanmaz. Teklifin içeriği işletmecinin serbest tercihine bırakılmaz; Kurum onay ve değişiklik yoluyla belirler. Onaylanan teklifin yayımlanması ve bu şartlarla erişim sağlanması zorunludur. - **Olağan onay / geçici kullanım izni** (5996 s. K. m.18): Olağan onay, ürünün standart onay süreciyle alınan onayıdır. Geçici izin, zararlı organizmaya karşı onaylı ürün bulunmadığında Bakanlığın süreli ve sınırlı olarak verdiği kullanım iznidir. Geçici izin olağan onayın yerine geçmez; yalnızca belirtilen zararlı organizma ve ihtiyaç hali için kullanılabilir. - **Onay sahibinin sorumluluğu / kullanıcının sorumluluğu** (5996 s. K. m.18): Onay sahibi, ürünün etkin, güvenilir ve öngörülen kalitede olmasından ve uygun şartlarla dağıtılmasından sorumludur. Kullanıcının sorumluluğu, ürünün kullanımına ve uygulama koşullarına ilişkindir. İstenmeyen etkilerin ortaya çıkması hâlinde onay sahibinin sorumluluğu ortadan kalkmaz. ## İlgili konular - Belgelerin kullanılması ve ibrazı (Medeni Usul Hukuku): https://www.hukuksalegitim.com/konu/medeni-usul-hukuku/belgelerin-halefler-aleyhine-kullanilmasi-ve-adi-senetlerin-ucuncu-kisiler-icin - Devrin sınırlandırılması ve esas sözleşmeyle sınırlama (Ticaret Hukuku): https://www.hukuksalegitim.com/konu/ticaret-hukuku/devrin-sinirlandirilmasi-ve-esas-sozlesmeyle-sinirlama - Genel olarak, sermayenin artırılması ve sermaye taahhüdü yoluyla artırım (Ticaret Hukuku): https://www.hukuksalegitim.com/konu/ticaret-hukuku/genel-olarak-sermayenin-artirilmasi-ve-sermaye-taahhudu-yoluyla-artirim - Yönetim kurulu: genel olarak (Ticaret Hukuku): https://www.hukuksalegitim.com/konu/ticaret-hukuku/yonetim-kurulu-genel-olarak - Defterlerin tasdıki (Vergi ve Vergi Usul Hukuku): https://www.hukuksalegitim.com/konu/vergi-ve-vergi-usul-hukuku/defterlerin-tasdiki ## Örnek kararlar - 10. Daire, 2017/4205 E., 2022/2209 K., 19.04.2022 — ilgili: 5996 s. K. m.39, 5996 s. K. m.18 - 2025/202 E., 2026/10 K., 15.01.2026 — ilgili: 5996 s. K. m.33 - 2018/95 E., 2023/221 K., 27.12.2023 — ilgili: 2937 s. K. m.9 ## İlgili terimler [Korunmuş bölgeler](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/korunmus-bolgeler) · [Bitki koruma ürünü](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/bitki-koruma-urunu) · [Berât](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/ber-t) · [Faydalı organizma](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/faydali-organizma) · [Apostille](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/apostille) · [Bitki pasaportu](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/bitki-pasaportu) · [Pedigri](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/pedigri) · [Piyasaya sürme](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/piyasaya-surme) --- Hukuki tavsiye değildir. Güncel kanun metni için madde bağlantılarına bakın.