---
title: "Önlem nedir?"
source: "https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/onlem"
publisher: "Hukuksal Eğitim"
language: "tr"
type: "DefinedTerm"
updated: "2026-10-21"
---

# Önlem

**Kısaca:** Fesih davası açıldıktan sonra, taraflardan birinin istemi üzerine mahkemenin alabileceği geçici koruma tedbiridir. Kanun örnek vermekle yetinir; hüküm gerekçesinde kayyım atanması başta olmak üzere tedbirler anılır. (TTK m.636)

## Kanunda nerede geçiyor

### Türk Ticaret Kanunu
- TTK m.636 – A) Sona erme sebepleri ve sona ermenin sonuçları (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6102-sayili-turk-ticaret-kanunu/madde-636#f4): Fesih davası açıldıktan sonra, taraflardan birinin istemi üzerine mahkemenin alabileceği geçici koruma tedbiridir. Kanun örnek vermekle yetinir; hüküm gerekçesinde kayyım atanması başta olmak üzere tedbirler anılır.
- TTK m.638 – I - Genel olarak (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6102-sayili-turk-ticaret-kanunu/madde-638#f2): Dava süresince mahkemenin davacı ortağın ortaklıktan doğan hak ve borçlarının bazılarını ya da tümünü dondurmasına, ya da durumunu teminat altına almak için başka önlemlere karar vermesidir. Önlem, davanın sonucu verilmeden önce ortaklık ilişkisinin korunmasını amaçlar.

### Türk Medeni Kanunu
- TMK m.589 – A. Genel olarak (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4721-sayili-turk-medeni-kanunu/madde-589#f1): Terekenin korunması ve hak sahiplerine geçmesi amacıyla hâkimin aldığı, maddede sayılan yazım, mühürleme, resmi yönetim ve vasiyetname açma işlemleridir. Maddedeki sayım 'özellikle' ifadesiyle gelmiş olduğundan gerekli görülen diğer önlemler de alınabilir.

## Karıştırılan kavramlar

- **Önlem alma / Dağılma kararı** (2911 s. K. m.12): Önlem alma, toplantının sükûnunu ve bildirilen amacı korumaya yönelik ilk yükümlülüktür. Dağılma kararı, önlemlerin yetmediği ve toplantının amaç dışına çıktığı ya da düzenin imkânsız hâle geldiği durumda alınan son çare niteliğindeki karardır. Dağılma kararı verilmeden önce önlemlerle düzen sağlanmaya çalışılır; karar doğrudan toplantıyı sona erdirir.
- **Zorunlu hal fakat önlem alınmamış / önlem alınmış** (KTK m.59): Zorunlu hal olduğu halde gerekli önlemleri almadan duraklayan ya da park eden sürücü. Zorunlu hal nedeniyle duran ve gerekli önlemleri alan sürücü. Önlem almadan duran sürücü, zorunlu halin varlığına rağmen madde metnindeki para cezasıyla cezalandırılır; önlemleri alan sürücü için yaptırım doğmaz.
- **Uluslararası anlaşma / ulusal önlem** (2920 s. K. m.46): Türkiye'nin taraf olduğu uluslararası anlaşmaların hükümleri, Bakanlığın önlem alma yetkisinin üst sınırını oluşturur. Bakanlığın ulusal ölçekte alacağı teknik ve idari önlemler, bu sınırın içinde kalan alandır. Ulusal düzenleme uluslararası anlaşma hükmüne aykırı olamaz; aykırılık halinde anlaşma hükmü esas alınmalıdır.
- **Soruşturma teklifi / önlem teklifi** (3577 s. K. m.5): Soruşturma açılıp açılmayacağına ilişkin teklif, soruşturmadan önce sunulur. Önlem teklifi, soruşturma açıldıktan sonra sunulur. Her iki teklif de Genel Müdürlüğün görevi olmakla birlikte, kararı veren Kuruldur.
- **Geçici önlem / Kesin önlem** (3577 s. K. m.6): Geçici önlem, soruşturma sırasında yeterli delil bulunduğunda alınmak üzere Kurulca Bakanlığa sunulur. Kesin önlem, soruşturma sonuçlarının değerlendirilmesinden sonra Kurulca Bakanlığa sunulur. Geçici önlem soruşturma bitmeden, kesin önlem ise soruşturma sonucuna bağlı olarak gündeme gelir. Her ikisinde de nihai karar Bakanlığın onayına bağlıdır.
- **Soruşturmanın sonuçlanması / Geçici önlem tahsilatı** (3577 s. K. m.11): Soruşturma sonuçlandırılmış olsa da taahhüdün yürürlüğe girmesine kadar uygulanan geçici önlemler kapsamındaki tahsilat devam eder. Taahhüt yürürlüğe girdikten sonraki dönem için taahhüdün kendi hükümleri geçerlidir. Soruşturmanın sonuçlanması, taahhüt yürürlüğe girene kadar tahsil edilmiş olan geçici önlem bedellerini engellemez.

## İlgili konular

- Sona erme ve ayrılma (Ticaret Hukuku): https://www.hukuksalegitim.com/konu/ticaret-hukuku/sona-erme-ve-ayrilma
- Koruma önlemleri (Medeni Hukuk): https://www.hukuksalegitim.com/konu/medeni-hukuk/koruma-onlemleri

## Örnek kararlar

- 5. Hukuk Dairesi, 2025/13453 E., 2026/4266 K., 09.03.2026 — ilgili: TMK m.589
- 5. Hukuk Dairesi, 2025/13641 E., 2026/4278 K., 09.03.2026 — ilgili: TMK m.589
- 5. Hukuk Dairesi, 2025/12966 E., 2026/3529 K., 02.03.2026 — ilgili: TMK m.589

## İlgili terimler

[Haklı sebep](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/hakli-sebep) · [Düzeltme süresi](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/duzeltme-suresi) · [Resmen yönetim](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/resmen-yonetim) · [Çıkma](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/cikma) · [Gerçek değer](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/gercek-deger) · [Mühürleme](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/muhurleme) · [Tereke](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/tereke)

---
Hukuki tavsiye değildir. Güncel kanun metni için madde bağlantılarına bakın.